“అందుకే ప్రధానమంత్రి స్థాయిలో ఉపయోగించే ప్రతి పదానికీ ప్రత్యేకమైన బాధ్యత ఉంటుంది. ముఖ్యంగా స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేదిక దేశాన్ని కలిపే వేదిక కావాలి. అక్కడి నుంచి వొచ్చే సందేశం భిన్నాభిప్రాయాల మధ్య సంభాషణకు దారి చూపాలి; కొత్త రాజకీయ ముద్రలకు కాదు..”
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించడం నేరం కాదు. పాలకుల విధానాలను విమర్శించడం దేశద్రోహం కాదు. విద్య, వైద్యం, ఉపాధి, పరీక్షల నిర్వహణ, ప్రభుత్వ వ్యవస్థల్లో పారదర్శకత గురించి యువత ప్రశ్నిస్తే వారికి సమాధానం చెప్పడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. అలాంటి సమయంలో విమర్శకులను లేదా కొన్ని భావజాల వర్గాలను ఉద్దేశించి ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ “దిమాగీ నక్సల్” అనే పదాన్ని ఉపయోగించడం సహజంగానే తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది.
ఆగస్ట్ 15న ఎర్రకోట నుంచి చేసిన స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగంలో సాయుధ నక్సలిజం క్షీణించిందని పేర్కొన్న ప్రధాని, ఇప్పుడు “దిమాగీ నక్సల్స్”ను గుర్తించి సమాజం నుంచి వేరు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని వ్యాఖ్యానించారు. ఆయన ఉద్దేశం మావోయిస్టు హింసకు భావజాలపరంగా మద్దతు ఇచ్చే శక్తులేనని ప్రభుత్వ వర్గాలు వివరిస్తున్నాయి. కేంద్ర మంత్రి కిరణ్ రిజిజు కూడా ఈ వ్యాఖ్యను అదే కోణంలో సమర్థించారు.
దేశ భద్రతకు ముప్పు కలిగించే సాయుధ హింసను ఏ ప్రజాస్వామ్య సమాజమూ సమర్థించాల్సిన అవసరం లేదు. మావోయిస్టు హింస కారణంగా సామాన్య ప్రజలు, భద్రతా సిబ్బంది…వారిని అణిచి వేసేందుకు భద్రతా దళాల చేతిలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన మాయిస్టుల చరిత్రను విస్మరించలేం. హింసకు ఎవరు పాల్పడ్డ నేరమే..ఖండించాల్సిందే..! దేశ సమగ్రతను దెబ్బతీయడానికి హింసను ప్రోత్సహించే శక్తులపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడం ప్రభుత్వ బాధ్యతే. కానీ హింసాత్మక తీవ్రవాదానికి మద్దతు ఇవ్వడం ఒకటి; ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించడం మరొకటి. ఈ రెండింటి మధ్య గీత చెరిగిపోకూడదు.
ఇక్కడే “దిమాగీ నక్సల్” వంటి అస్పష్టమైన రాజకీయ పదజాలం సమస్యాత్మకమవుతుంది.
ఎవరు దిమాగీ నక్సల్? మావోయిస్టు హింసను సమర్థించేవారా? రాజ్యాంగ వ్యవస్థను హింసాత్మకంగా కూల్చాలని కోరుకునేవారా? లేక ప్రభుత్వ విధానాలను తీవ్రంగా విమర్శించే మేధావులు, విద్యార్థులు, జర్నలిస్టులు, రచయితలు కూడా ఈ నిర్వచనంలోకి వొస్తారా ? ఇటువంటి తీవ్రమైన ముద్రకు స్పష్టమైన నిర్వచనం లేకపోతే అది రాజకీయ ప్రత్యర్థుల నుంచి సాధారణ విమర్శకుల వరకు ఎవరికైనా అంటించే ఆయుధంగా మారే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే ప్రధానమంత్రి స్థాయిలో ఉపయోగించే ప్రతి పదానికీ ప్రత్యేకమైన బాధ్యత ఉంటుంది. ముఖ్యంగా స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేదిక దేశాన్ని కలిపే వేదిక కావాలి. అక్కడి నుంచి వొచ్చే సందేశం భిన్నాభిప్రాయాల మధ్య సంభాషణకు దారి చూపాలి; కొత్త రాజకీయ ముద్రలకు కాదు.
యువత అడుగుతున్న ప్రశ్నలు వేరే ఉన్నాయి
నేటి యువత రాజకీయ నినాదాలకంటే తన జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్న సమస్యలను ఎక్కువగా ప్రశ్నిస్తోంది. నాణ్యమైన ప్రభుత్వ విద్య ఎక్కడ? పరీక్షలు పారదర్శకంగా ఎందుకు జరగడం లేదు? పేపర్ లీకులు ఎందుకు జరుగుతున్నాయి? చదువు పూర్తయిన తరువాత ఉద్యోగం ఎక్కడ? ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల నియామకాలు సమయానికి ఎందుకు జరగడం లేదు? ప్రైవేటు విద్య ఖర్చు ఎందుకు పెరుగుతోంది? సాధారణ కుటుంబానికి మంచి వైద్యం అందుబాటులో ఉందా? ఇవి ఏ రాజకీయ సిద్ధాంతానికి సంబంధించిన ప్రశ్నలు కావు. కోట్లాది కుటుంబాల రోజువారీ జీవితానికి సంబంధించిన ప్రశ్నలు.
ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా మాట్లాడితే దేశభక్తుడు, ప్రశ్నిస్తే దేశవ్యతిరేకి అనే వాతావరణం ఏర్పడటం ప్రజాస్వామ్యానికి మంచిది కాదు. అదే విధంగా ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించే ప్రతి ఒక్కరూ నక్సలిజానికి మద్దతుదారులని భావించడం కూడా ప్రమాదకరమైన సరళీకరణ. దేశభక్తిపై ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీకి గుత్తాధిపత్యం ఉండదు. ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే విద్యార్థి కూడా దేశభక్తుడే కావొచ్చు . పాలనా లోపాన్ని ఎత్తిచూపే జర్నలిస్టు కూడా దేశ ప్రయోజనాన్నే కోరుకోవొచ్చు. నిరుద్యోగంపై నిలదీసే యువకుడు దేశాన్ని బలహీనపరచాలని కాదు—తన దేశంలో తనకు భవిష్యత్తు కావాలని అడుగుతున్నాడు.
ప్రశ్నించే యువత ప్రజాస్వామ్యానికి బలం
నేటి తరం సమాచారాన్ని వేగంగా అందుకుంతున్నది. ప్రభుత్వ ప్రకటనలను మాత్రమే కాదు, గణాంకాలను పరిశీలిస్తున్నది సోషల్ మీడియాలో వాదనలను పోల్చి చూస్తున్నది ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాల్లో విద్య, ఉద్యోగాలు, ప్రజాసేవలు ఎలా ఉన్నాయో తెలుసుకుంటున్నది . అందువల్ల పాత రాజకీయ ముద్రలు యువతపై గతంలో ఉన్నంత ప్రభావం చూపకపోవొచ్చు .
ప్రశ్నించే యువతను శత్రువుగా చూడటం కంటే వారి ప్రశ్నలను పాలనా వ్యవస్థకు ఫీడ్బ్యాక్గా తీసుకోవడం ప్రభుత్వానికి ప్రయోజనకరం.
యువతకు కావాల్సింది కొత్త పేర్లు కాదు—కొత్త అవకాశాలు.
ముద్రలు కాదు—మెరుగైన విద్య.
నినాదాలు కాదు—నిష్పక్షపాత పరీక్షలు.
ప్రచారం కాదు—ఉద్యోగాలు.
విభజన కాదు—సంభాషణ.
ప్రధాని వ్యాఖ్యపై విమర్శలు వొచ్చినట్లే , ఆయనకు మద్దతుగా మరో వాదన కూడా ఉంది. “దిమాగీ నక్సల్” అన్నది సాధారణ యువతను లేదా ప్రభుత్వ విమర్శకులను ఉద్దేశించినది కాదని, దేశాన్ని బలహీనపరిచే మావోయిస్టు భావజాలానికి మేధోపరమైన మద్దతు ఇచ్చే వారినే ఉద్దేశించారని మద్దతుదారులు చెబుతున్నారు.ఈ వాదన కేవలం డిఫెన్స్ కోసమే అయినప్పటికీ ఈ వివరణను కూడా ప్రజాస్వామ్య చర్చలో పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
అయితే అదే నిజమైతే ప్రభుత్వం మరింత స్పష్టంగా మాట్లాడాలి. హింసను సమర్థించేవారిని చట్టం ఆధారంగా ఎదుర్కోవాలి; అసమ్మతిని మాత్రం వాదనతో ఎదుర్కోవాలి. ఈ రెండింటినీ ఒకే రాజకీయ పదబంధంలో కలపడం అనవసరమైన అనుమానాలకు అవకాశం కల్పిస్తుంది.
ప్రజాస్వామ్యానికి అత్యంత ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి ప్రజలు ప్రశ్నించడం కాదు—ప్రశ్నించడానికి భయపడటం.
దేశ యువతను అనుమానంతో చూడాల్సిన అవసరం లేదు. వారి అసంతృప్తిలోని సందేశాన్ని వినాలి. పరీక్షల్లో అవకతవకలు ఉంటే సరిచేయాలి. విద్యా వ్యవస్థలో లోపాలుంటే సంస్కరించాలి. ఉద్యోగాలు సరిపోకపోతే ఉపాధి సృష్టిపై దృష్టి పెట్టాలి. వైద్యం అందుబాటులో లేకపోతే ప్రజారోగ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలి.
పాలనకు అసలైన పరీక్ష విమర్శకులకు ఏ పేరు పెట్టామన్నది కాదు; ప్రజలు అడిగిన ప్రశ్నలకు ఏ సమాధానం ఇచ్చామన్నదే.
దేశానికి ఇప్పుడు కావాల్సింది మరిన్ని రాజకీయ ముద్రలు కాదు. జవాబుదారీతనం, పారదర్శకత, సంభాషణ, మెరుగైన పాలన. యువత ప్రశ్నలను అణచివేయడం కంటే వాటికి సమాధానం చెప్పగల ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుంది. అదే స్వాతంత్ర్యానికి నిజమైన అర్థం..
-అజయ్
