“ఆహార కల్తీ నిర్మూలన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే అని భావించడం సరైంది కాదు. చట్టాలను రూపొందించడం, అమలు చేయడం, తనిఖీలు నిర్వహించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత అయితే, కల్తీకి పాల్పడకుండా నైతికంగా వ్యవహరించడం వ్యాపారుల బాధ్యత. అనుమానాస్పద ఆహార పదార్థాలను గుర్తించి సంబంధిత అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయడం వినియోగదారుల బాధ్యత.ప్రజలు కూడా తక్కువ ధరకు వస్తున్నాయనే కారణంతో నాణ్యతపై సందేహం ఉన్న వస్తువులను కొనుగోలు చేయకుండా జాగ్రత్తపడాలి. అయితే కల్తీని గుర్తించడం, నిరూపించడం వ్యక్తిగత వినియోగదారుడి బాధ్యతగా మాత్రమే మిగలకూడదు. సమర్థవంతమైన తనిఖీలు, శాస్త్రీయ పరీక్షలు, చట్టపరమైన చర్యలు ప్రభుత్వ వ్యవస్థ ద్వారానే జరగాలి..”
మనిషి జీవనానికి ఆహారం ప్రాథమిక అవసరం. అలాంటి ఆహారమే కల్తీకి గురైతే ప్రజల ఆరోగ్యం ప్రమాదంలో పడుతుంది. నేడు అధిక లాభాల కోసం కొందరు వ్యాపారులు ఆహార పదార్థాల నాణ్యతను త్యాగం చేస్తూ కల్తీకి పాల్పడటం ఆందోళనకర పరిణామం. పాలు, నూనెలు, నెయ్యి, తేనె, మసాలా దినుసులు, పప్పులు, స్వీట్లు వంటి నిత్యావసర ఆహార పదార్థాల్లో కల్తీ జరిగితే దాని ప్రభావం ఒక్క వ్యక్తికే పరిమితం కాదు; సమాజ ఆరోగ్యంపైనా పడుతుంది.
లాభాపేక్షకు ప్రజారోగ్యం బలికావాలా?
వ్యాపారం చేయడం తప్పు కాదు. లాభాలు సంపాదించడమూ తప్పు కాదు. కానీ లాభాల కోసం ప్రజల ఆరోగ్యంతో చెలగాటమాడటం క్షమించరాని నేరం. ఆహార పదార్థాల్లో నాణ్యతలేని లేదా హానికరమైన పదార్థాలను కలపడం, నకిలీ వస్తువులను అసలైనవిగా విక్రయించడం, గడువు ముగిసిన ఆహారాన్ని కొత్తదిగా చూపించడం వినియోగదారులను మోసం చేయడమే. కల్తీ స్వభావం, పరిమాణం, వినియోగం ఆధారంగా ఆరోగ్యానికి వివిధ స్థాయుల్లో హాని కలగవచ్చు. అందువల్ల ఆహార భద్రత విషయంలో ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం తగదు.
చట్టాలున్నా కల్తీ ఎందుకు ఆగడం లేదు?
దేశంలో ఆహార భద్రతకు సంబంధించిన చట్టాలు, నియంత్రణ వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ కల్తీ సమస్య పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. తనిఖీల లోపాలు, తగినంత సిబ్బంది లేకపోవడం, నేరాలపై చర్యల్లో జాప్యం, సరఫరా వ్యవస్థలో పారదర్శకత కొరవడటం వంటి అంశాలు సమస్యను మరింత క్లిష్టం చేస్తున్నాయి. పట్టణాలకే కాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ ఆహార పదార్థాల నాణ్యతపై నిరంతర నిఘా అవసరం.కల్తీని అరికట్టేందుకు అప్పుడప్పుడు దాడులు నిర్వహించడం మాత్రమే సరిపోదు. ఉత్పత్తి కేంద్రాల నుంచి నిల్వ గోదాములు, రవాణా, టోకు మార్కెట్లు, చిల్లర దుకాణాల వరకు తనిఖీల వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలి. పరీక్షల్లో కల్తీ నిర్ధారణ అయినప్పుడు చట్టప్రకారం వేగంగా చర్యలు తీసుకోవాలి. నేర తీవ్రతకు అనుగుణంగా జరిమానాలు, ఇతర శిక్షలు అమలవుతున్నాయో లేదో పర్యవేక్షించాలి.
శాశ్వత పరిష్కారానికి ఏం చేయాలి?
మొదటగా, ఆహార భద్రతా అధికారులకు తగిన సిబ్బంది, పరీక్షా ప్రయోగశాలలు, ఆధునిక పరికరాలు కల్పించాలి. అనుమానాస్పద ఆహార పదార్థాల నమూనాలను సేకరించి పరీక్షించే ప్రక్రియ వేగవంతం కావాలి. కల్తీకి పాల్పడే వ్యక్తులు, సంస్థలపై పక్షపాతం లేకుండా చర్యలు తీసుకోవాలి. రెండవది, ఆహార పదార్థాల తయారీ, నిల్వ, రవాణా, విక్రయాల్లో నాణ్యతా ప్రమాణాలను కచ్చితంగా పాటించేలా చూడాలి. సరఫరా గొలుసులో జవాబుదారీతనం పెంచాలి. కల్తీకి పాల్పడే వ్యాపారులను గుర్తించేందుకు ప్రజల ఫిర్యాదులను స్వీకరించి, వాటిపై తగిన సమయంలో స్పందించే వ్యవస్థ ఉండాలి.మూడవది, వినియోగదారుల్లో అవగాహన పెంచాలి. ప్యాకేజీపై తయారీ తేదీ, గడువు తేదీ, అవసరమైన లేబులింగ్ వివరాలను పరిశీలించడం, నమ్మకమైన విక్రయదారుల నుంచి వస్తువులను కొనుగోలు చేయడం, అనుమానాస్పద ఉత్పత్తులను అధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లడం వంటి జాగ్రత్తలు పాటించాలి. అయితే అన్ని కల్తీలను కంటితో గుర్తించడం సాధ్యం కాదనే విషయాన్ని కూడా ప్రజలు గుర్తించాలి.నాలుగవది, పాఠశాలలు, కళాశాలలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, వినియోగదారుల సంఘాల ద్వారా ఆహార భద్రతపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. కల్తీ వల్ల కలిగే నష్టాలను ప్రజలకు అర్థమయ్యే రీతిలో వివరించాలి. కల్తీని గుర్తించినప్పుడు ఎక్కడ, ఎలా ఫిర్యాదు చేయాలో తెలియజేయాలి. ఐదవది, నిజాయితీగా వ్యాపారం చేసే వారిని ప్రోత్సహించాలి. నాణ్యమైన ఆహారాన్ని అందించడం వ్యాపార బాధ్యత మాత్రమే కాదు; అది సామాజిక బాధ్యత కూడా. వినియోగదారుల విశ్వాసమే వ్యాపారానికి నిజమైన మూలధనం అనే భావన బలపడాలి.
ప్రభుత్వంతోపాటు ప్రజలకూ బాధ్యత ఉంది
ఆహార కల్తీ నిర్మూలన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే అని భావించడం సరైంది కాదు. చట్టాలను రూపొందించడం, అమలు చేయడం, తనిఖీలు నిర్వహించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత అయితే, కల్తీకి పాల్పడకుండా నైతికంగా వ్యవహరించడం వ్యాపారుల బాధ్యత. అనుమానాస్పద ఆహార పదార్థాలను గుర్తించి సంబంధిత అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయడం వినియోగదారుల బాధ్యత.ప్రజలు కూడా తక్కువ ధరకు వస్తున్నాయనే కారణంతో నాణ్యతపై సందేహం ఉన్న వస్తువులను కొనుగోలు చేయకుండా జాగ్రత్తపడాలి. అయితే కల్తీని గుర్తించడం, నిరూపించడం వ్యక్తిగత వినియోగదారుడి బాధ్యతగా మాత్రమే మిగలకూడదు. సమర్థవంతమైన తనిఖీలు, శాస్త్రీయ పరీక్షలు, చట్టపరమైన చర్యలు ప్రభుత్వ వ్యవస్థ ద్వారానే జరగాలి.
ముగింపు
ఆహార కల్తీ అనేది సాధారణ వ్యాపార ఉల్లంఘన మాత్రమే కాదు; ప్రజారోగ్యానికి సంబంధించిన తీవ్రమైన సమస్య. దీనిని శాశ్వతంగా నిర్మూలించాలంటే చట్టాలు ఉండటమే కాకుండా అవి సమర్థవంతంగా అమలుకావాలి. నిరంతర తనిఖీలు, శాస్త్రీయ పరీక్షలు, దోషులపై చట్టపరమైన చర్యలు, వినియోగదారుల చైతన్యం, వ్యాపారుల నైతిక బాధ్యత సమన్వయంతో ముందుకు సాగాలి.ప్రజలకు స్వచ్ఛమైన, సురక్షితమైన ఆహారం అందడం వారి ప్రాథమిక హక్కు. అధిక లాభాల కోసం ఆ హక్కును హరించే వారిపై కఠినంగా వ్యవహరించాలి. ఆహార కల్తీని అరికట్టడం అంటే కేవలం ఒక నేరాన్ని నియంత్రించడం కాదు; ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని, భవిష్యత్ తరాల సంక్షేమాన్ని కాపాడటం.“ఆహారం వ్యాపార వస్తువు మాత్రమే కాదు—ప్రజల ప్రాణాలకు ఆధారం. కల్తీని అరికట్టడం ప్రభుత్వ కర్తవ్యం, నిజాయితీగా వ్యవహరించడం వ్యాపారుల ధర్మం, అప్రమత్తంగా ఉండటం ప్రజల బాధ్యత.”
ఈ మూడు సమన్వయంతో పనిచేసినప్పుడే కల్తీ రహిత, ఆరోగ్యవంతమైన సమాజ నిర్మాణం సాధ్యమవుతుంది.
