“ప్రజలు ఒక పార్టీకి అధికారం అప్పగించినప్పుడు, వారు కేవలం ఒక నాయకుడిని ఎన్నుకోవడం కాదు; తమ ఆశలను, ఆకాంక్షలను, భవిష్యత్తుపై విశ్వాసాన్ని కూడా ఆ పార్టీకి అప్పగిస్తారు. ఆ విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టుకోవాలంటే ప్రజాదరణను బాధ్యతగా మార్చుకోవాలి..”
3వ భాగం:
తెదేపా గతి సిద్ధాంతాలు ఉంటాయా; పార్టీయే పోతుందా?
1983లో ఆచార్యగారు లేవనెత్తిన ప్రశ్నల్లో ఒకటి అత్యంత కీలకమైనది. వ్యవస్థాగత కృషి, సైద్ధాంతిక ప్రాతిపదిక లేకుండా ప్రజాకర్షణతో అధికారంలోకి వచ్చిన పార్టీ, అధికారాన్ని ఉపయోగించి ఆ లోపాలను సరిదిద్దుకోవాలని ఆయన సూచించారు. ఇది తెలుగుదేశానికి మాత్రమే వర్తించే మాట కాదు. ఏ రాజకీయ పార్టీ అయినా అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత తన సిద్ధాంతాలను పాలనా విధానాలుగా మార్చాలి. ఎన్నికల సమయంలో ప్రకటించిన హామీలు ఐదేళ్ల పాలనకు మార్గదర్శకంగా ఉండాలి. పార్టీ మేనిఫెస్టో కేవలం వోట్లు సంపాదించడానికి ఉపయోగించే పత్రంగా మిగిలిపోకూడదు.
ఎన్టీఆర్ కాలంలో పేదల సంక్షేమం, తెలుగు ఆత్మగౌరవం, కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యానికి ప్రత్యామ్నాయం అనే అంశాలు పార్టీకి గుర్తింపునిచ్చాయి. చంద్రబాబు నాయుడు కాలంలో అభివృద్ధి, సాంకేతికత, పెట్టుబడులు, మౌలిక సదుపాయాలు ప్రధాన ప్రాధాన్యాలుగా ముందుకొచ్చాయి. ఈ రెండు దృక్పథాల మధ్య తప్పనిసరిగా వైరుధ్యం ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. అభివృద్ధి, సంక్షేమం పరస్పర విరుద్ధాలు కావు. అయితే, పెట్టుబడులు పెరిగినప్పుడు పేదలకు లభించే ప్రయోజనం ఏమిటి? సాంకేతిక అభివృద్ధి ఉద్యోగాలను ఎంతవరకు సృష్టిస్తోంది? సంక్షేమ పథకాలు ఆర్థికంగా స్థిరంగా కొనసాగగలుగుతున్నాయా? సామాజిక న్యాయం అభివృద్ధిలో భాగమవుతోందా? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అవసరం.
ఎన్నికల హామీలను నెరవేర్చడం, ప్రజా ధనాన్ని బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించడం, వ్యవసాయం మరియు విద్యకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, యువతకు ఉపాధి కల్పించడం, వెనుకబడిన వర్గాలకు అవకాశాలు కల్పించడం వంటి అంశాల ఆధారంగా పార్టీ సిద్ధాంతాల కొనసాగింపును అంచనా వేయాలి. కేవలం నాయకుల ప్రసంగాలు లేదా ప్రచార నినాదాలను బట్టి సిద్ధాంతాలు మారిపోయాయని చెప్పడం తగదు. అలాగే, పాత సిద్ధాంతాలను పదే పదే ప్రస్తావించడం వల్లనే వాటిని ఆచరిస్తున్నారని భావించలేం.
వ్యక్తి కంటే వ్యవస్థ గొప్పదా?
ఆచార్యగారి సంపాదకీయంలోని అత్యంత దూరదృష్టిగల అంశం వ్యక్తి కేంద్రంగా సాగే రాజకీయాల పరిమితులను గుర్తించడం. ఒక నాయకుడి చుట్టూ ప్రజలు సమీకృతమవడం రాజకీయ మార్పుకు ఉపయోగపడవచ్చు. కానీ ఆ ఆకర్షణను శాశ్వత రాజకీయ వ్యవస్థగా మార్చకపోతే, పార్టీ భవిష్యత్తు నాయకుడి వ్యక్తిగత సామర్థ్యం, ప్రజాదరణ, వారసత్వ నిర్ణయాలపై ఆధారపడుతుంది. ఎన్టీఆర్ కాంగ్రెస్‌ను ఓడించగలిగారు. కానీ ఆయన స్థాపించిన పార్టీ ఆయన తరువాత కూడా కొనసాగింది. దీనికి కారణం చంద్రబాబు నాయుడు నాయకత్వంలో పార్టీ తనను తాను పునర్నిర్మించుకోవడం, ఎన్నికల రాజకీయాల్లో పోటీ చేయడం, కొత్త పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారడం కూడా. ఈ వాస్తవాన్ని విస్మరించి పార్టీ చరిత్రను కేవలం కుటుంబ రాజకీయాలుగా చిత్రించడం సరైన విశ్లేషణ కాదు.
అయితే, ఒక పార్టీ దీర్ఘకాలం కొనసాగడమే దాని అంతర్గత ప్రజాస్వామ్యానికి సాక్ష్యం కాదు. ఎన్నికల్లో గెలవడం, పరిపాలన నిర్వహించడం, ప్రజాదరణ పొందడం ఒక వైపు; పార్టీలో నిర్ణయాధికారం ఎలా పంచబడుతోంది, నాయకత్వాన్ని ఎలా ఎంపిక చేస్తున్నారు, విభిన్న అభిప్రాయాలకు ఎంత గౌరవం ఇస్తున్నారు అన్నది మరో వైపు. పార్టీని బలోపేతం చేయాలంటే యువతకు అవకాశాలు ఇవ్వాలి. అదే సమయంలో సీనియర్ల అనుభవాన్ని వినియోగించుకోవాలి. నాయకత్వాన్ని కుటుంబ సంబంధాలకే పరిమితం చేయకుండా, ప్రజా సేవ, సామర్థ్యం, నిబద్ధత, సంస్థాగత కృషి ఆధారంగా ఎదిగే మార్గాలను తెరవాలి. పార్టీ కార్యకర్తలు కేవలం ఎన్నికల ప్రచారానికి ఉపయోగపడే శక్తిగా కాకుండా, నిర్ణయ ప్రక్రియలో భాగస్వాములుగా ఉండాలి.
1983 హెచ్చరిక, 2026కు గుణపాఠం
యం.ఎస్. ఆచార్యగారు 1983లో తెలుగుదేశం విజయాన్ని చూసి దాని భవిష్యత్తు గురించి చేసిన హెచ్చరిక నేటికీ వర్తిస్తుంది. ప్రజలు ఒక పార్టీకి అధికారం అప్పగించినప్పుడు, వారు కేవలం ఒక నాయకుడిని ఎన్నుకోవడం కాదు; తమ ఆశలను, ఆకాంక్షలను, భవిష్యత్తుపై విశ్వాసాన్ని కూడా ఆ పార్టీకి అప్పగిస్తారు. ఆ విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టుకోవాలంటే ప్రజాదరణను బాధ్యతగా మార్చుకోవాలి. తెలుగుదేశం పార్టీ తన చరిత్రను పరిశీలించుకోవాలంటే మూడు ప్రశ్నలను ఎదుర్కోవాలి. ఎన్టీఆర్ ప్రకటించిన ప్రజా సంక్షేమం, తెలుగు ఆత్మగౌరవం వంటి విలువలు నేటి పాలనలో ఏ రూపంలో కొనసాగుతున్నాయి? పార్టీ అంతర్గత వ్యవస్థలో సీనియర్లు, యువత, సామాన్య కార్యకర్తలకు ఎంతవరకు సముచిత స్థానం ఉంది? భవిష్యత్తు నాయకత్వం ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియ ద్వారా ఎదుగుతోందా, లేక ముందుగానే నిర్ణయించబడిన వారసత్వ క్రమంలో కొనసాగుతోందా?
ఈ ప్రశ్నలు చంద్రబాబు నాయుడిని వ్యక్తిగతంగా విమర్శించడానికి కావు. నారా లోకేశ్ ఎదుగుదలను నిరాకరించడానికి కూడా కావు. ఒక ప్రాంతీయ పార్టీ తన వ్యవస్థాపకుడి ఆశయాలను ఎంతవరకు నిలబెట్టుకుంటోంది అనే ప్రజాస్వామ్యపరమైన సమీక్షకు ఇవి అవసరమైన ప్రశ్నలు. 1983లో ఆచార్యగారు చెప్పినట్లు, అభిమానం మాత్రమే రాజకీయాలకు శాశ్వత పునాది కాదు. ప్రజలకు ఉపయోగపడే పాలన, స్పష్టమైన సిద్ధాంతాలు, సంస్థాగత కృషి, బాధ్యతాయుతమైన నాయకత్వమే ఒక పార్టీకి దీర్ఘకాలిక బలాన్ని ఇస్తాయి.
తెలుగుదేశం పార్టీకి ఇప్పుడు అసలు పరీక్ష ఎన్టీఆర్ వారసత్వాన్ని స్మరించుకోవడంలో లేదు. ఆయన ప్రకటించిన ప్రజా ప్రాధాన్యాలను నేటి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఆచరణలో చూపించడంలో ఉంది. కుటుంబ వారసత్వం కంటే ప్రజాస్వామ్య వారసత్వానికి, వ్యక్తిగత విధేయత కంటే సిద్ధాంత నిబద్ధతకు, ఎన్నికల విజయాల కంటే ప్రజల జీవితాల్లో వచ్చిన మార్పుకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వగలిగితేనే ఆ పార్టీ తన వ్యవస్థాపకుడి రాజకీయ వారసత్వానికి న్యాయం చేసినట్లవుతుంది.
1983లో ‘సుడిగాలి’గా వచ్చిన ప్రజా శక్తి ఒక పార్టీని అధికారంలోకి తెచ్చింది. 2026లో ఆ పార్టీ ముందు నిలిచిన ప్రశ్న—ఆ ప్రజా శక్తిని ఒక కుటుంబ వారసత్వంగా కాకుండా, ప్రజాస్వామ్య సంస్థాగత శక్తిగా నిలబెట్టగలదా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుగుదేశం నాయకత్వం చేతుల్లోనే కాదు; ఆ పార్టీ కార్యకర్తలు, ప్రజలు, ప్రజాస్వామ్యంపై విశ్వాసం ఉన్న ప్రతి ఒక్కరి పరిశీలనలో ఉంది.
