“ఈ సంవత్సరం జిఎచ్ఎంసి పరిధిలో లక్షా యాబై వేలు,సైబరాబాద్ పరిధిలో లక్షా ఇరవై వేలు, మల్కాజిగిరి పరిధిలో ఎనబై వేల విగ్రహాల నిమజ్జనం జరిగిందని అధికారులు ప్రకటించారు గాని, వాస్తవంగా జరిగిన నిమజ్జనాల సంఖ్యలో ఇది సగమో ముప్పాతికో మాత్రమే. అలాగే, ఈ 4,527 టన్నుల వ్యర్థాల లెక్క కూడా వాస్తవంగా జరిగినదానిలో కొంతభాగం మాత్రమే కావచ్చు. జిఎచ్ఎంసి పరిధిలో సగటున రోజుకు 9,000 టన్నుల వ్యర్థాలు పోగవుతాయని అంచనా కాగా, అంతకన్న ఎక్కువ వచ్చినదాన్ని మాత్రమే ఉజ్జాయింపుగా జిఎచ్ఎంసి ప్రకటిస్తుండవచ్చు..”
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్ ను ముంచెత్తి పదకొండు రోజులపాటు ఊపిరి సలపనివ్వని వరద, శని, ఆదివారాల్లో ముగిసింది. ఈ వరద ఇప్పుడు ఒక్క హైదరాబాదునూ, తెలంగాణ మొత్తాన్నీ మాత్రమే కాదు, దేశాన్నే ముంచుతున్నది. పేరుకు ఈ వరద పేరు దైవభక్తి. కాని నిజమైన దైవభక్తులు కూడా ఆమోదించలేని పరిణామాలకు నిలయంగా మారింది. ఈ వరదలో కొట్టుకొస్తున్న చెత్తనూ తెట్టనూ మురుగునీటినీ చూస్తే నిజంగా దైవభక్తి అంటే ఇదేనా అని అనుమానం వస్తుంది. ఇది ప్రతి సంవత్సరమూ జరుగుతున్న తతంగం గనుక ఏడాదికేడాదికీ “దైవభక్తి” పేరిట ఈ ధ్వని కాలుష్యం, ట్రాఫిక్ అడ్డంకులు,పర్యావరణ విధ్వంసం, రౌడీ ప్రదర్శన, రాజకీయ విన్యాసాల పరిమాణం పెరిగిపోతున్నాయి గనుక ఒక్కసారి ఆగి అసలీ వ్యవహారం ఏమిటో, దీనిలో దైవభక్తి ఎంత ఉందో ఆలోచించాలి. భక్తుల విశ్వాసంలో వినాయకుడు విఘ్నేశ్వరుడు. విఘ్నాలను తొలగించేవాడు. వినాయక పూజ చేసిన వారికి ఎటువంటి విఘ్నాలూ రాకుండా కాపాడతాడు. కాని ఆ వినాయక పూజే పదకొండు రోజులపాటు అనేక విఘ్నాలకు కారణమవుతుంటే, ఈ కొత్త విఘ్నాలు తొలగించేదెవరు?అధికారిక లెక్కల ప్రకారమే ఈ సంవత్సరం ఒక్క హైదరాబాద్ నగరంలో, మొత్తం నగరం కూడా కాదు కేవలం గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ (జిఎచ్ఎంసి) పరిధి
ఈ సంవత్సరం జిఎచ్ఎంసి పరిధిలో లక్షా యాబై వేలు,సైబరాబాద్ పరిధిలో లక్షా ఇరవై వేలు, మల్కాజిగిరి పరిధిలో ఎనబై వేల విగ్రహాల నిమజ్జనం జరిగిందని అధికారులు ప్రకటించారు గాని, వాస్తవంగా జరిగిన నిమజ్జనాల సంఖ్యలో ఇది సగమో ముప్పాతికో మాత్రమే. అలాగే, ఈ 4,527 టన్నుల వ్యర్థాల లెక్క కూడా వాస్తవంగా జరిగినదానిలో కొంతభాగం మాత్రమే కావచ్చు. జిఎచ్ఎంసి పరిధిలో సగటున రోజుకు 9,000 టన్నుల వ్యర్థాలు పోగవుతాయని అంచనా కాగా, అంతకన్న ఎక్కువ వచ్చినదాన్ని మాత్రమే ఉజ్జాయింపుగా జిఎచ్ఎంసి ప్రకటిస్తుండవచ్చు.
రోడ్డు మీదనైనా, మండపం దగ్గరైనా, చెరువులోనైనా పారేసే
“ఇందులో భక్తి ఏమీ లేదు, కేవలం అహంకారం, ఆడంబరం,సంపద చూపుకోవడం, పెత్తనం చూపుకోవడం, దౌర్జన్యం, పౌర జీవితానికి విఘ్నాలు కలిగించడం, తమ వంటి భక్తులతోనే పోటీ పడడం, లేదా ఇద్దరు పోటీదార్ల మధ్య భక్తి ఒక సాధనం కావడం. వినాయకుడికి ఉండ్రాళ్లు ఇష్టం అని పాత సంప్రదాయం. ఇప్పుడు వినాయకుడి లడ్డు ప్రచారంలోకి వచ్చింది. ఆ లడ్డూను వేలం పాడడం, అందులో వందలో వేలో కాదు, లక్షల రూపాయలు చేతులు మారడం. ఈసారి బండ్లగూడ జాగీర్ లడ్డు ఒక కోటి ఒక లక్ష రూపాయలు పాడిందట. ఏమిటిది, ఇంకా భక్తే అనుకుంటున్నారా? ..”
మూడు సంవత్సరాల్లో నాలుగు రెట్ల చెత్త పెరిగిందంటే, విగ్రహాలు,మండపాలు
విగ్రహాలు పెట్టడంలో ఒక మండపానికీ మరొక మండపానికీ,
వీథిలో అడ్డంగా, నాలుగు చక్రాల వాహనాలు వెళ్లడానికి కూడా వీలు లేకుండా మండపాలు కట్టి ట్రాఫిక్ అడ్డంకులు సృష్టించడం,ప్రతి మండపం దగ్గర డిజే లు వేలాది వాట్ల స్పీకర్లు పెట్టి ధ్వనికాలుష్యం కలగజేయడం, ఆ ఉరుములకు, పిడుగులకు పిల్లలు, వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, పెంపుడు జంతువులు అదిరి, బెదిరి పోవడం. కోవిడ్ వల్ల ఊపిరితిత్తులు బలహీనమైనవాళ్లు కొందరు చనిపోవడం, హాస్పిటల్స్ పాలు కావడం, నానాటికీ ఎక్కువగా చెత్త పోగేసి కాలుష్యానికి కారణం కావడం, ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ తో, రసాయనాలతో జలాశయాలకూ,తద్వారా భూగర్భ జలానికీ, ప్రజారోగ్యానికీ, పర్
ఇందులో భక్తి ఏమీ లేదు, కేవలం అహంకారం, ఆడంబరం,సంపద చూపుకోవడం, పెత్తనం చూపుకోవడం, దౌర్జన్యం, పౌర జీవితానికి విఘ్నాలు కలిగించడం, తమ వంటి భక్తులతోనే పోటీ పడడం, లేదా ఇద్దరు పోటీదార్ల మధ్య భక్తి ఒక సాధనం కావడం. వినాయకుడికి ఉండ్రాళ్లు ఇష్టం అని పాత సంప్రదాయం. ఇప్పుడు వినాయకుడి లడ్డు ప్రచారంలోకి వచ్చింది. ఆ లడ్డూను వేలం పాడడం, అందులో వందలో వేలో కాదు, లక్షల రూపాయలు చేతులు మారడం. ఈసారి బండ్లగూడ జాగీర్ లడ్డు ఒక కోటి ఒక లక్ష రూపాయలు పాడిందట. ఏమిటిది, ఇంకా భక్తే అనుకుంటున్నారా?
అన్నిటినీ మించి చివరి రెండు రోజుల గందరగోళం. ఎన్నిసార్లు ఎంతమంది పర్యావరణ వాదులు, శాస్త్రవేత్తలు, సమాజం గురించి నెనరు ఉన్న పౌరసమాజ కార్యకర్తలు చెవిన ఇల్లు కట్టుకొని పోరినా, న్యాయస్థానాలు కచ్చితమైన ఆదేశాలు ఇచ్చినా ఈ విఘ్నాలు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి గాని తగ్గడం లేదు. ప్రభుత్వం ఇష్టగానో, కష్టంగానో పర్యావరణ విధ్వంసం వద్దు అని చెపుతున్నాయథావిధిగా సాగిపోతూనే ఉంది. కాలుష్య కారక విగ్రహాలను టాంక్ బండ్ మీద నిమజ్జనం చేయనివ్వబోమని ప్రకటించి,ఇనుప జాలీలు, బారికేడ్లు నిర్మించిన పోలీసులు, హిందుత్వ వాదులు వాటిని కూలదోస్తుంటే మౌనసాక్షులుగా నిలబడిన వీడియోలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వమే అధికారికంగా మండపాలకు ఉచిత విద్యుత్ సరఫరా చేసింది. ఈ సంవత్సరం దాని విలువ 17.8 కోట్ల రూపాయలు. ఇది కూడా వాస్తవికమైన అంకె కాకపోవచ్చు. ఎన్నోరెట్లు ఎక్కువ విద్యుత్తు ఖర్చయ్యే ఉంటుంది. అది రాబట్టడానికి వినియోగదారుల మీద ఆ మేరకు భారమూ పెరుగుతుంది.
“అసలు భగవంతుడికీ భక్తుడికీ మధ్య సంబంధం వ్యక్తిగతమైనదని, అందులో మరే జోక్యమూ ఉండగూడదని భావించే భక్తితత్వాన్ని ప్రబోధించిన నేల ఇది. ఇటువంటి ఉత్సవాల్లో వ్యక్తిగత భక్తితో పాటు, సామూహిక కలయిక, వేడుక అంశం కూడా ఉంది గనుక ఇవి కుటుంబ స్థాయికీ, బంధుమిత్రుల కలయికల స్థాయికీ పెరిగాయి. అప్పటికి కూడా భక్తినీ, దైవాన్నీ ఇంకా ఇంతలా బజారుకీడ్వలేదు..”
ఇంత ఆడంబరంగా, దౌర్జన్యపూరితంగా, దు
అసలు భగవంతుడికీ భక్తుడికీ మధ్య సంబంధం వ్యక్తిగతమైనదని, అందులో మరే జోక్యమూ ఉండగూడదని భావించే భక్తితత్వాన్ని ప్రబోధించిన నేల ఇది. ఇటువంటి ఉత్సవాల్లో వ్యక్తిగత భక్తితో పాటు, సామూహిక కలయిక, వేడుక అంశం కూడా ఉంది గనుక ఇవి కుటుంబ స్థాయికీ,బంధుమిత్రుల కలయికల స్థాయికీ పెరిగాయి. అప్పటికి కూడా భక్తినీ, దైవాన్నీ ఇంకా ఇంతలా బజారుకీడ్వలేదు. ముఖ్యంగా గణపతి బహిరంగ ఉత్సవాల విషయానికే వస్తే తొలి జాతీయోద్యమ కాలంలో, వలసవాదానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలను ఏకం చేసేందుకు, వారి మధ్య సామూహిక అనుబంధాన్ని,సంఘీభావాన్ని పెంచేందుకు ఒక సాధనంగా ఈ ఉత్సవాలను వాడుకోవాలని బాల గంగాధర్ తిలక్ భావించాడు. అలా తిలక్ వల్ల మహారాష్ట్రలో వినాయకుడు బజారుకెక్కాడు. అది ఒక సామాజిక, రాజకీయ అవసరం అనుకున్నప్పటికీ, అది చిలవలు పలువలుగా విశ్వరూపం ధరించి ఇవాళ్టికి చేరిన స్థితి చూస్తే ఇది ఒకప్పుడు ఒక మంచి పని కోసం మొదలయిందనే సమర్థన కూడా సరిపోదు. హైదరాబాద్ రాజ్యంలో కలిసి ఉన్న మరాఠీ జిల్లాల వల్ల, ఈ ఉత్సవపు అనుకరణ హైదరాబాద్ కు కూడా వ్యాపించింది. ‘గణపతి బప్ప మోర్యా’ అనే మరాఠీ భాషా నినాదం, మరాఠీ సంత్ మోర్య పేరుతో సహా, అర్థం కూడా తెలియకుండానే హైదరాబాద్ లో మార్మోగేటంతగా ఈ అనుకరణ సాగింది.
ఆ ఉత్సవంలోకి రాజకీయాలు, కులాలు, వీథుల మధ్య,
