“సంచలనం కోసం వ్యక్తిగత జీవితాలను బజారుకీడ్చడం జర్నలిజం కాదు. నిరాధారమైన ఆరోపణలకు వార్తల ముసుగు వేయడం భావప్రకటన స్వేచ్ఛ కూడా కాదు.ప్రస్తుత మీడియా పోటీలో వేగం, వీక్షకుల సంఖ్య, సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం వార్తల విలువను నిర్ణయిస్తున్నాయనే ఆందోళన ఉంది. తప్పు వార్తలు వేగంగా వ్యాపిస్తాయి. వాటిని సరిదిద్దే వివరణలు మాత్రం అంతే వేగంగా ప్రజలకు చేరకపోవచ్చు..”
ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకులను ప్రశ్నించడం నేరమా? ప్రభుత్వ విధానాలను నిలదీయడం, అధికార దుర్వినియోగాన్ని ప్రశ్నించడం , ప్రజల తరఫున గొంతెత్తడం తప్పా? మరి ఈ ప్రశ్నలు వేసే మహిళల విషయంలోనే ఎందుకు కొందరు మీడియా సంస్థలు హద్దులు దాటి వ్యవహరిస్తున్నాయి? వారి విమర్శలకు సమాధానాలు చెప్పాల్సిన చోట వ్యక్తిగత జీవితాలను వివాదాల్లోకి లాగడం, నైతికతను ప్రశ్నించడం, ప్రతిష్ఠను మంటగలిపే కథనాలను ప్రచారం చేయడం వెనుక ఉద్దేశమేమిటి? ఇటీవల జానపద గాయని, సామాజిక రాజకీయ అంశాలపై తన పాటలతో పాలకులను ప్రశ్నించే నేహా సింగ్ రాథోడ్ ఉదంతం ఈ ప్రశ్నలను మరోసారి ముందుకు తెచ్చింది. అధికారాన్ని నిలదీసే గొంతుకలను ఎదుర్కోలేనప్పుడు, ఆ గొంతులనే అపఖ్యాతిపాలు చేయాలనే ధోరణి ప్రజాస్వామ్యానికి పెను ప్రమాదం.
ఉత్తరప్రదేశ్, బిహార్ ప్రాంతాల సామాజిక సమస్యలను, నిరుద్యోగాన్ని, ధరల పెరుగుదలను, ప్రభుత్వ విధానాలను తన పాటల ద్వారా ప్రశ్నిస్తూ గుర్తింపు పొందిన నేహా సింగ్ రాథోడ్ వివాదం ఇప్పుడు మీడియా బాధ్యతను చర్చకు తెచ్చింది. 2026 అక్టోబరు 17న ఏబీపీ నెట్‌వర్క్ డిజిటల్ వేదికపై ఆమెకు సంబంధించిన హాస్టల్‌లో సెక్స్ రాకెట్ బయటపడిందనే భావన కలిగించే కథనం ప్రసారమైంది. దీనిపై నేహా తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. తన పేరును, ప్రతిష్ఠను కించపరిచేలా కథనం రూపొందించారని ఆరోపించారు. ఆ తర్వాత ఏబీపీ నెట్‌వర్క్ తన డిజిటల్ వేదికపై ప్రసారమైన వార్త వాస్తవాల పరంగా తప్పుగా ఉందని అంగీకరించి బహిరంగంగా క్షమాపణ చెప్పింది. అయితే, నేహా ఆ క్షమాపణతో సంతృప్తి చెందకుండా న్యాయం కోసం న్యాయపోరాటం చేస్తానని ప్రకటించినట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి.
ఈ ఘటనలో గమనించాల్సిన అంశం ఒక మీడియా సంస్థ తప్పు చేయడమే కాదు. వాస్తవాలను నిర్ధారించకుండా ఒక మహిళ పేరును ఇంత తీవ్రమైన ఆరోపణతో ముడిపెట్టడం వల్ల కలిగే పరిణామాలు ఏమిటన్నదే అసలు ప్రశ్న. ఒక వార్తా కథనాన్ని ప్రసారం చేయడానికి ముందు కనీస పరిశీలన జరగకపోతే, ఆ నిర్లక్ష్యానికి మూల్యం చెల్లించాల్సింది ఎవరు? వార్తను చూసిన వేలమంది మనసుల్లో ఏర్పడిన అపోహలను ఎవరు తొలగిస్తారు? ఒక వ్యక్తి ప్రతిష్ఠకు కలిగిన నష్టాన్ని క్షమాపణతోనే పూర్తిగా సరిచేయగలమా? వార్తను ప్రచురించే వేగంతోనే దాని నిజానిజాలను నిర్ధారించే బాధ్యతను కూడా మీడియా గుర్తించాలి.
నేహా తనను ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నందుకే అవమానించేందుకు ప్రయత్నించారని ఆరోపించారు. ఈ ఆరోపణ వెనుక ఉద్దేశం ఏమిటన్నది సంబంధిత వాస్తవాల ఆధారంగా పరిశీలించాల్సిందే. అయితే, ఆమెకు సంబంధించిన వార్త వాస్తవపరంగా తప్పుగా ఉందని మీడియా సంస్థే అంగీకరించిన నేపథ్యంలో, ఈ ఉదంతం జర్నలిజం ప్రమాణాలపై తీవ్రమైన చర్చకు ఆస్కారమిస్తోంది. ఒక మహిళా కార్యకర్త ప్రభుత్వాన్ని విమర్శిస్తే ఆమె విమర్శలోని నిజానిజాలను పరిశీలించాలి. ఆమె వాదన తప్పయితే ఆధారాలతో ఖండించాలి. కానీ, ఆమె వ్యక్తిగత జీవితాన్ని అనుమానాస్పదంగా చిత్రించే కథనాలు ప్రసారం చేయడం ద్వారా ప్రజల దృష్టిని అసలు సమస్య నుంచి మళ్లిస్తే, అది ప్రజాస్వామ్య చర్చను బలహీనపరచడమే అవుతుంది.
మహిళల విషయంలో ఇలాంటి ధోరణి కొత్తదేమీ కాదు. పురుష నాయకులు ప్రభుత్వాన్ని విమర్శిస్తే వారి రాజకీయ వ్యూహాల గురించి చర్చ జరుగుతుంది. అదే మహిళలు ప్రశ్నిస్తే వారి వ్యక్తిగత సంబంధాలు, కుటుంబ నేపథ్యం, ప్రవర్తన, నైతికత చర్చనీయాంశాలవుతాయి. వారి వాదనలకు సమాధానం చెప్పడానికి బదులు వారి వ్యక్తిత్వాన్ని అనుమానించడం ద్వారా ప్రజల్లో వారి విశ్వసనీయతను దెబ్బతీయవచ్చనే భావన పనిచేస్తోంది. మహిళలు రాజకీయంగా చైతన్యవంతులై, స్వతంత్రంగా మాట్లాడి, అధికారాన్ని నిలదీయడం కొందరికి అసౌకర్యం కలిగిస్తోందా? మహిళల స్వేచ్ఛను అంగీకరిస్తామని చెప్పే సమాజం, వారు తమకు నచ్చని అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసినప్పుడు మాత్రం ఎందుకు భిన్నంగా స్పందిస్తోంది?
మహిళా కార్యకర్తలను వ్యక్తిగతంగా లక్ష్యంగా చేసుకోవడం వల్ల మరో ప్రమాదం కూడా ఉంది. ఒక మహిళను నిరంతరం వివాదాల్లోకి లాగితే, ఆమె తాను లేవనెత్తిన సమస్యల గురించి మాట్లాడటం కంటే తనపై వచ్చిన ఆరోపణలకు సమాధానాలు చెప్పడానికే ఎక్కువ సమయం కేటాయించాల్సి వస్తుంది. ఆమె ఉద్యమం వెనుకబడుతుంది. ఆమెతో కలిసి పనిచేసే ఇతరులు కూడా ఇలాంటి దాడులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందనే భయానికి లోనవుతారు. ఫలితంగా ప్రజా జీవితంలోకి రావాలనుకునే మహిళలు వెనుకడుగు వేసే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. ఒక మహిళను కించపరచడం ద్వారా మరెందరో మహిళల గొంతులను పరోక్షంగా అణచివేయవచ్చు. ఇదే ఈ ధోరణిలోని ప్రమాదకరమైన కోణం.
ఇక్కడ మీడియా స్వేచ్ఛను కూడా సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవాలి. ప్రజాస్వామ్యంలో మీడియాకు ప్రశ్నించే హక్కు ఉంది. రాజకీయ నాయకులనే కాదు, ఉద్యమకారులను, సామాజిక కార్యకర్తలను కూడా పరిశీలించాలి. వారి వాదనల్లోని లోపాలను ఎత్తిచూపాలి. కానీ, ఆ స్వేచ్ఛకు జవాబుదారీతనం తోడవాలి. ఒక వార్త వాస్తవాలపై ఆధారపడిందా? దానికి తగిన ఆధారాలున్నాయా? సంబంధిత వ్యక్తి వివరణ తీసుకున్నారా? ప్రచురిస్తున్న సమాచారం ప్రజా ప్రయోజనానికి అవసరమా? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతికిన తర్వాతే వార్త ప్రజల ముందుకు రావాలి. సంచలనం కోసం వ్యక్తిగత జీవితాలను బజారుకీడ్చడం జర్నలిజం కాదు. నిరాధారమైన ఆరోపణలకు వార్తల ముసుగు వేయడం భావప్రకటన స్వేచ్ఛ కూడా కాదు.
ప్రస్తుత మీడియా పోటీలో వేగం, వీక్షకుల సంఖ్య, సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం వార్తల విలువను నిర్ణయిస్తున్నాయనే ఆందోళన ఉంది. తప్పు వార్తలు వేగంగా వ్యాపిస్తాయి. వాటిని సరిదిద్దే వివరణలు మాత్రం అంతే వేగంగా ప్రజలకు చేరకపోవచ్చు. అసత్య ప్రచారంతో ఒకరి ప్రతిష్ఠ దెబ్బతిన్న తర్వాత, అదే స్థాయిలో నిజాన్ని ప్రచారం చేయకపోతే నష్టం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. అందువల్ల క్షమాపణ చెప్పడం అవసరమే అయినా, తప్పు ఎలా జరిగింది, దానికి బాధ్యులెవరు, ఇలాంటి ఘటనలు పునరావృతం కాకుండా ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటారనే అంశాలపై కూడా మీడియా సంస్థలు స్పష్టత ఇవ్వాలి. నేహా సింగ్ రాథోడ్ ఉదంతాన్ని ఒక రాజకీయ వివాదంగా మాత్రమే చూడటం సరిపోదు. ఇది మీడియా నైతికతకు, మహిళల గౌరవానికి, ప్రజాస్వామ్యంలో భిన్నాభిప్రాయాలకు ఉన్న స్థానం గురించి సమాజం ఆలోచించాల్సిన సందర్భం. ఆమె రాజకీయ వైఖరితో ఏకీభవించని వారు కూడా ఆమెపై వచ్చిన తప్పు వార్తను సమర్థించాల్సిన అవసరం లేదు. ఒకరి అభిప్రాయాన్ని వ్యతిరేకించడం వేరు; ఆ వ్యక్తి గౌరవాన్ని దెబ్బతీయడం వేరు. ప్రజాస్వామ్యంలో ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న తేడాను గుర్తించడం అత్యవసరం.
పాలకులను ప్రశ్నించే మహిళలపై వ్యక్తిత్వ హననం సాగితే, దాని ప్రభావం ఒక్క వ్యక్తికే పరిమితం కాదు. ప్రశ్నించే హక్కు క్రమంగా బలహీనపడుతుంది. విమర్శను సహించలేని అధికార ధోరణులకు పరోక్షంగా బలం చేకూరుతుంది. అందుకే మీడియా తన పాత్రను పునఃపరిశీలించుకోవాలి. ప్రజలకు వాస్తవాలను అందించడమే తన ప్రాథమిక బాధ్యత అని గుర్తించాలి. తప్పు జరిగితే దాన్ని అంగీకరించాలి. బాధితుల ప్రతిష్ఠను కాపాడేందుకు తగిన చర్యలు తీసుకోవాలి. చివరకు ప్రజాస్వామ్యంలో నిలదీయాల్సింది పాలకుల విధానాలనే తప్ప, ప్రశ్నించిన వారి వ్యక్తిగత జీవితాలను కాదు. ఒక మహిళ అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పలేక ఆమెపై బురద చల్లడం సులభమే కావచ్చు. కానీ అది అధికార బలహీనతను, మీడియా బాధ్యతారాహిత్యాన్ని మాత్రమే బయటపెడుతుంది. ప్రశ్నించే మహిళల వ్యక్తిత్వాన్ని తవ్వితీయడం మీడియా పని కాదు; వారు లేవనెత్తిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాబట్టడమే దాని అసలైన బాధ్యత.
