దేశద్రోహాన్ని నిర్వచించడమెలా?!

 “ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారాన్ని ప్రశ్నించడమే ప్రతిపక్షాల ప్రధాన బాధ్యత. అధికారంలో ఉన్నవారి తప్పులను ఎత్తిచూపడం, ప్రజలకు ప్రత్యామ్నాయ విధానాలను అందించడం, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై చర్చకు పట్టుబట్టడం వాటి రాజ్యాంగబద్ధమైన హక్కు. బీజేపీని వ్యతిరేకించే రాజకీయ పార్టీలన్నీ దేశద్రోహ శక్తులేననే వాదనలో ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలకు స్థానం లేదు. అదే ప్రమాణాన్ని గతంలో కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు బీజేపీకి వర్తింపజేసి ఉంటే, నేడు బీజేపీ కూడా దేశ వ్యతిరేక పార్టీగా ముద్రపడాల్సి వచ్చేది. రాజకీయ పార్టీలు అధికారంలోకి వస్తుంటాయి, ప్రతిపక్షంలోకి వెళుతుంటాయి. కానీ దేశం మాత్రం ఏ ఒక్క పార్టీ సొంత ఆస్తి కాదు..”
పెండ్యాల కొండల్

దేశాన్ని ప్రేమించడం అంటే అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వాన్ని ప్రేమించడమేనా? పాలకపక్ష నిర్ణయాలను సమర్థించడమే దేశభక్తికి నిదర్శనమా? ప్రభుత్వ విధానాలను ప్రశ్నిస్తే దేశద్రోహులుగా ముద్రవేయవచ్చా? ప్రజాస్వామ్యంలో ఇప్పుడు అత్యంత కీలకంగా చర్చించాల్సిన ప్రశ్నలివి. దేశద్రోహం అనే పదానికి రాజ్యాంగపరమైన, చట్టపరమైన అర్థం ఒకటైతే, రాజకీయ ప్రచారంలో దానికి ఇస్తున్న అర్థం మరొకటిగా మారుతోంది. ముఖ్యంగా బీజేపీకి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడేవారిని, కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానాలను ప్రశ్నించేవారిని, ప్రతిపక్ష రాజకీయ పార్టీలను దేశ వ్యతిరేకులుగా చిత్రీకరించే ధోరణి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ చర్చకు ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది. దేశభక్తిని ఒక రాజకీయ పార్టీకి విధేయతగా నిర్వచించే ప్రయత్నం ప్రజాస్వామ్యానికి ఎంతమాత్రం శ్రేయస్కరం కాదు.

దేశం, ప్రభుత్వం, పాలకపక్షం, రాజ్యాంగ వ్యవస్థ.. ఇవన్నీ ఒకటే కావు. దేశం అంటే భౌగోళిక సరిహద్దులు మాత్రమే కాదు. ఆ నేలపై నివసించే ప్రజలు, వారి హక్కులు, స్వేచ్ఛలు, భిన్నత్వం, సంస్కృతి, ప్రజాస్వామ్య విలువల సమాహారం. ప్రభుత్వం అనేది ప్రజలు ఎన్నుకున్న తాత్కాలిక పాలనా వ్యవస్థ. ఎన్నికల ద్వారా ఒక పార్టీ అధికారంలోకి రావచ్చు. మరో ఎన్నికల్లో ప్రజలు దానిని తిరస్కరించవచ్చు. ఈ క్రమంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీని విమర్శించడం, దాని విధానాలను వ్యతిరేకించడం ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో భాగం. కానీ అధికార పార్టీనే దేశానికి ప్రతిరూపంగా చూపించి, దానితో విభేదించేవారిని దేశానికి వ్యతిరేకులుగా ముద్రవేయడం ప్రమాదకరమైన రాజకీయ ధోరణి.

ప్రస్తుతం దేశ రాజకీయాల్లో ఒక విచిత్రమైన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. బీజేపీకి మద్దతు ఇచ్చేవారు మాత్రమే నిజమైన దేశభక్తులనే భావనను బలంగా ప్రచారం చేస్తున్న శక్తులు, ఆ పార్టీని వ్యతిరేకించే వారిపై దేశద్రోహ ముద్ర వేయడానికి వెనుకాడటం లేదు. కాంగ్రెస్‌తో పాటు ఇతర ప్రతిపక్ష పార్టీలు కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానాలను విమర్శిస్తే, వాటి ఉద్దేశాలను ప్రశ్నిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ నిర్ణయాలకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడితే దేశ ప్రయోజనాలను దెబ్బతీస్తున్నారనే ఆరోపణలు చేస్తున్నారు. ప్రతిపక్షాల రాజకీయ విమర్శలను దేశ వ్యతిరేకతగా చిత్రీకరించడం ద్వారా ప్రజల్లో వాటి పట్ల అనుమానాలు సృష్టించే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. ఈ ధోరణి వెనుక ఉన్న రాజకీయ వ్యూహాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. అధికార పార్టీకి వ్యతిరేకంగా ఉన్న ప్రతి గొంతునూ దేశ వ్యతిరేక గొంతుగా చూపగలిగితే, అసలు సమస్యలపై చర్చను పక్కదారి పట్టించడం సులభమవుతుంది. ప్రభుత్వ పనితీరు, నిరుద్యోగం, ధరల పెరుగుదల, ఆర్థిక అసమానతలు, రైతుల సమస్యలు, సమాఖ్య వ్యవస్థ వంటి అంశాలపై సమాధానాలు చెప్పాల్సిన అవసరం నుంచి అధికార పక్షం తప్పించుకోగలుగుతుంది. విమర్శకుడి వాదనకు సమాధానం చెప్పడానికి బదులుగా అతడి దేశభక్తినే ప్రశ్నించడం రాజకీయంగా సులభమైన మార్గం కావచ్చు. కానీ అది ప్రజాస్వామ్యానికి ఆరోగ్యకరమైన పద్ధతి కాదు.

బ్రిటిష్ పాలనలో స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల గొంతు నొక్కేందుకు ఉపయోగించిన దేశద్రోహ చట్టం భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని 124-ఎ అధికరణం. మహాత్మాగాంధీ, బాలగంగాధర తిలక్ వంటి నాయకులపై కూడా ఈ చట్టాన్ని ప్రయోగించారు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత కూడా దశాబ్దాల పాటు ఈ నిబంధన కొనసాగింది. ప్రభుత్వంపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేయడాన్ని కూడా నేరంగా పరిగణించే అవకాశం ఉండటంతో దాని దుర్వినియోగంపై తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి. 2022లో సుప్రీంకోర్టు ఈ చట్టం కింద కొత్త కేసుల నమోదు నిలిపివేయాలని ఆదేశిస్తూ, దాని రాజ్యాంగబద్ధతను పునఃపరిశీలించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తించింది. కొత్త నేర న్యాయ చట్టాల అమలుతో 2024 జూలై 1 నుంచి భారతీయ న్యాయ సంహిత అమల్లోకి వచ్చింది. పాత శిక్షాస్మృతిలోని 124-ఎ అధికరణాన్ని తొలగించినప్పటికీ, దేశ సార్వభౌమత్వం, ఐక్యత, సమగ్రతకు ముప్పు కలిగించే చర్యలను శిక్షించేందుకు 152వ అధికరణాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. వేర్పాటువాదం, సాయుధ తిరుగుబాటు, విధ్వంసక కార్యకలాపాలను ప్రేరేపించడం వంటి చర్యలను నేరాలుగా పేర్కొన్నారు. అయితే చట్టబద్ధమైన మార్గాల్లో ప్రభుత్వ చర్యలను విమర్శించడం, వాటిని మార్చాలని కోరడం నేరం కాదని ఈ నిబంధనలో స్పష్టం చేశారు. ఈ మినహాయింపు చాలా కీలకం. ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే హక్కును దేశద్రోహం పేరుతో హరించడానికి చట్టం అనుమతించడం లేదన్న విషయాన్ని గుర్తించాలి.

అయితే రాజకీయంగా దేశద్రోహం అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తున్న తీరు ఈ చట్టపరమైన స్ఫూర్తికి భిన్నంగా కనిపిస్తోంది. కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రభుత్వ విధానాలను విమర్శిస్తే అది దేశానికి వ్యతిరేకత ఎలా అవుతుంది? పార్లమెంటులో ప్రతిపక్షాలు ప్రభుత్వాన్ని నిలదీస్తే అది దేశ సమగ్రతకు ముప్పుగా ఎలా మారుతుంది? రాష్ట్రాల హక్కుల కోసం ప్రాంతీయ పార్టీలు పోరాడితే వాటిని జాతీయ ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా ఎలా పరిగణించగలం? ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారాన్ని ప్రశ్నించడమే ప్రతిపక్షాల ప్రధాన బాధ్యత. అధికారంలో ఉన్నవారి తప్పులను ఎత్తిచూపడం, ప్రజలకు ప్రత్యామ్నాయ విధానాలను అందించడం, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై చర్చకు పట్టుబట్టడం వాటి రాజ్యాంగబద్ధమైన హక్కు. బీజేపీని వ్యతిరేకించే రాజకీయ పార్టీలన్నీ దేశద్రోహ శక్తులేననే వాదనలో ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలకు స్థానం లేదు. అదే ప్రమాణాన్ని గతంలో కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు బీజేపీకి వర్తింపజేసి ఉంటే, నేడు బీజేపీ కూడా దేశ వ్యతిరేక పార్టీగా ముద్రపడాల్సి వచ్చేది. రాజకీయ పార్టీలు అధికారంలోకి వస్తుంటాయి, ప్రతిపక్షంలోకి వెళుతుంటాయి. కానీ దేశం మాత్రం ఏ ఒక్క పార్టీ సొంత ఆస్తి కాదు.

నిజానికి దేశ భద్రతకు ముప్పు కలిగించే చర్యలను ఉపేక్షించకూడదు. దేశ రహస్యాలను శత్రుదేశాలకు చేరవేయడం, ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు సహకరించడం, సాయుధ తిరుగుబాటుకు నిధులు సమకూర్చడం, దేశంలో హింసను ప్రేరేపించడం వంటి చర్యలపై కఠిన చర్యలు తప్పనిసరి. అయితే అలాంటి నేరాలకు పాల్పడిన వ్యక్తులపై చర్యలు తీసుకోవడానికి, రాజకీయ ప్రత్యర్థులపై దేశద్రోహ ముద్ర వేయడానికి మధ్య చాలా వ్యత్యాసం ఉంది. ఈ వ్యత్యాసాన్ని గుర్తించలేని పాలనా వ్యవస్థలో చట్టం న్యాయ సాధనంగా కాకుండా రాజకీయ ప్రత్యర్థులను నియంత్రించే సాధనంగా మారే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తికి తన వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించడం, ఆధారాలను పరిశీలించడం, న్యాయస్థానాల పర్యవేక్షణలో విచారణ జరపడం చట్టబద్ధ పాలనకు అవసరమైన అంశాలు. కేవలం ఒక వ్యాఖ్య ఆధారంగా, ఒక నినాదం ఆధారంగా లేదా ఒక రాజకీయ అభిప్రాయం ఆధారంగా వ్యక్తులను దేశద్రోహులుగా ప్రకటించడం న్యాయవ్యవస్థ స్ఫూర్తికి విరుద్ధం.

సోషల్ మీడియా యుగంలో ఈ ధోరణి మరింత తీవ్రమవుతోంది. ఒక రాజకీయ నాయకుడి వ్యాఖ్యను సందర్భం నుంచి విడదీసి ప్రచారం చేయడం, ఒక నిరసన వీడియోను దేశ వ్యతిరేక కార్యకలాపంగా చిత్రీకరించడం, ప్రత్యర్థి పార్టీపై దేశద్రోహ ఆరోపణలు చేయడం చాలా సులభమైంది. ఆరోపణలే తీర్పులుగా మారుతున్నాయి. ప్రజాభిప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేయడానికి దేశభక్తిని రాజకీయ ప్రచార వస్తువుగా ఉపయోగించడం ఆందోళనకరం. దేశం పట్ల విధేయతను నిరూపించుకోవడానికి ప్రతి ప్రతిపక్ష నాయకుడూ, ప్రతి పౌరుడూ అధికార పార్టీ ముందు సంజాయిషీ ఇచ్చుకోవాల్సిన పరిస్థితి ప్రజాస్వామ్యానికి మంచిది కాదు. ఒకవేళ అధికార పార్టీకి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడిన ప్రతిసారీ దేశభక్తిని నిరూపించుకోవాల్సి వస్తే, స్వేచ్ఛగా అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేసే రాజ్యాంగ హక్కుకు అర్థం ఏముంటుంది?

దేశభక్తికి కొలమానం ఒక పార్టీకి విధేయత కాదు. రాజ్యాంగం పట్ల నిబద్ధత, దేశ సమగ్రత పట్ల గౌరవం, ప్రజల హక్కుల పట్ల బాధ్యత. అధికారంలో ఉన్నవారిని ప్రశ్నించడం కూడా దేశ నిర్మాణంలో భాగమే. ప్రతిపక్షాల విమర్శలు కొన్నిసార్లు రాజకీయ ప్రయోజనాలతో కూడి ఉండవచ్చు. వాటిని ప్రజలు ఎన్నికల ద్వారా అంచనా వేస్తారు. కానీ ఆ విమర్శలను దేశద్రోహంగా మార్చే అధికారం ఎవరికీ లేదు. బీజేపీని వ్యతిరేకించడం దేశాన్ని వ్యతిరేకించడం కాదు. అలాగే బీజేపీకి మద్దతు ఇవ్వడమే దేశభక్తికి ఏకైక ప్రమాణం కాదు. దేశద్రోహాన్ని నిర్వచించాల్సింది రాజ్యాంగం, చట్టం, న్యాయస్థానాలు మాత్రమే.. రాజకీయ ప్రచార వేదికలు కాదు. దేశాన్ని రక్షించాలనే పేరుతో ప్రజాస్వామ్య గొంతును నొక్కితే చివరకు ప్రమాదంలో పడేది దేశమే. దేశద్రోహులను గుర్తించడం ఎంత అవసరమో, దేశద్రోహం అనే ముద్రను రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించేవారిని గుర్తించడం కూడా అంతే అవసరం.

పెండ్యాల కొండల్ 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *