“యుపిఐ భారతదేశ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా మారింది. అందువల్ల ఛార్జీల విధానం కేవలం బ్యాంకులు, పేమెంట్ సంస్థల ఆదాయ అంశం మాత్రమే కాదు; డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, చిన్న వ్యాపారాలు, వినియోగదారుల ప్రవర్తన, ఆర్థిక చేరిక వంటి అనేక అంశాలపై ప్రభావం చూపే విధాన నిర్ణయం. చట్టసవరణ ద్వారా ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ఛార్జీలకు చట్టపరమైన మార్గాన్ని సృష్టించింది..”
డిజిటల్ చెల్లింపులకు రుసుముల మోగింపు
దేశంలో అత్యంత విస్తృతంగా వినియోగిస్తున్న యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్ఫేస్ యుపిఐ లావాదేవీలపై భవిష్యత్తులో ఛార్జీలు విధించే అవకాశం కల్పించే కీలక చట్టసవరణకు లోక్సభ ఆమోదం తెలిపింది. పేమెంట్ అండ్ సెటిల్మెంట్ సిస్టమ్స్ యాక్ట్, 2007కు చేసిన సవరణ ద్వారా, నిర్దిష్ట ఎలక్ట్రానిక్ చెల్లింపు విధానాలపై బ్యాంకులు, పేమెంట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు ఛార్జీలు వసూలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటిఫికేషన్ జారీ చేసే అవకాశం లభిస్తుంది. ఈ మార్పు టాక్సేషన్ అండ్ అదర్ లాస్ అమెండ్మెంట్ బిల్ 2026లో భాగంగా వచ్చింది. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన ఈ బిల్లును లోక్సభ ఆమోదించింది. అయితే, ప్రస్తుతం యుపిఐ వినియోగదారులపై ఎలాంటి కొత్త ఛార్జీ విధించబడలేదు. ఛార్జీలు ఎప్పుడు, ఏ లావాదేవీలకు, ఎంత మొత్తంలో వర్తించాలన్నది భవిష్యత్ నోటిఫికేషన్ల ద్వారా నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.
ఎండిఆర్ కు చట్టపరమైన అవకాశం
ప్రస్తుతం యుపిఐ లావాదేవీలపై మర్చెంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ వసూలు చేయడానికి చట్టపరమైన పరిమితులు ఉన్నాయి. 2019లో యుపిఐ , రూ పే డెబిట్ కార్డులను నిర్దిష్ట ఎలక్ట్రానిక్ చెల్లింపు విధానాలుగా ప్రకటించడంతో, వాటి ద్వారా చెల్లింపులు చేసే వారికి బ్యాంకులు లేదా సిస్టమ్ ప్రొవైడర్లు ఛార్జీలు విధించకుండా చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించారు. తాజా సవరణ ఈ అడ్డంకిని తొలగించే దిశగా అడుగు వేసింది. ఫలితంగా, భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం నిర్దిష్ట లావాదేవీలకు ఎండీఆర్ లేదా ఇతర సేవా ఛార్జీలను అనుమతించే అవకాశం ఏర్పడింది.
వినియోగదారులపై వెంటనే భారం లేదు
ఈ సవరణను యుపిఐ వినియోగదారులపై తక్షణ ఛార్జీల విధింపుగా చూడకూడదు. ముఖ్యంగా చిన్న మొత్తాల రోజువారీ చెల్లింపులు, చిన్న వ్యాపారుల లావాదేవీలపై భారం పడకుండా విధానం రూపొందించే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం ఏ లావాదేవీలను ఛార్జీల పరిధిలోకి తీసుకురావాలన్నది తరువాత నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది. ఇప్పటివరకు యుపిఐ ని ఉచితంగా కొనసాగించేందుకు ప్రభుత్వం డిజిటల్ పేమెంట్ ఎకోసిస్టమ్లోని భాగస్వామ్య సంస్థలకు ప్రోత్సాహకాలను అందించింది. 2021–22 నుంచి 2024–25 వరకు సుమారు ₹8,730 కోట్ల ప్రోత్సాహక సహాయం అందించినట్లు ప్రభుత్వం 2025లో లోక్సభకు తెలిపింది.
ఎండీఆర్ ఎందుకు కీలకం?
యుపిఐ వినియోగం భారీగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో బ్యాంకులు, పేమెంట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు, ఇతర మౌలిక వసతుల సంస్థలకు కలిగే నిర్వహణ వ్యయాలను భర్తీ చేయడానికి ఎండీఆర్ ఒక ఆదాయ వనరుగా మారవచ్చని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. అయితే, ఛార్జీల విధానం చిన్న వ్యాపారులు, సూక్ష్మ వ్యాపారాలు, వినియోగదారులపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపకుండా రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. అధిక ఛార్జీలు విధిస్తే డిజిటల్ చెల్లింపుల వినియోగం తగ్గే ప్రమాదం ఉండగా, పూర్తిగా ఉచితంగా కొనసాగిస్తే భారీ స్థాయిలో సేవలను నిర్వహించే సంస్థల ఆర్థిక స్థిరత్వంపై ప్రశ్నలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
ఏ లావాదేవీలకు ఛార్జీలు?
ప్రస్తుతం ఛార్జీల రేట్లు లేదా పరిధిపై తుది నిర్ణయం వెలువడలేదు. పరిశ్రమలో చర్చకు వచ్చిన ప్రతిపాదనల్లో అధిక విలువ కలిగిన లావాదేవీలకు మాత్రమే ఎండీఆర్ వర్తింపజేయడం వంటి నమూనాలు ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే ఇవి ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఖరారు చేసిన రేట్లు కావు.
యుపిఐ భవిష్యత్తుపై ప్రభావం
యుపిఐ భారతదేశ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా మారింది. అందువల్ల ఛార్జీల విధానం కేవలం బ్యాంకులు, పేమెంట్ సంస్థల ఆదాయ అంశం మాత్రమే కాదు; డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, చిన్న వ్యాపారాలు, వినియోగదారుల ప్రవర్తన, ఆర్థిక చేరిక వంటి అనేక అంశాలపై ప్రభావం చూపే విధాన నిర్ణయం. చట్టసవరణ ద్వారా ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ఛార్జీలకు చట్టపరమైన మార్గాన్ని సృష్టించింది. అయితే యుపిఐ పై నిజంగా ఎంత ఛార్జీ, ఎవరిపై, ఏ లావాదేవీలకు విధించాలన్నది ఇంకా నిర్ణయించాల్సి ఉంది. కాబట్టి ప్రస్తుత దశలో “ యుపిఐ చెల్లింపులకు ఛార్జీలు ప్రారంభమయ్యాయి” అని చెప్పడం కంటే, “ యుపిఐ పై భవిష్యత్తులో ఛార్జీలు విధించేందుకు చట్టపరమైన అవకాశం ఏర్పడింది” అనడం మరింత సముచితం.





