– 6.32 శాతంతో అగ్రస్థానం
– గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ధ‌రాభారం అధికం
– అన్ని ర‌కాల సేవ‌ల‌కు పెరుగుతున్న ఖర్చులు
ప్రజాతంత్ర ఇంటర్నెట్ డెస్క్,హైదరాబాద్ : దేశవ్యాప్తంగా రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం మళ్లీ పైకి ఎగబాకుతున్న తరుణంలో తెలంగాణలో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా కనిపిస్తోంది. కేంద్ర గణాంకాలు, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన జూలై 2026 వినియోగదారుల ధరల సూచీ (సీపీఐ) గణాంకాల ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 4.45 శాతంగా నమోదైతే, తెలంగాణలో ఏకంగా 6.32 శాతానికి చేరింది. 50 లక్షలకు పైగా జనాభా కలిగిన ప్రధాన రాష్ట్రాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే తెలంగాణలోనే అత్యధిక ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది. తెలంగాణలో ధరల ఒత్తిడి కొత్తగా జూలైలోనే మొదలైన పరిణామం కాదు. 2026 జనవరి నుంచి ప్రధాన రాష్ట్రాల్లో అత్యధిక ద్రవ్యోల్బణం నమోదవుతున్న రాష్ట్రంగా తెలంగాణ కొనసాగుతున్నట్లు పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ ఎకనామిక్ ఇంటెలిజెన్స్ సెల్ విశ్లేషణ పేర్కొంది. మే నెలలో రాష్ట్ర ద్రవ్యోల్బణం 6.15 శాతంగా ఉండగా, జూలైలో 6.32 శాతంగా నమోదైంది. అంటే దేశవ్యాప్తంగా ధరల పెరుగుదల కంటే తెలంగాణ కుటుంబాలు ఎదుర్కొంటున్న ధరల భారం గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉందన్నది స్పష్టమవుతోంది.
గ్రామీణ తెలంగాణపై అధిక భారం
తెలంగాణ గణాంకాల్లో మరింత ముఖ్యమైన అంశం గ్రామీణ–పట్టణ వ్యత్యాసం. జూలైలో తెలంగాణ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ద్రవ్యోల్బణం 6.86 శాతం కాగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 5.92 శాతం నమోదైంది. రాష్ట్ర సగటు 6.32 శాతంగా ఉంది. అదే సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా గ్రామీణ ద్రవ్యోల్బణం 4.84 శాతం, పట్టణ ద్రవ్యోల్బణం 3.96 శాతం మాత్రమే. అంటే జాతీయ గ్రామీణ సగటుతో పోలిస్తే తెలంగాణ గ్రామీణ ద్రవ్యోల్బణం రెండు శాతం పాయింట్లకు పైగా ఎక్కువగా ఉంది. ఇది గ్రామీణ కుటుంబాల కొనుగోలు శక్తిపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపే అంశం. వ్యవసాయ కుటుంబాల ఆదాయం ప్రతి నెలా ఒకే స్థాయిలో ఉండదు. వ్యవసాయ కూలీలు, చిన్న రైతులు, అసంఘటిత రంగ కార్మికులకు ఆదాయ పెరుగుదల ధరల పెరుగుదలకు అనుగుణంగా ఉండదు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో నిత్యావసరాల ధరలు వేగంగా పెరిగితే కుటుంబాలు ఆహారం, వైద్యం, విద్య తదితర ఖర్చుల్లో కోత పెట్టాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
ఆహార ధరలే ప్రధాన సవాలు
దేశవ్యాప్తంగా ఆహార ద్రవ్యోల్బణం జూన్‌లో 5.32 శాతం నుంచి జూలైలో 5.52 శాతానికి పెరిగింది. గ్రామీణ ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 5.79 శాతంగా ఉండగా పట్టణాల్లో 5.05 శాతంగా నమోదైంది. ఉల్లి ధరలు జాతీయ స్థాయిలో ఏడాది ప్రాతిపదికన 22.54 శాతం పెరగడం కూడా ఆహార బడ్జెట్‌పై ఒత్తిడిని సూచిస్తోంది. తెలంగాణలాంటి రాష్ట్రంలో ఆహార ధరల పెరుగుదల ప్రభావం మరింత విస్తృతంగా ఉంటుంది. బియ్యం, పప్పులు, వంటనూనెలు, కూరగాయలు, పాలు, గుడ్లు, మాంసం వంటి నిత్య వినియోగ వస్తువుల ధరల్లో చిన్న పెరుగుదల కూడా మధ్యతరగతి, దిగువ మధ్యతరగతి కుటుంబాల నెలవారీ బడ్జెట్‌ను మార్చేస్తుంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల ప్రభావం ప్రత్యక్షంగా వాహనదారులపైనే కాకుండా సరుకు రవాణా వ్యయం ద్వారా కూరగాయలు, పండ్లు, ఇతర వస్తువుల ధరలపైనా పడుతుంది.
దేశ సగటు 4.45%.. తెలంగాణ 6.32%
జూలై గణాంకాలు రాష్ట్రాల మధ్య ధరల పెరుగుదలలో ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని స్పష్టంగా చూపుతున్నాయి. తెలంగాణ 6.32 శాతంతో ముందుండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 5.72 శాతం, తమిళనాడులో 5.44 శాతం నమోదైంది. పుదుచ్చేరిలో 5.41 శాతం, మధ్యప్రదేశ్‌లో 4.91 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది. అంటే జాతీయ సగటు 4.45 శాతంతో పోలిస్తే తెలంగాణ ద్రవ్యోల్బణం 1.87 శాతం పాయింట్లు అధికం. మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే ఆర్‌బీఐ ద్రవ్యోల్బణ సహన పరిమితి 2–6 శాతం. తెలంగాణలో నమోదైన 6.32 శాతం ఈ ఎగువ పరిమితిని కూడా దాటింది. అందువల్ల రాష్ట్రంలో ధరల పెరుగుదలను కేవలం జాతీయ లేదా అంతర్జాతీయ పరిణామాల ఫలితంగానే చూడకుండా స్థానికంగా ధరలను ప్రభావితం చేస్తున్న అంశాలను కూడా ప్రభుత్వం పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఎందుకు తెలంగాణలోనే ఎక్కువ?
ద్రవ్యోల్బణం పెరగడానికి ఒక్క కారణాన్ని చూపడం సాధ్యం కాదు. ఆహార ఉత్పత్తి, సరఫరా వ్యవస్థ, రవాణా ఖర్చులు, ఇంధన ధరలు, పట్టణ వినియోగ విధానాలు, అద్దెలు, సేవల ధరలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల లభ్యత వంటి అనేక అంశాలు సీపీఐని ప్రభావితం చేస్తాయి. అయితే తెలంగాణ వరుసగా అనేక నెలలు అధిక ద్రవ్యోల్బణ రాష్ట్రంగా కొనసాగుతుంటే అది ప్రత్యేక పరిశీలనకు అర్హమైన విషయం. హైదరాబాద్‌తో పాటు వేగంగా విస్తరిస్తున్న పట్టణ ప్రాంతాల్లో జీవన వ్యయం పెరగడం ఒకవైపు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మరింత అధికంగా 6.86 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదు కావడం మరోవైపు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. కాబట్టి సమస్యను కేవలం హైదరాబాద్‌లో పెరిగిన జీవన వ్యయానికి పరిమితం చేయలేం.
ఆదాయం పెరగకపోతే ద్రవ్యోల్బణమే పరోక్ష పన్ను
ధరల పెరుగుదలలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన అంశం కుటుంబాల వాస్తవ ఆదాయాన్ని అది క్రమంగా తగ్గించడం. ఒక కుటుంబ ఆదాయం ఏడాదిలో 5 శాతం పెరిగినా, వారు కొనుగోలు చేసే వస్తువులు, సేవల ధరలు 6 శాతానికి పైగా పెరిగితే వారి వాస్తవ కొనుగోలు శక్తి తగ్గినట్లే. దీని ప్రభావం పేదలకే పరిమితం కాదు. నెల జీతాలపై ఆధారపడే ఉద్యోగులు, పెన్షనర్లు, చిన్న వ్యాపారులు, స్వయం ఉపాధి వర్గాలు, రైతులు కూడా ప్రభావితమవుతారు. కుటుంబాలు మొదట వినోదం, ప్రయాణం వంటి ఖర్చులను తగ్గిస్తాయి. ధరల ఒత్తిడి కొనసాగితే ఆరోగ్యం, పోషకాహారం, పిల్లల విద్య వంటి అవసరాలపైనా కోత పడే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ప్రభుత్వం ప్రత్యేక ధరల వ్యూహం రూపొందించాలి
దేశంలోనే అత్యధిక స్థాయిలో ద్రవ్యోల్బణం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా ధరల పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా బియ్యం, పప్పులు, వంటనూనెలు, కూరగాయలు, పాలు వంటి నిత్యావసర వస్తువుల హోల్‌సేల్–రిటైల్ ధరల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని నిరంతరం పరిశీలించాలి. రైతు నుంచి వినియోగదారుడి వరకు సరఫరా గొలుసులో ఎక్కడ ధరలు అసాధారణంగా పెరుగుతున్నాయో గుర్తించాలి. రైతు బజార్లను మరింత సమర్థంగా ఉపయోగించడం, నిల్వలపై నిఘా, అక్రమ నిల్వలు–కృత్రిమ కొరతపై చర్యలు, అవసరమైన సందర్భాల్లో సబ్సిడీ ధరలకు నిత్యావసరాల సరఫరా వంటి చర్యలు ఉపయోగపడతాయి. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ద్రవ్యోల్బణం 6.86 శాతానికి చేరిన నేపథ్యంలో గ్రామీణ మార్కెట్లపై ప్రత్యేక దృష్టి అవసరం. దేశవ్యాప్తంగా జూలై రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 4.45 శాతానికి చేరి వరుసగా రెండో నెల ఆర్‌బీఐ 4 శాతం మధ్యస్థ లక్ష్యాన్ని అధిగమించింది. ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 5.52 శాతానికి చేరడం, ఇంధన ధరల ప్రభావం కొనసాగడం రాబోయే నెలలపై కూడా అనిశ్చితిని పెంచుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణకు జూలై గణాంకాలు ఒక హెచ్చరిక. దేశ సగటు 4.45 శాతం ఉన్నప్పుడు రాష్ట్రంలో 6.32 శాతం, గ్రామీణ తెలంగాణలో 6.86 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదవడం సాధారణ పరిణామంగా తీసుకోలేం. ధరల పెరుగుదలను నియంత్రించడం కేవలం ఆర్‌బీఐ వడ్డీరేట్ల బాధ్యత కాదు. నిత్యావసరాల సరఫరా, మార్కెట్ పర్యవేక్షణ, రవాణా–నిల్వ వ్యవస్థలు, రైతు నుంచి వినియోగదారుడి వరకు ధరల గొలుసును సమర్థంగా నిర్వహించడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత కూడా. ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాల్లోని 6.32 శాతం ఒక సంఖ్య మాత్రమే కాదు.. తెలంగాణ సామాన్య కుటుంబం ప్రతి నెలా ఎదుర్కొంటున్న పెరిగిన జీవన వ్యయానికి అది కొలమానం.
తెలుగు జాతీయ వార్తలు, ప్రత్యేక కథనాలు, ట్రెండింగ్ వీడియోల కోసం మా Prajatantra వెబ్‌సైట్ ను సందర్శించండి. తాజా అప్‌ డేట్స్ కోసం మా X (Twitter), Facebook, WhatsApp ఛానల్ ను ఫాలో కండి.. అలాగే మా ప్రజాతంత్ర, యూట్యూబ్ చానల్ ను సబ్ స్క్రైబ్ చేసుకోండి.. మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్ రూపంలో పంచుకోండి . మీ స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో షేర్ చేయడం మర్చిపోవద్దు
