భాగ్యనగరంలో పర్యావరణ సంక్షోభం

– కాంక్రీట్ జంగిల్ గా మారిన విశ్వనగరం
– నగరవ్యాప్తంగా నియంత్రణ లేని ఆకాశ హ‌ర్మ్యాలు
– ప్రణాళిక లేని విస్తరణతో పొంచి ఉన్న పర్యావరణ విపత్తు
– కనుమరుగవుతున్న జలవనరులతో నగర జీవనం అస్తవ్యస్తం

(షేక్ బాబా, ప్రధాన కార్యదర్శి, ప్రజాసైన్స్ వేదిక)

నియంత్రణ లేని బహుళ అంతస్తుల నిర్మాణాలు, కనుమరుగవుతున్న జలవనరులు, సరిపోని పౌర మౌలిక సదుపాయాలు హైదరాబాద్‌ను పర్యావరణ, ప్రజా భద్రతా సంక్షోభం వైపు నెడుతున్నాయి. ప్రణాళిక లేని అభివృద్ధి ప్రగతి కాదు.. భవిష్యత్ తరాలపై మోపే భారమైన మూల్యం. సమాచార సాంకేతిక రంగం, రియల్ ఎస్టేట్‌ కేంద్రంగా హైదరాబాద్‌ ఎదగడం వల్ల ఉపాధి అవకాశాలు, ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, పట్టణ విస్తరణ పెరిగాయి. అయితే ఈ అభివృద్ధి వెనుక ఆందోళన కలిగించే వాస్తవం దాగి ఉంది. పెరుగుతున్న జనాభాకు అవసరమైన కనీస మౌలిక సదుపాయాలను కల్పించడంలో నగరం తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. చెరువులు కుంచించుకుపోతున్నాయి. డ్రైనేజీ వ్యవస్థలు సామర్థ్యానికి మించి భారం మోస్తున్నాయి. రహదారులు రద్దీతో నిండిపోతున్నాయి. భూగర్భజలాలు తగ్గిపోతున్నాయి. అనుమతులు లేని నిర్మాణాలు పట్టణ పాలనపై అనేక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.ఇప్పుడు హైదరాబాద్‌ అభివృద్ధి చెందాలా వద్దా అనేది ప్రశ్న కాదు. నగర జీవనానికి ఆధారమైన పర్యావరణ వనరులను, పౌర మౌలిక సదుపాయాలను ధ్వంసం చేయకుండానే నగరాన్ని విస్తరించగలమా అనేదే అసలు ప్రశ్న.

ప్రకృతి స్థానంలో కాంక్రీట్ జంగిల్

ఒకప్పుడు హైదరాబాద్‌ అనేక చెరువులు, కుంటలు, బహిరంగ ప్రదేశాలతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇవి స్థానిక ఉష్ణోగ్రతలను నియంత్రించడంతోపాటు భూగర్భజలాల పునరుద్ధరణకు, వర్షపు నీటిని నిల్వ చేయడానికి తోడ్పడేవి. కానీ క్రమంగా సహజ భూభాగాలను కాంక్రీట్‌ కట్టడాలుగా మార్చడం వల్ల ఈ పర్యావరణ రక్షణ వ్యవస్థలు బలహీనపడ్డాయి.ముఖ్యంగా మూసీ నది, పట్టణ జలవనరులను నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల కలిగే పరిణామాలకు ప్రతీకగా మారింది. చెరువులు ఆక్రమణలకు గురై, నాలాలు మూసుకుపోయి, వరద మార్గాల్లో భవనాలు వెలిసినప్పుడు నష్టం పర్యావరణానికే పరిమితం కాదు. వరదలు, నీటి కొరత, ప్రజారోగ్య సమస్యలు, నగర జీవనానికి అవసరమైన సహజ ప్రదేశాల నష్టం వంటి అనేక సమస్యలు తలెత్తుతాయి.ఇప్పటికే రద్దీతో సతమతమవుతున్న ప్రాంతాల్లో జనాభా, వాహనాలు, భవనాల సంఖ్య మరింత పెరుగుతోంది. అదే సమయంలో రహదారులు, మురుగునీటి పారుదల, ప్రజా రవాణా, అగ్నిమాపక సేవలు, బహిరంగ ప్రదేశాలను తగిన స్థాయిలో అభివృద్ధి చేయకపోతే ఉన్న మౌలిక సదుపాయాలపై భరించలేని ఒత్తిడి ఏర్పడుతుంది.భవనాల ఎత్తును బట్టి ఒక నగరం అభివృద్ధిని అంచనా వేయలేం. అక్కడ నివసించే ప్రజలకు లభించే జీవన ప్రమాణాలే నిజమైన ప్రగతికి కొలమానం కావాలి.

పట్టణ భ్రదత ఆందోళనకరం  

అనుమతులు లేని బహుళ అంతస్తుల భవనాలు పెరుగుతుండటంతో పట్టణ భద్రతపై ఆందోళనలు తీవ్రమయ్యాయి. భవనాలు కూలిపోవడం, నిర్మాణంలో ఉన్న బహుళ అంతస్తుల భవనాలు ప్రమాదకరంగా ఒరిగిపోవడం వంటి ఘటనలు నిర్మాణ ప్రమాణాలు, అనుమతులు, నిబంధనల అమలుపై అనేక సందేహాలను రేకెత్తిస్తున్నాయి.గచ్చిబౌలి, గోపన్‌పల్లి ప్రాంతాల్లో చోటుచేసుకున్న ఘటనల అనంతరం మున్సిపల్‌ అధికారులు చేపట్టిన కూల్చివేత చర్యలు ఉల్లంఘనల తీవ్రతను వెలుగులోకి తెచ్చాయి. మూడు మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్ల పరిధిలో నిర్మాణంలో ఉన్న సుమారు 1,500 అనధికార భవనాలను గుర్తించినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. వీటిలో పలు నిర్మాణాలపై చర్యలు ప్రారంభించినట్లు సమాచారం.ఈ పరిణామాలు కొన్ని కీలక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి. అనుమతించిన పరిమితులను మించి భవనాల నిర్మాణం ఎలా జరుగుతోంది? ఆమోదించిన నిర్మాణ ప్రణాళికలను సరిగ్గా పరిశీలిస్తున్నారా? అగ్నిమాపక భద్రతా అనుమతులు, భవనాల నిర్మాణ పటిష్ఠత, నిబంధనల ప్రకారం వదిలివేయాల్సిన ఖాళీ స్థలం, పార్కింగ్‌ సదుపాయాలు అమలవుతున్నాయా? ప్రమాదాలు జరిగిన తరువాతే ఉల్లంఘనలపై చర్యలు ఎందుకు కనిపిస్తున్నాయి?ప్రజల ఆగ్రహం వ్యక్తమైనప్పుడు లేదా ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు మాత్రమే స్పందించే విధానంతో సరిపెట్టుకోలేం. నిర్మాణం ప్రారంభం కాకముందే అనుమతులను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాలి. నిర్మాణం పూర్తయ్యే వరకు నిరంతర తనిఖీలు నిర్వహించాలి. ఉల్లంఘనలు నిర్ధారణ అయితే, నిర్మాణదారుల ఆర్థిక, రాజకీయ పలుకుబడితో సంబంధం లేకుండా పారదర్శకంగా, సమానంగా చర్యలు తీసుకోవాలి.అయితే లక్ష్యం విచక్షణారహితంగా భవనాలను కూల్చివేయడం కాదు. ప్రమాదకర నిర్మాణాలను నివారించడం, పక్క భవనాల భద్రతను కాపాడటం, చట్టాన్ని న్యాయబద్ధంగా అమలు చేయడమే ప్రధాన ఉద్దేశం కావాలి.

షేక్పేట్ ప్రాంతంలో విచ్చలవిడిగా నిర్మాణాలు

అనియంత్రిత ఆకాశహర్మ్యాల నిర్మాణాలు, అటవీ భూముల ఆక్రమణ ఆరోపణలు, క్షీణిస్తున్న పౌర మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రమాదకర వాయు కాలుష్యం.. ప్రణాళిక లేని హైదరాబాద్‌ పట్టణ విస్తరణ వల్ల నగరం చెల్లిస్తున్న మూల్యాన్ని కళ్లకు కడుతున్నాయి.షేక్‌పేట, పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న ప్రజలు విచ్చలవిడిగా పెరుగుతున్న బహుళ అంతస్తుల భవనాలు, అధ్వాన్నంగా మారుతున్న రహదారులు, అస్తవ్యస్తమైన డ్రైనేజీ వ్యవస్థ, నీటి కొరత, అత్యవసర సేవల వాహనాల రాకపోకలకు ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఒకప్పుడు నివాస ప్రాంతాల విస్తరణగా భావించిన ఈ పరిణామాలు ఇప్పుడు ప్రజా భద్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణ, పట్టణ పాలనలో జవాబుదారీతనం వంటి కీలక అంశాలుగా మారాయి.వెలువడిన కథనాల ప్రకారం, జీహెచ్ఎంసీ సర్కిల్‌–18 పరిధిలో అనధికార నిర్మాణాలు, అవినీతి ఆరోపణలు, అధికారులకు సంబంధం ఉన్నట్లు అనుమానిస్తున్న బినామీ ఆస్తులపై దర్యాప్తు జరిపించాలని కోరుతూ ఐదువేల మందికి పైగా నివాసితులు తెలంగాణ ప్రభుత్వ విజిలెన్స్‌ అండ్‌ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌ అధికారులకు ఫిర్యాదు చేశారు.ఈ ఆరోపణలపై నిష్పాక్షికంగా, పారదర్శకంగా దర్యాప్తు జరగాలి. విచారణ పూర్తికాకముందే ఆరోపణలను నిర్ధారిత వాస్తవాలుగా పరిగణించకూడదు. అదే సమయంలో, వాటిని పరిశీలించకుండానే కొట్టిపారేయడం కూడా సరికాదు. అక్రమాలు రుజువైతే బాధ్యులపై తగిన చట్టపరమైన, శాఖాపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలి.అయితే, ఈ సమస్య వ్యక్తిగత భవనాలు లేదా కొందరు అధికారులకే పరిమితం కాదు. ప్రజలు పదేపదే నిర్మాణ ఉల్లంఘనలపై ఫిర్యాదులు చేసినప్పటికీ ఆశించిన స్థాయిలో చర్యలు కనిపించకపోతే స్థానిక పాలనపై విశ్వాసం సన్నగిల్లుతుంది. ఫిర్యాదుదారులను బెదిరించడం లేదా ప్రతీకార చర్యల్లో భాగంగా వారిపై కేసులు నమోదు చేయడం జరిగిందనే ఆరోపణలు నిజమని తేలితే, తమ ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేసే నిర్ణయాలను ప్రశ్నించే పౌరుల హక్కులకు మరింత విఘాతం కలుగుతుంది.

అటవీ భూములను మింగేస్తున్న రియల్ ఎస్టేట్

బౌరంపేట, దూలపల్లి ప్రాంతాల్లో నెలకొన్న పరిస్థితులు మరో తీవ్రమైన సమస్యను ముందుకు తెస్తున్నాయి. రియల్‌ ఎస్టేట్‌ విస్తరణ అటవీ భూములు, పరిసర పర్యావరణంపై పెంచుతున్న ఒత్తిడి ఆందోళనకరంగా మారుతోంది.బౌరంపేటలో రియల్‌ ఎస్టేట్‌ ప్రయోజనాల కోసం అటవీ భూములు ఆక్రమణకు గురవుతున్నాయనే ఆరోపణలపై సంబంధిత అధికారులు తక్షణమే దృష్టి సారించాలి. దూలపల్లి అటవీ ప్రాంతం కూడా ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. క్షేత్రస్థాయి తనిఖీలు, భూముల రికార్డుల పరిశీలన, రక్షిత అటవీ ప్రాంతాల సరిహద్దుల స్పష్టమైన గుర్తింపు ద్వారా ఈ అంశాలపై సమగ్ర విచారణ జరగాలి.అటవీ అకాడమీతో పాటు చుట్టుపక్కల అటవీ ప్రాంతాలపై తెల్లటి దుమ్ము పేరుకుపోతోందనే నివేదికలు కూడా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. స్థానికులు అనుమానిస్తున్నట్లుగా ఈ దుమ్ము నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, క్వారీయింగ్‌ లేదా ఇతర పారిశ్రామిక కార్యకలాపాల వల్ల ఏర్పడుతున్నట్లయితే, శాస్త్రీయ పరిశోధన ద్వారా దాని మూలాన్ని గుర్తించాలి. దుమ్ము కాలుష్యం గాలి నాణ్యతను దెబ్బతీయడంతోపాటు వృక్షసంపద, వన్యప్రాణులు, పరిసర ప్రాంతాల ప్రజల ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.ఈ ప్రాంతంలో వాయు నాణ్యత సూచీ  400 దాటిందని స్థానికులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. విశ్వసనీయ పర్యవేక్షణ కేంద్రాల సమాచారం ద్వారా ఈ స్థాయి నిర్ధారణ అయితే, అది అత్యంత ప్రమాదకరమైన కాలుష్య పరిస్థితిని సూచిస్తుంది. అటువంటి సందర్భంలో ప్రజారోగ్య పరిరక్షణకు తక్షణ చర్యలు తీసుకోవడంతోపాటు కాలుష్య నియంత్రణ నిబంధనలను కఠినంగా అమలు చేయాలి. అధికారులు ధ్రువీకరించిన గాలి నాణ్యత వివరాలను బహిర్గతం చేసి, కాలుష్య మూలాలను గుర్తించి, ఆలస్యం లేకుండా దిద్దుబాటు చర్యలు చేపట్టాలి.అడవులు రియల్‌ ఎస్టేట్‌ వెంచర్లుగా మార్చేందుకు ఎదురుచూస్తున్న ఖాళీ భూములు కావు. అవి స్థానిక ఉష్ణోగ్రతలను నియంత్రిస్తాయి, జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడతాయి, భూగర్భజలాల పునర్భరణకు తోడ్పడతాయి, పర్యావరణ సమతుల్యతను పరిరక్షిస్తాయి. ఈ సహజ వ్యవస్థల విధులకు భంగం కలిగించే అభివృద్ధిని అనుమతిస్తే, దాని దీర్ఘకాలిక మూల్యాన్ని మొత్తం నగరమే చెల్లించాల్సి వస్తుంది.

గేటెడ్ కమ్యూనిటీల్లో నీటి సమస్యలు   

న‌గ‌రంలో విస్తరిస్తున్న నివాస ప్రాంతాలు మరో కీలక సవాలును ఎదుర్కొంటున్నాయి. అది నిరంతరాయంగా, నమ్మదగిన రీతిలో నీటి సరఫరాను అందించడం. నగర శివారు ప్రాంతాల్లోని అనేక అపార్ట్‌మెంట్లు, గేటెడ్‌ కమ్యూనిటీలకు బోర్‌వెల్లు, ప్రైవేటు ట్యాంకర్లే ప్రధాన నీటి వనరులుగా మారుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి భూగర్భ జలాల క్షీణత, నీటి ధరలు, భవిష్యత్తులో నివాస ప్రాంతాల స్థిరత్వంపై ఆందోళనలను పెంచుతోంది .క్రెడాయ్  కూడా మున్సిపల్‌ నీటి పైప్‌లైన్లు, మురుగునీటి వ్యవస్థలు, ఇతర మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరాన్ని ప్రస్తావించింది. నిర్మాణదారుల నుంచి వసూలు చేసే మౌలిక సదుపాయాల ప్రభావ రుసుములను నిర్దేశించిన ప్రాజెక్టులకే వినియోగించాలని, నివాస సముదాయాల్లో ఏర్పాటు చేసిన మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లు నిరంతరం పనిచేసేలా చర్యలు తీసుకోవాలని కోరింది. ఈ సూచనలను ప్రభుత్వం తీవ్రంగా పరిగణించాలి. అయితే బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే అని చెప్పి నిర్మాణదారులు తప్పించుకోలేరు. ప్రతి ప్రాజెక్టు రూపకల్పనలో నీటి లభ్యత, మురుగునీటి శుద్ధి సామర్థ్యం, అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలపై వాస్తవిక అంచనాలు ఉండాలి.భారీ నివాస ప్రాజెక్టులకు అనుమతులు ఇచ్చేటప్పుడు మున్సిపల్‌ నీటి సరఫరా, డ్రైనేజీ సదుపాయాల వాస్తవ లభ్యతను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. వర్షపు నీటి సంరక్షణ, వ్యర్థ జలాల పునర్వినియోగం, మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్ల నిర్వహణలను ప్రచార ప్రకటనలకే పరిమితం చేయకుండా తప్పనిసరి బాధ్యతలుగా అమలు చేయాలి. ఆధునిక సౌకర్యాలు ఉన్నంత మాత్రాన ఒక నివాస ప్రాజెక్టు సుస్థిరమైనదిగా మారదు. అక్కడ నివసించే ప్రజల ప్రాథమిక అవసరాలను పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా తీర్చే నమ్మదగిన ప్రణాళిక కూడా ఉండాలి.

నిండా ముంచుతున్న నిలువు అభివృద్ధి 

హైదరాబాద్‌ చుట్టూ విస్తృతంగా ఆకాశహర్మ్యాల నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రతిపాదనలను పర్యావరణ, మౌలిక సదుపాయాల కోణంలో సమగ్రంగా పరిశీలించాలి. సమర్థవంతమైన ప్రజా రవాణా, తగిన నీటి సరఫరా, ఆధునిక డ్రైనేజీ, అగ్నిమాపక సేవలు, విద్యుత్‌ సదుపాయాలు, అందుబాటులో ఉండే బహిరంగ ప్రదేశాలు ఉన్నప్పుడు నిలువు నిర్మాణాలు భూమిని సమర్థంగా వినియోగించేందుకు దోహదపడతాయి.కానీ ఈ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయకుండా భవనాల ఎత్తును మాత్రమే పెంచితే ఇప్పటికే ఉన్న సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతాయి. అధిక జనసాంద్రత వల్ల విద్యుత్‌, నీటి అవసరాలు పెరుగుతాయి. మురుగునీటి పారుదల, వ్యర్థాల నిర్వహణపై ఒత్తిడి అధికమవుతుంది. ట్రాఫిక్‌ సమస్యలు తీవ్రమవుతాయి. పచ్చదనం, బహిరంగ ప్రదేశాలు తగ్గిపోవడం వల్ల పట్టణ ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంతోపాటు వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకే సామర్థ్యం తగ్గుతుంది.అందువల్ల ప్రతి ఎత్తైన భవనాన్నీ వ్యతిరేకించడం పరిష్కారం కాదు. దాని పరిమాణం, నిర్మాణ స్థలం అక్కడి పర్యావరణం, మౌలిక సదుపాయాల సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా ఉండేలా చూడటమే అసలు లక్ష్యం కావాలి.ప్రతి భారీ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టును పారదర్శకమైన పర్యావరణ, సామాజిక ప్రభావ అంచనాల ఆధారంగా పరిశీలించాలి. చెరువులు, వరద మైదానాలు, భూగర్భజలాలు, రవాణా, ప్రజారోగ్యం, అత్యవసర సేవల సామర్థ్యంపై దాని ప్రభావాన్ని ముందుగానే అంచనా వేయాలి.

జవాబుదారీతనం అవసరం

అక్రమ నిర్మాణాలపై చర్యలు తీసుకోవడం, చెరువులు, ఆక్రమిత భూములను రక్షించడం వంటి అంశాలపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం తన వైఖరిని ప్రకటించింది. ఈ హామీలు కేవలం ప్రకటనలుగా మిగలకుండా కొలవగలిగే ఫలితాలుగా మారాలి.మున్సిపల్‌ అధికారులు వార్డులవారీగా భవన నిర్మాణ అనుమతులు, గుర్తించిన ఉల్లంఘనలు, తీసుకున్న చర్యలు, పౌరుల ఫిర్యాదుల స్థితిగతుల వివరాలను బహిరంగంగా ప్రకటించాలి. ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లో స్వతంత్ర నిర్మాణ పటిష్ఠత, అగ్నిమాపక భద్రతా తనిఖీలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. మౌలిక సదుపాయాల ప్రభావ రుసుముల వసూళ్లు, ఖర్చుల వివరాల్లో పారదర్శకత ఉండాలి. నీటి సరఫరా, మురుగునీటి ప్రాజెక్టులను నిర్మాణ అనుమతులతో సమన్వయం చేయాలి.అంతే ముఖ్యంగా చెరువులు, నాలాలు, వరద మైదానాలు, పట్టణ పచ్చదనాన్ని పునరుద్ధరించి రక్షించాలి. ఇవి వాణిజ్య అవసరాల కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఖాళీ స్థలాలు కావు. నగర పర్యావరణ వ్యవస్థకు అత్యంత కీలకమైన భాగాలు.మున్సిపల్‌ సంస్థల్లో తగిన సిబ్బంది, సాంకేతిక నైపుణ్యం, జవాబుదారీతనాన్ని పెంపొందించాలి. అవినీతి లేదా ఉద్దేశపూర్వక నిర్లక్ష్యం రుజువైతే చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియను అనుసరించి శాఖాపరమైన, క్రిమినల్‌ చర్యలు తీసుకోవాలి.

అభివృద్ధి ప్రజల కోసం.. రియల్ఎస్టేట్ మార్కెట్ కోసం కాదు

రియల్‌ ఎస్టేట్‌ విస్తరణ ఒక్కటే హైదరాబాద్‌ భవిష్యత్తుకు భరోసా ఇవ్వలేదు. వేలాది ఇళ్లను నిర్మించినప్పటికీ ప్రజలకు తాగునీరు, సురక్షిత రహదారులు, పనిచేసే డ్రైనేజీ వ్యవస్థలు, అత్యవసర వాహనాల రాకపోకలకు అవసరమైన మార్గాలు అందించలేని నగరాన్ని సమతుల్య అభివృద్ధికి నమూనాగా చెప్పలేం.షేక్‌పేట ప్రజలు లేవనెత్తిన సమస్యలు, అనధికార నిర్మాణాలపై జరుగుతున్న చర్యలు, నీటి భద్రతపై పెరుగుతున్న చర్చ ఒకే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. పట్టణ ప్రణాళికలో ప్రజా భద్రత, పర్యావరణ సుస్థిరత, సామాజిక సమానత్వానికి అత్యున్నత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.అభివృద్ధికి, పర్యావరణ పరిరక్షణకు మధ్య ఏదో ఒకదాన్ని ఎంచుకోవాల్సిన పరిస్థితి లేదు. సమాజానికి మేలు చేసే ప్రణాళికాబద్ధమైన అభివృద్ధి ఒకవైపు ఉంటే, దాని భారాన్ని సామాన్య ప్రజలపైకి నెట్టే నియంత్రణలేని విస్తరణ మరోవైపు ఉంది.ఒక నగరం గొప్పదవడం దాని ఆకాశహర్మ్యాల ఎత్తును బట్టి కాదు.. ప్రజలకు సురక్షితమైన నివాసాలు, స్వచ్ఛమైన నీరు, ఆరోగ్యకరమైన పరిసరాలు, గౌరవప్రదమైన జీవన పరిస్థితులను కల్పించే సామర్థ్యాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.హైదరాబాద్‌ తన అభివృద్ధి దిశను సరిదిద్దుకునే అవకాశం ఇంకా ఉంది. అయితే కాంక్రీట్‌ జంగిల్‌ తిరిగి సరిదిద్దలేని పట్టణ సంక్షోభంగా మారకముందే ప్రభుత్వ సంస్థలు, ప్రజాప్రతినిధులు, నిర్మాణదారులు, పౌర సమాజం మేల్కొంటారా? లేక మరో విపత్తు సంభవించిన తరువాతే స్పందిస్తారా? అన్నదే ఇప్పుడు కీలక ప్రశ్న.


తెలుగు జాతీయ వార్తలు, ప్రత్యేక కథనాలు, ట్రెండింగ్ వీడియోల కోసం మా Prajatantra వెబ్‌సైట్ ను సందర్శించండి. తాజా అప్‌ డేట్స్  కోసం  మా  X (Twitter), Facebook, WhatsApp ఛానల్ ను ఫాలో కండి.. అలాగే మా ప్రజాతంత్ర, యూట్యూబ్ చానల్ ను సబ్ స్క్రైబ్ చేసుకోండి..  మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్ రూపంలో పంచుకోండి . మీ స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో షేర్ చేయడం మర్చిపోవద్దు

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *