దుర్మార్గం తన అడుగులను గర్జనలతో వినిపిస్తుంది. చేతుల్లోని అధికారాన్ని శాశ్వతమని భావిస్తుంది. తన నీడనే ప్రపంచమంతా కమ్మేస్తుందని అహంకరిస్తుంది. కానీ అది చూడలేని ఒక మహాశక్తి ఉంది. అదే ప్రకృతి. ప్రకృతి ఎప్పుడూ తొందరపడదు. ఎందుకంటే కాలం తన శ్వాస. ఋతువులు తన అడుగులు. సూర్యోదయం తన చిరునవ్వు. సంధ్య తన ధ్యానం. నక్షత్రాలు తన కళ్లలో మెరిసే నిశ్శబ్ద సాక్ష్యాలు.
ఒకసారి అడవిని అడగండి. శతాబ్దాలుగా నిలిచిన వృక్షం తన నీడలో ఎన్నో ప్రాణాలను కాపాడుతుంది. కానీ అదే వృక్షం లోపల కుళ్లిపోవడం ప్రారంభిస్తే, మొదటగా గమనించేది ప్రకృతే. బయటకు అది మహోన్నతంగా కనిపించినా, లోపల జీవం క్షీణించినప్పుడు తను మెల్లగా గాలిని పిలుస్తుంది. వానను ఆహ్వానిస్తుంది. కాలాన్ని సాక్షిగా నిలబెడుతుంది. చివరికి ఒక రోజు ఆ వృక్షం నేలపై పడిపోతుంది. అది శిక్ష కాదు, సమతుల్యతకు తిరిగి చేరిన ఒక క్షణం.
మనిషి చరిత్ర కూడా అంతే. అన్యాయం ఎంతటి సింహాసనంపై కూర్చున్నా, దాని పాదాల కింద కాలం నిశ్శబ్దంగా పగుళ్లు వేస్తూనే ఉంటుంది. అహంకారం తనను తాను కూల్చుకునే శిల్పి. దుర్మార్గం తన పతనానికి తానే పునాది వేసుకునే గోడ.నది ఎప్పుడూ కత్తిని పట్టదు. అయినా పర్వతాలను చెక్కుతుంది. గాలి ఎప్పుడూ యుద్ధం ప్రకటించదు. అయినా సముద్రాలను కదిలిస్తుంది. వర్షం ఎప్పుడూ కోపంతో రాదు. అయినా ఎండిన నేలను కొత్త జీవంతో నింపుతుంది. ఇదే ప్రకృతి ధర్మం. విధ్వంసాన్ని కాదు, పరివర్తనను సృష్టించడం.
ప్రతి ఉదయం చీకటిపై వెలుగు సాధించిన విజయగాథ. ప్రతి వసంతం శిశిరానికి ఇచ్చే సమాధానం. ప్రతి చిగురు మరణించిన ఆకులకు నివాళి కాదు. జీవితం ఎన్నటికీ ఆగదనే ప్రకటన.మనిషి ఎన్నో చట్టాలు రాస్తాడు. వాటిని మార్చేస్తాడు. మరచిపోతాడు. కానీ ప్రకృతి ఒకే ధర్మాన్ని అనుసరిస్తుంది. జీవాన్ని కాపాడేదిగా నిలుస్తుంది. జీవాన్ని నాశనం చేసేదంతా ఒక రోజు తనకే భారమై కూలిపోతుంది.ఎడారి చెప్పే పాఠం సహనం. సముద్రం చెప్పే పాఠం లోతు. పర్వతం చెప్పే పాఠం స్థిరత్వం. విత్తనం చెప్పే పాఠం విశ్వాసం. ఈ నాలుగు కలిసిన చోటే ధర్మం జన్మిస్తుంది. అక్కడ దుర్మార్గానికి నిలయం ఉండదు.
చిన్న విత్తనం రాయిని చీల్చుకుంటూ బయటకు వస్తుంది. ఆ దృశ్యాన్ని చూసినప్పుడు ప్రకృతి నెమ్మదిగా నవ్వుతుంది. ఎందుకంటే తనకు తెలుసు, సున్నితత్వమే నిజమైన బలం అని. పువ్వు పరిమళం కోసం ఎవరితోనూ పోరాడదు. అయినా గాలంతా తన సుగంధంతో నింపేస్తుంది. వెలుగు చీకటిని తోసేయదు. కేవలం వెలుగుతుంది; చీకటి తనంతట తానే వెనుదిరుగుతుంది. అదే విధంగా ధర్మం కూడా కేకలు వేయదు. అది నిలబడుతుంది. వేచి చూస్తుంది. కాలంతో కలిసి నడుస్తుంది. చివరికి దుర్మార్గం తన నీడకే భయపడే స్థితికి చేరుతుంది. అప్పుడు ప్రకృతి ఒక్కమాట కూడా పలకదు. ఒకఆకు రాలుస్తుంది. ఒక చినుకు కురిపిస్తుంది. గాలిగా వీస్తుంది. అంతే! విశ్వం మళ్లీ సమతుల్యంగా శ్వాసిస్తుంది.
అందుకే ప్రకృతి ఎప్పుడూ సంసిద్ధంగానే ఉంటుంది. అవసరమైతే ఒక పిడుగుగా, వరదగా, ఎక్కువసార్లు తల్లిచేతిలా, చెట్టునీడలా, నది ప్రవాహంలా, పక్షి గానంలా జీవాన్ని కాపాడే శక్తిగా ఉంటుంది. దుర్మార్గం కాలాన్ని జయించలేదు. అహంకారం ప్రకృతిని మోసగించలేదు. అసత్యం వెలుగును బంధించలేదు. ఎందుకంటే ఈ విశ్వపు గుండెచప్పుడు ఒక్కటే. ధర్మం నిలవాలి. జీవితం వికసించాలి. ప్రేమ పరిమళించాలి.ఆ ధర్మగీతాన్ని ఆలపిస్తూ, ప్రతి ఉదయాన్నీ కొత్త ఆశగా చిత్రిస్తూ, ప్రతి సంధ్యను ఒక హెచ్చరికగా మలుస్తూ, ప్రతి వసంతాన్ని ఒక పునర్జన్మగా ఆవిష్కరిస్తూ దుర్మార్గాన్ని అణచివేయడానికి ప్రకృతి ఎప్పుడూ సంసిద్ధమవుతూనే ఉంటుంది.
