“నేటి కాలంలో వ్యక్తులు ఒకే వృత్తి లేదా ఒకే రంగానికి పరిమితమవుతున్న పరిస్థితుల్లో, నరసింగరావు ప్రయాణం అందుకు భిన్నంగా సాగింది. సినిమా, నాటకం, సాహిత్యం, సంగీతం, చిత్రకళ, ఫొటోగ్రఫీ, జానపద కళలు, సాంస్కృతిక చరిత్ర, కళా వస్తువుల పరిరక్షణ వంటి విభిన్న రంగాలను ఆయన తన సృజనాత్మక ప్రయాణంలో భాగం చేసుకున్నారు. కళను కేవలం వినోద సాధనంగా కాకుండా, సమాజాన్ని ఆలోచింపజేసే, చైతన్యపరిచే, సాంస్కృతిక విలువలను పరిరక్షించే శక్తిగా ఆయన భావించారు.”
భారతీయ కళా–సాంస్కృతిక రంగంలో బహుముఖ ప్రజ్ఞకు అరుదైన గుర్తింపు
కళ చిరస్థాయిది, జీవితం స్వల్పమైనది. మనిషి జీవితం పరిమితమైనదైనా, అతను సృష్టించిన కళ, ఆలోచన, సృజనాత్మక కృషి తరతరాలకు నిలిచిపోతుందనే భావనకు ఈ లాటిన్ సూక్తి ప్రతీక. భారతీయ కళా–సాంస్కృతిక రంగంలో తన బహుముఖ ప్రజ్ఞతో విశిష్టమైన ముద్ర వేసిన ప్రముఖ సినీ దర్శకుడు బి. నరసింగరావుకు డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ ఓపెన్ యూనివర్సిటీ, హైదరాబాద్ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం ఆయన సుదీర్ఘ కళా, సాంస్కృతిక ప్రయాణానికి తగిన గుర్తింపుగా నిలిచింది. సినీ దర్శకుడు, కథా రచయిత, నిర్మాత, నటుడు, కవి, సంగీత దర్శకుడు, చిత్రకారుడు, ఫొటోగ్రాఫర్, సాంస్కృతిక చరిత్రకారుడు, కళా వస్తువుల సేకర్త, జానపద వారసత్వ పరిరక్షకుడు, మానవతావాది—ఇలా అనేక రంగాల్లో తనదైన ముద్ర వేసిన నరసింగరావు భారతీయ కళారంగంలోని అరుదైన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా గుర్తింపు పొందారు.
నేటి కాలంలో వ్యక్తులు ఒకే వృత్తి లేదా ఒకే రంగానికి పరిమితమవుతున్న పరిస్థితుల్లో, నరసింగరావు ప్రయాణం అందుకు భిన్నంగా సాగింది. సినిమా, నాటకం, సాహిత్యం, సంగీతం, చిత్రకళ, ఫొటోగ్రఫీ, జానపద కళలు, సాంస్కృతిక చరిత్ర, కళా వస్తువుల పరిరక్షణ వంటి విభిన్న రంగాలను ఆయన తన సృజనాత్మక ప్రయాణంలో భాగం చేసుకున్నారు. కళను కేవలం వినోద సాధనంగా కాకుండా, సమాజాన్ని ఆలోచింపజేసే, చైతన్యపరిచే, సాంస్కృతిక విలువలను పరిరక్షించే శక్తిగా ఆయన భావించారు.
రంగస్థలం నుంచి ప్రారంభమైన కళా ప్రయాణం
నరసింగరావు కళా ప్రయాణానికి రంగస్థలం పునాది వేసింది. ఫైన్ ఆర్ట్స్ విద్యార్థిగా ఉన్న సమయంలోనే సామూహిక కళా వ్యక్తీకరణ, సామాజిక స్పృహ కలిగిన సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల పట్ల ఆయన ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. 1960లలో “ఆర్ట్ లవర్స్” అనే సంస్థను స్థాపించి యువ కళాకారులను, సామాజిక స్పృహ కలిగిన సృజనాత్మక వ్యక్తులను ఒక వేదికపైకి తీసుకువచ్చారు. తెలంగాణలోని అనేక ప్రాంతాల్లో ప్రత్యక్ష ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు.
తదనంతరం ఈ సాంస్కృతిక ఉద్యమం **“జన నాట్య మండలి”**గా విస్తరించింది. తెలుగు ప్రాంతాల్లో వేలాది ప్రదర్శనలు, సమూహ కళా కార్యక్రమాలు, అక్కడికక్కడే ప్రదర్శించే నాటికలు నిర్వహించబడటానికి ఈ వేదిక దోహదపడింది. ప్రజలకు చేరువయ్యే కళారూపాల ద్వారా సామాజిక అవగాహన, సాంస్కృతిక చైతన్యం కలిగించాలన్నది ఈ ప్రయాణంలో ప్రధాన ఉద్దేశంగా నిలిచింది. నరసింగరావు కళా సృజనలో ప్రయోగాత్మకతతో పాటు మానవీయ విలువలు, సామాజిక బాధ్యత, స్థానిక సంస్కృతి పట్ల గౌరవం స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా తెలంగాణ జానపద కళలు, జీవన విధానాలు, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని నమోదు చేసి భద్రపరచడంలో ఆయన చేసిన కృషి ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది.
భారతదేశ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనంలో రాజా రామ్మోహన్ రాయ్, జగదీశ్ చంద్రబోస్, ప్రఫుల్ల చంద్ర రే, రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ వంటి మహనీయులు తమ తమ రంగాల సరిహద్దులను దాటి జ్ఞానం, సృజనాత్మకత, మానవతావాదాన్ని సమన్వయం చేశారు. సమకాలీన భారతదేశంలో బి. నరసింగరావు కూడా ఆ బహుముఖ సృజనాత్మక సంప్రదాయానికి కొనసాగింపుగా నిలిచారని పలువురు కళా, సాంస్కృతిక రంగాల ప్రముఖులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
గౌరవ డాక్టరేట్‌కు అభినందనలు
గౌరవ డాక్టరేట్ ఒక విద్యా బిరుదు మాత్రమే కాదు. ఒక వ్యక్తి జీవిత ప్రయాణం, విలువలు, సమాజానికి చేసిన సేవ, సృజనాత్మక కృషి, అందించిన స్ఫూర్తికి ఇచ్చే గౌరవం. ఈ దృష్టిలో బి. నరసింగరావుకు డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ ఓపెన్ యూనివర్సిటీ ప్రదానం చేసిన గౌరవ డాక్టరేట్ విశేష ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. నిరాడంబరత, వినయం, సృజనాత్మకతతో కూడిన ఆయన వ్యక్తిత్వం వివిధ వర్గాల ప్రజల అభిమానాన్ని, గౌరవాన్ని సంపాదించుకుంది. ఈ గౌరవం ఆయన సుదీర్ఘ కళా ప్రయాణంలో మరో ముఖ్యమైన మైలురాయి మాత్రమే కాకుండా, తెలంగాణతో పాటు భారతీయ కళా–సాంస్కృతిక రంగానికి లభించిన గౌరవంగా కూడా భావించవచ్చు. కళకు జీవితకాలం పరిమితి లేదు. కళాకారుడి సృజనకు కాలమే హద్దు కాదు. బి. నరసింగరావు గారి కళా ప్రయాణం అందుకు ఒక సజీవ ఉదాహరణ.
