“అపఖ్యాతి పాలైన ఒక సిద్ధాంతం పునరుజ్జీవనం చెందడం పట్ల మనలో కలిగే విరక్తితో కూడిన నిరాశావాదం, అది కలిగించే ప్రమాదాల విషయంలో మన కళ్లను, అలాగే అది ఇంత ఉధృతంగా తిరిగి రావడానికి గల కారణాలను వినకుండా మన చెవులనూ మూసుకోకూడదు.. గాలప్ ప్రకారం, ప్రతి 10 మంది అమెరికన్లలో నలుగురు సోషలిజం పట్ల సానుకూల దృక్పథం కలిగి ఉన్నారు. డెమోక్రాట్లలో మూడింట ఒక వంతు మంది తమను తాము “డెమోక్రటిక్ సోషలిస్టులు”గా అభివర్ణించుకుంటారు.,”
” సోషలిజం విఫలమయింది .. కానీ అది సంధించే ప్రశ్నలు సహేతుకం ..”
-(జెరార్డ్ బేకర్,’వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ సౌజన్యం తో )
మినీస్కర్టులు, మల్లెట్ల లాగా, మీరు తగినంత కాలం వేచి ఉంటే, కాలం చెల్లిన రాజకీయ భావనలు చివరికి మళ్ళీ ఫ్యాషన్లోకి వస్తాయి. మద్యపాన నిషేధం, ఫోర్డ్ ఎడ్సెల్ వంటి విఫలమైన ప్రాజెక్టుల శ్మశానవాటికలో సోషలిజాన్ని పాతిపెట్టామని అనుకున్న మనలాంటి వాళ్ళు, అది మళ్ళీ ఫ్యాషన్లోకి రావడం చూసి మన ఆశ్చర్యాన్ని అణచివేయడం నేర్చుకోవాలి. ఎందుకంటే, ఒక తరం ప్రజలు రేషనింగ్, గులాగ్, సాంస్కృతిక విప్లవం, బెర్లిన్ గోడ లేదా సోవియట్ అనంతర కాలపు అణు విద్యుత్ కేంద్రాల విశ్వసనీయత గురించి ఏమీ నేర్చుకోలేదు, వారు వైఫల్యాల చరిత్రను స్వయంగా తెలుసుకుంటారని ఆశించలేం కూడా. తమ చుట్టూ మేధో అహంకారపు గూడును అల్లుకున్న వర్తమాన సోషలిస్టు నాయకుల తరం ఆ పరిధిలోనే తమ చరిత్రను నేర్చుకొని వుండవచ్చు.
కానీ మార్క్సిజం ఎన్నడూ ఒకనాటి ఫ్యాషన్గా మిగిలిపోలేదు. చైర్మన్ మావో చొక్కాలోని ఒక పవిత్రమైన ముక్కలాగా తరతరాలకు భక్తితో అందించబడింది. కానీ, అపఖ్యాతి పాలైన ఒక సిద్ధాంతం పునరుజ్జీవనం చెందడం పట్ల మనలో కలిగే విరక్తితో కూడిన నిరాశావాదం, అది కలిగించే ప్రమాదాల విషయంలో మన కళ్లను, అలాగే అది ఇంత ఉధృతంగా తిరిగి రావడానికి గల కారణాలను వినకుండా మన చెవులనూ మూసుకోకూడదు.. గాలప్ ప్రకారం, ప్రతి 10 మంది అమెరికన్లలో నలుగురు సోషలిజం పట్ల సానుకూల దృక్పథం కలిగి ఉన్నారు. డెమోక్రాట్లలో మూడింట ఒక వంతు మంది తమను తాము “డెమోక్రటిక్ సోషలిస్టులు”గా అభివర్ణించుకుంటారు.
ఈ వేసవిలో ఇటీవల వచ్చిన ఒక కొత్త పోకడను, కౌమారదశ దాటిన వారి మానసిక రుగ్మత ఫలితమేనని కొట్టిపారేయాలని అనిపించడం సహజం. ఇటీవల కళాశాలల నుండి పట్టభద్రులైన వారు, కృత్రిమ మేధస్సు మరియు లింగ వలసవాద నిర్మూలన అధ్యయనాలలో తమ డిగ్రీలు తమను లాభదాయకమైన ఉపాధికి అనర్హులుగా చేస్తున్నాయనే భయంకరమైన వాస్తవాన్ని గ్రహిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఈ రాజకీయ వైఖరిని విద్యా రంగంలో ‘చెత్త ఇస్తే చెత్తే వస్తుంది’ అనే విధానానికి ఆపాదించడం ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని విస్మరించడమే అవుతుంది.
దీనికి ఒక సరళమైన అవకాశం ఉంది. ఆధునిక అమెరికన్ పెట్టుబడిదారీ విధానం పనితీరుపై ప్రజలలో విస్తృతంగా ఉన్న అసంతృప్తి, ఆ విధానం పనిచేస్తున్న తీరులోని కొన్నివాస్తవిక సమస్యల ఫలితమే కావచ్చు. గత శతాబ్దంలో ఎన్నడూ చూడని స్థాయిలో ఆదాయ, సంపద అసమానతలు, సమాజాన్ని కలిపి ఉంచే బంధాలను విచ్ఛిన్నం చేస్తున్న ఉత్పత్తులను తయారుచేసే సాంకేతిక నాయకుల వర్గంలో ఆర్థిక, సాంస్కృతిక మరియు అంతకంతకూ రాజకీయ అధికారం కేంద్రీకృతం కావడం, ఉన్నత వ్యాపార వర్గాలకు , రాజకీయ ప్రక్రియను నియంత్రించే వ్యక్తులకు మధ్య సంబంధాలు బలపడటం, విచ్చలవిడిగా పెరిగిపోతున్న అవినీతి , జవాబుదారీతనంపై ఆసక్తి చూపని రాజకీయ వ్యవస్థ, దశాబ్దాల స్థిరమైన ధరల తర్వాత, ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లు మళ్లీ తలెత్తి జీవన వ్యయాన్ని బాధాకరమైన స్థాయికి నెడుతున్నాయి.
“అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ అస్తవ్యస్తతకు గల అనేక కారణాల్లో పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థల ప్రయోజనాల కోసం, వాటి చేత నడపబడే వ్యవస్థగా రూపాంతరం చెందిన పెట్టుబడిదారీ విధానం ఒక కారణం! మీరు ఈ రోజు అమెరికాను చూసి, సంపూర్ణంగా పనిచేస్తున్న స్వేచ్ఛా విపణి ఆర్థిక వ్యవస్థను, ఆడమ్ స్మిత్ అదృశ్య హస్తం నడిపే ఒక “నయా ఉదారవాద” ఆదర్శ రాజ్యాన్ని చూస్తున్నట్లు అనిపిస్తే, మీరు ఆ గులాబీ రంగు కళ్ళద్దాలను తీసివేసి, నిశితంగా పరిశీలించాలి. దాదాపు ప్రతి రంగంలోనూ గుత్తాధిపత్య స్థాయి పారిశ్రామిక కేంద్రీకరణ, అంతులేని బంధుప్రీతి, పెద్ద కంపెనీల ప్రయోజనం కోసం నిబంధనలు, చట్టాలు , విధానాలను అమలు చేయడం, ప్రధానంగా బీమా సంస్థలు , ఔషధ కంపెనీల ప్రయోజనం కోసం నడపబడే, విపరీతంగా ఖరీదైన ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ. సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, పోటీ, మార్కెట్ …అంతిమంగా ప్రజల ప్రయోజనాలను పణంగా పెట్టి తమ స్వప్రయోజనాలను పెంచుకునే ఒక వ్యాపార-రాజకీయ వర్గం వద్ద మార్కెట్, ఆర్థిక మరియు రాజకీయ అధికారం క్రమంగా పొగవుతున్నది ..”
ఇది కేవలం విలాసవంతమైన బురిటోలను ఇష్టపడేవారికి మాత్రమే కాదు. చారిత్రాత్మకంగా, ఇటువంటి పరిస్థితులే వ్యవస్థపై ప్రజల విశ్వాసం సన్నగిల్లడానికి, దాని స్థానంలో సమూలమైన మార్పులు తీసుకురావాలనే డిమాండ్లు పెరగడానికి కారణమయ్యాయి. అసమానత అనేది పెట్టుబడిదారీ విధానం ఒక లక్షణం … దాని ఆరోగ్యానికి ఒక సంకేతం. ప్రతిభ, కష్టపడి పనిచేయడం, సాహసం చేయడం, అదృష్టానికి లభించే ప్రతిఫలాలు, వాటిని కలిగి ఉన్నవారికి అనుపాతంగా పంపిణీ చేయబడటం కేవలం క్రియాత్మకంగా సమర్థవంతమైనదే కాక, నైతికంగా కూడా సరైనది. అంతకంటే ముఖ్యంగా, ఆ అసమానత , అది సృష్టించే ప్రోత్సాహకాలే, తక్కువ ఉన్నవారు సైతం ప్రయోజనం పొందగల వనరులను , అవకాశాలను సృష్టించడంలో పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెడతాయి.
కానీ అసమానత ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, సామాజిక ఐక్యత అంతగా క్షీణిస్తుందనేది అనుభవపూర్వకంగా స్పష్టమయ్యే విషయం. ఒకానొక దశలో, విచ్ఛిన్నమవుతున్న ఐక్యత సామాజిక, ఆర్థిక , రాజకీయ పరమైన నష్టాలను కలిగిస్తుంది. ఇవి అసమానత వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను దెబ్బతీసి, వ్యవస్థకు మద్దతును క్షీణింపజేస్తాయి. ఈ అసమానత తరతరాలుగా కొనసాగినప్పుడు ఇది మరింత వాస్తవరూపం దాలుస్తుంది. సామాజిక చలనశీలత క్షీణిస్తుంది , అందరికీ అవకాశం ఉందనే ప్రజల నమ్మకం కుప్పకూలుతుంది. దాదాపు అన్ని కొలమానాల ప్రకారం, ఇటీవలి దశాబ్దాలలో అమెరికాలో ఆదాయ, సంపద అసమానతలు తీవ్రంగా పెరుగుతున్నాయి. సామాజిక, ఆర్థిక చలనశీలత క్షీణిస్తోంది. మూలధనంపై రాబడులు విపరీతంగా పెరుగుతుండటంతో, ఆదాయంలో (వేతనాలు, జీతాలు) శ్రామికుల వాటా 80 ఏళ్లలో కనిష్ఠ స్థాయికి పడిపోయిందని న్యూయార్క్ ఫెడరల్ రిజర్వ్ జూన్లో నివేదించింది.
తరాల మధ్య చలనశీలతపై జరిగిన అధ్యయనాలు, ఈ అసమానత వర్గ-ఆధారిత సామాజిక-ఆర్థిక నమూనాలో అంతకంతకూ పాతుకుపోతోందని సూచిస్తున్నాయి. తమ తల్లిదండ్రుల కంటే ఎక్కువ సంపాదించే అమెరికన్ల నిష్పత్తి గత 50 ఏళ్లలో విపరీతంగా పడిపోయింది. రాబోయే కాలంలో ఇది మరింత తగ్గుతుందని అంచనా! కృత్రిమ మేధస్సును స్వీకరించడంతో, దానిని సద్వినియోగం చేసుకోగల ఉత్తమ స్థితిలో ఉన్న కొద్దిమందికే అధిక ప్రతిఫలాలు లభిస్తాయని వాగ్దానం చేస్తున్నందున…లేదా ఆ ముప్పు పొంచి ఉన్నందున…ఈ ధోరణులు మరింత తీవ్రమవుతాయి. కానీ ఒక విషయం మారలేదు. సామ్యవాదం ఎన్నడూ పరిష్కారం కాదు, ఇప్పుడూ కాదు. పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని మార్చాల్సిన అవసరం లేదు.దాన్ని పునరుద్ఘాటించాల్సిన అవసరం ఉంది.
అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ అస్తవ్యస్తతకు గల అనేక కారణాల్లో పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థల ప్రయోజనాల కోసం, వాటి చేత నడపబడే వ్యవస్థగా రూపాంతరం చెందిన పెట్టుబడిదారీ విధానం ఒక కారణం! మీరు ఈ రోజు అమెరికాను చూసి, సంపూర్ణంగా పనిచేస్తున్న స్వేచ్ఛా విపణి ఆర్థిక వ్యవస్థను, ఆడమ్ స్మిత్ అదృశ్య హస్తం నడిపే ఒక “నయా ఉదారవాద” ఆదర్శ రాజ్యాన్ని చూస్తున్నట్లు అనిపిస్తే, మీరు ఆ గులాబీ రంగు కళ్ళద్దాలను తీసివేసి, నిశితంగా పరిశీలించాలి. దాదాపు ప్రతి రంగంలోనూ గుత్తాధిపత్య స్థాయి పారిశ్రామిక కేంద్రీకరణ, అంతులేని బంధుప్రీతి, పెద్ద కంపెనీల ప్రయోజనం కోసం నిబంధనలు, చట్టాలు , విధానాలను అమలు చేయడం, ప్రధానంగా బీమా సంస్థలు , ఔషధ కంపెనీల ప్రయోజనం కోసం నడపబడే, విపరీతంగా ఖరీదైన ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ. సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, పోటీ, మార్కెట్ …అంతిమంగా ప్రజల ప్రయోజనాలను పణంగా పెట్టి తమ స్వప్రయోజనాలను పెంచుకునే ఒక వ్యాపార-రాజకీయ వర్గం వద్ద మార్కెట్, ఆర్థిక మరియు రాజకీయ అధికారం క్రమంగా పొగవుతున్నది సామ్యవాదాన్ని ఓడించడానికి ఉన్న నిజమైన రాజకీయ అవకాశం, దాని సామాజిక ఆవశ్యకత, పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని మళ్లీ గొప్పగా తీర్చిదిద్దడానికి ఒక ఆచరణీయమైన వేదికగా నిలవడమే!





