జాతీయ చైతన్యానికి ప్రతీక నెహ్రూ!

“ఈ వ్యాసంలో, చాచా నెహ్రూ దేశాన్ని ఎలా నిర్మించారో, దానికి ఎలా రూపునిచ్చారో, ఆహారం, వెలుగు, సార్వభౌమాధికారం, శాస్త్రీయ దృక్పథం, ఆరోగ్యం మరియు మరెన్నో విషయాలను ఎలా అందించారో మనం చర్చిద్దాం. ఆ తర్వాత, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నిర్మించిన భారతదేశాన్ని ప్రస్తుత నరేంద్రమోదీ పాలనలో అంచెలంచెలుగా తిరోగమన పథంలోకి ఎలా తీసుకెళుతున్నారో మనం చర్చిద్దాం. చాచా నెహ్రూ నిర్మించిన దానిని నాశనం చేయడానికి మోదీ ఎలా కంకణం కట్టుకున్నారో మనం చూద్దాం…”

నవంబర్ 14న, మనం జవహర్‌లాల్ నెహ్రూను స్మరించుకుంటాం. భారత స్వాతంత్య్ర సమరయోధులలో ఒకరైన ఆయన, దేశానికి మొదటి ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టి, దేశానికి ధైర్యాన్ని, ప్రజాస్వామ్యాన్ని, గౌరవాన్ని అందించారు. అయితే, ప్రస్తుత పాలనలో వీటిలో చాలా వరకు ప్రమాదంలో ఉన్నాయి.

పిల్లలు ఆయనను ‘చాచా’ అని, పెద్దలు గౌరవ సూచకంగా ‘జీ’ అని పిలిచేవారు. ఆయన బద్ధ శత్రువైన విన్‌స్టన్ చర్చిల్, ఆయనను ‘ఆసియా వెలుగు’ అని పిలిచేవారు. ఆయన ప్రపంచ శాంతి కోసం పోరాడారు. ఆయన తన కాలంలోని ప్రపంచ రంగంలో ఉన్న రెండు శక్తివంతమైన కూటములలో దేనిలోనూ తన 35 కోట్ల మంది ప్రజలను ఎన్నడూ చేర్చుకోలేదు. ఆయన శాంతికి అంకితమైన మూడవ కూటమిని ఏర్పాటు చేశారు. గొప్ప శాస్త్రవేత్తలు ఆయన ను ‘శాంతి కాముకుడు’గా శ్లాఘించారు. ఆ వ్యక్తి ఇటుక ఇటుకగా, శ్వాస శ్వాసగా భారతదేశాన్ని నిర్మించారు. ఆ వ్యక్తి మరెవరో కాదు, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ! ఈ వ్యాసంలో, చాచా నెహ్రూ దేశాన్ని ఎలా నిర్మించారో, దానికి ఎలా రూపునిచ్చారో, ఆహారం, వెలుగు, సార్వభౌమాధికారం, శాస్త్రీయ దృక్పథం, ఆరోగ్యం మరియు మరెన్నో విషయాలను ఎలా అందించారో మనం చర్చిద్దాం. ఆ తర్వాత, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నిర్మించిన భారతదేశాన్ని ప్రస్తుత నరేంద్రమోదీ పాలనలో అంచెలంచెలుగా తిరోగమన పథంలోకి ఎలా తీసుకెళుతున్నారో మనం చర్చిద్దాం. చాచా నెహ్రూ నిర్మించిన దానిని నాశనం చేయడానికి మోదీ ఎలా కంకణం కట్టుకున్నారో మనం చూద్దాం. బ్రిటిష్ పాలన సంకెళ్ళు, బంధనాల నుండి మనం స్వాతంత్య్రం పొందినప్పుడు మన పరిస్థితి ఎలా ఉండేదో ముందుగా చూద్దాం.

మనం 35 కోట్ల మందిమి, రోజుకు రెండు పూటల భోజనం కూడా లేని నిరుపేదలం. బ్రిటిష్ వారు మనల్ని విభజించి, పీల్చి పిప్పిచేసి వదిలేశారు. ఆ తర్వాత దేశ విభజన జరిగింది. సుమారు 15 మిలియన్ల మంది ప్రజలు హత్యాకాండకు బలయ్యారు. దోచుకోబడ్డారు, ధ్వంసం చేయబడ్డారు. స్త్రీలు, పిల్లలు అత్యాచారాలకు, హత్యలకు గురయ్యారు. పాకిస్తాన్ ఏర్పడింది. హిందూ-ముస్లిం అల్లర్లు చెలరేగాయి. అదొక అల్లకల్లోలం, ఒక విపత్తు. దేశంలోని ఈ దయనీయ పరిస్థితులలో చాచా నెహ్రూ స్వతంత్ర భారతదేశానికి ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. స్వాతంత్య్రాన్ని నిలబెట్టుకుంటూనే ప్రజలకు అన్నం పెట్టే బాధ్యత ఆయనపై పడింది. అది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతర కాలం కూడా, కాబట్టి మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది మందిని చంపిన ఒక మహమ్మారి నుండి కూడా ఆయన ప్రజలను రక్షించాల్సి వచ్చింది.ప్రమాదం ప్రతిచోటా పొంచి ఉంది, దాని నుండి రక్షణ అందుబాటులో లేదు. చాచా నెహ్రూ వెనుకాడలేదు. అతను సూటిగా మాట్లాడాడు.వాటన్నింటినీ ధైర్యంతో, శాస్త్రీయ దృక్పథంతో ఎదుర్కొన్నాడు.

నెహ్రూ పాలనలో పరిశ్రమలు
1950వ దశకంలో యంత్రాలు మరియు వాటి పరికరాల కోసం భారతదేశం ఇతర దేశాలపై 90% ఆధారపడి ఉండేది. నెహ్రూ కృషితో, ఒక దశాబ్దం తర్వాత ఈ ఆధారపడటం 43 శాతానికి తగ్గింది. 1974 నాటికి ఇది కేవలం 7 శాతానికి పడిపోయింది—ఇదొక గొప్ప విజయం. 1950 నుండి 1969 మధ్య కాలంలో వినియోగ వస్తువుల పరిశ్రమ 70% వృద్ధి చెందడం దీనికి దోహదపడింది. అదే సమయంలో, మధ్యంతర వస్తువుల (ముడి పదార్థాలు) ఉత్పత్తి నాలుగు రెట్లు పెరగగా, మూలధన వస్తువుల (మౌలిక సదుపాయాలు, ట్రాక్టర్లు వంటివి) ఉత్పత్తి పది రెట్లు వృద్ధి నమోదు చేసింది. దేశానికి అవసరమైన ప్రజాస్వామ్యాన్ని తీసుకురావడంతో పాటు, ఆర్థిక పారిశ్రామికీకరణను కూడా ఆయన జోడించారు. ఒక దేశంలో ప్రజాస్వామ్యాన్ని , ఆర్థిక పారిశ్రామికీకరణను ఏకకాలంలో అనుసంధానించడం చరిత్రలోనే ఒక సరికొత్త ప్రయోగం. అంతకుముందు ఎవరూ ఇలాంటి సాహసం చేయలేదు.ఆయన పరిశ్రమలను స్థాపించిన ప్రేమ, అంకితభావం చరిత్రలో సాటిలేనివి. ఆయన రూర్కెలా, భిలాయ్, దుర్గాపూర్ మరియు బొకారోలలో ఉక్కు కర్మాగారాలను స్థాపించారు.

1947-48లో, ఇండియన్ టెలిఫోన్ ఇండస్ట్రీస్, భాక్రా డ్యామ్, దామోదర్ వ్యాలీ కార్పొరేషన్ , హీరాకుడ్ డ్యామ్ అప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి. 1950లలో, హెచ్‌ఎమ్‌టి, బిహెచ్‌ఇఎల్, హెవీ ఇంజనీరింగ్ కార్పొరేషన్ (హెచ్‌ఇసి), ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (ఐఓసి), హిందుస్థాన్ యాంటీబయాటిక్స్, హిందుస్థాన్ ఇన్సెక్టిసైడ్స్, నాగార్జున సాగర్ డ్యామ్, నేషనల్ మినరల్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ అప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి. నేషనల్ బిల్డింగ్స్ అండ్ కన్‌స్ట్రక్షన్ కార్పొరేషన్, ఇండియన్ డ్రగ్స్ అండ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ లిమిటెడ్, ఫెర్టిలైజర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా, షిప్పింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా, హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్, భారత్ ఎర్త్ మూవర్స్ 1960ల ప్రారంభంలో మొదలయ్యాయని ఆదిత్య ముఖర్జీ తన ‘నెహ్రూస్ ఇండియా’ పుస్తకంలో రాశారు.అంతేకాకుండా, ఈ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు లాభాలను ఆర్జించేవి; తద్వారా ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా కొత్త కర్మాగారాలు వెలిశాయి. నాటి వృద్ధిని తప్పుగా, దురుద్దేశపూర్వకంగా అంచనా వేసేవారు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు లాభాలను పొందలేవని వాదిస్తుంటారు.

‘శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంపొందించుకోవడం కష్టం కాదు, సులభమైన విషయమే, కానీ మూర్ఖత్వాన్ని పెంచడం ఇంకా సులభం. చప్పట్లు కొట్టండి, దాని ఫలితంగా కొరోనా వైరస్ పోతుంది అని చెప్పే ఈ పాలనలో ఈ శాస్త్రీయ దృక్పథం నిజంగా ప్రమాదంలో ఉంది.అశాస్త్రీయ దృక్పథంలో చాలా మూర్ఖులు ఉంటారు, కానీ కొవ్వొత్తులు, దీపాలు , పాత్రలు కొట్టడం వల్ల కొరోనావైరస్ పోతుంది అని ఒక వ్యక్తి చెప్పినందుకే వేసవిలో దీపావళి జరుపుకోమని ప్రజలను కోరే ఈ పాలన వంటిది మరొకటి లేదు. ఇలా జరగవచ్చని నెహ్రూకు తెలుసు, అందుకే ఆయన మనల్ని ముందుగానే హెచ్చరించారు.”

ఆయన వాణిజ్య సంబంధాలను కేవలం అమెరికా, బ్రిటన్‌లకే పరిమితం చేయకుండా, అనేక ఇతర దేశాలకు విస్తరించారు. 1950లో మన దిగుమతుల్లో 46% వాటా ఈ రెండు దేశాల నుండే వచ్చేది; 1977 నాటికి అది గణనీయంగా తగ్గి, కేవలం 22 శాతానికి పరిమితమైంది. బ్రిటిష్ పాలనా కాలంలో, ముఖ్యంగా 1870 నుండి 1913 మధ్య, తలసరి ఆదాయ వృద్ధి రేటు 0.22%గా ఉండేది; స్వాతంత్య్రం వచ్చిన కొద్ది ఏళ్లలోనే ఇది 1.4 శాతానికి పెరిగింది. 1962 యుద్ధ సంవత్సరం మినహా, 1965-66 వరకు భారతదేశ స్థూల జాతీయ ఉత్పత్తి (జీఎన్పీ) ఏటా 4% చొప్పున వృద్ధి చెందింది. ఈ వృద్ధి రేటు, 19వ శతాబ్దం చివరలో మరియు 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జపాన్ సాధించిన ఆర్థిక ప్రగతి కంటే కూడా అధికం.1950-51 నుండి 1960-61 వరకు, విద్యుత్ సరఫరా 4.5 రెట్లు పెరిగింది, విద్యుత్ సౌకర్యం పొందిన పట్టణాలు, గ్రామాల సంఖ్య 14 రెట్లు పెరిగింది.హాస్పిటల్స్ లలో పడకల సంఖ్య 2.5% పెరిగింది. పాఠశాలల్లో చేరికలు 3 రెట్లు పెరగగా, సాంకేతిక విద్య, డిగ్రీ , డిప్లొమా కోర్సుల్లో చేరికలు వరుసగా ఆరు మరియు ఎనిమిది రెట్లు పెరిగాయి. ఈ వృద్ధి నెహ్రూ చేసిన ప్రయత్నాలకు వ్యతిరేకంగా జరిగినది కాదు, పైగా ఆయన చేసిన కృషి వల్లే సాధ్యమైంది.ప్రస్తుత పాలకవర్గం అన్ని పరిశ్రమలను అమ్ముతూ, వాటిని కొద్దిమంది కార్పొరేట్ సంస్థలకు కట్టబెడుతోంది; తద్వారా భారతదేశాన్ని ప్రమాదంలోకి నెడుతోంది.

వ్యవసాయం
నెహ్రూ వ్యవసాయ విధానాల విషయానికి వస్తే, ఆకలితో ఉన్న భారతదేశం ముందుకు సాగలేదని ఆయన గుర్తించారు. ఆకలి అనేది మరణం ఎంత వాస్తవమో, అంతటి వాస్తవమైన సమస్యగా ఆయనకు కనిపించింది. సుమారు 200 ఏళ్ల దోపిడీ, లూటీల వల్ల భారతదేశం తీవ్రమైన దుస్థితిలోకి నెట్టబడింది. 1911 నుండి 1941 వరకు, తలసరి వ్యవసాయ ఉత్పత్తి 0.72%గా, తలసరి ధాన్యపు ఉత్పత్తి 1.14%గా ఉన్నాయి. ఆహార కొరతను అధిగమించేందుకు నెహ్రూ విదేశాల నుండి ఆహార ధాన్యాలను దిగుమతి చేసుకోవాలని నిర్ణయించారు; తద్వారా 1946 నుండి 1953 మధ్య కాలంలో భారతదేశం 14 లక్షల టన్నుల ఆహార ధాన్యాలను దిగుమతి చేసుకుంది.1952 డిసెంబర్ 15న పార్లమెంటు వేదికగా దేశాన్ని ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ నెహ్రూ ఇలా అన్నారు: “మనం పరిశ్రమలకు ఖచ్చితంగా ప్రాముఖ్యతనిస్తాం… కానీ, మన ఆహార రంగం కుప్పకూలితే, మిగిలినవన్నీ కూడా కుప్పకూలిపోతాయి… అందుకే ఆహార సమస్యకు అత్యంత ప్రాధాన్యతనిస్తున్నాం.

” ఆయన జమీందారీ , జాగీర్దారీ వ్యవస్థలను రద్దు చేశారు. జపాన్, సోవియట్ యూనియన్ లేదా చైనాలలో జరిగినట్లుగా బలవంతంగా లేదా ఆయుధాలను ఉపయోగించి కాకుండా, అందరి సహకారంతో ఈ మార్పును ఆయన సాధించారు.1957 నాటికి, శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతూ వివక్షకు కారణమైన జమీందారీ వ్యవస్థ పూర్తిగా రద్దు చేయబడింది. వడ్డీ వ్యాపారుల నుండి తీసుకునే అప్పులపై ఆంక్షలు విధించబడ్డాయి; వాటి స్థానంలో వివిధ సంస్థలు , సహకార సంఘాల ద్వారా రుణాలు అందేలా ఏర్పాట్లు చేశారు. 1965-66 నాటికి, వడ్డీ వ్యాపారుల పట్టు సడలడం వల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థలో మార్పులు వచ్చాయి.దీని ఫలితంగా ప్రభుత్వ రంగం 365 కోట్ల రూపాయలను ఆర్జించగలిగింది; ఇదే మొత్తం 1950-51లో కేవలం 23 కోట్ల రూపాయలుగా మాత్రమే ఉండేది.అంతేకాకుండా, నెహ్రూ హయాంలోనే హరిత విప్లవానికి పునాది పడింది. 1950 నుండి 15 ఏళ్ల కాలంలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి 1300% పెరిగింది; దీనినే నిజమైన ‘మెరుపు వేగంతో కూడిన వృద్ధి’ అని చెప్పవచ్చు. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన రెండు దశాబ్దాలలోనే భారతదేశం సాధించిన ప్రగతి, అంతకుముందు 200 ఏళ్ల పరపాలనలో సాధ్యం కాలేదు.ప్రస్తుత ప్రభుత్వం భారత వ్యవసాయ రంగాన్ని నాశనం చేసే ఉద్దేశంతో మూడు వ్యవసాయ చట్టాలను తీసుకువచ్చింది. అయితే, ఏడాది పొడవునా జరిగిన నిరసనల ఫలితంగా ప్రభుత్వం ఆ చట్టాలను వెనక్కి తీసుకోవాల్సి వచ్చింది.

నెహ్రూ శాస్త్రీయ దృక్పథం
నెహ్రూ తన ‘డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా’ (భారతదేశ ఆవిష్కరణ) గ్రంథంలో ‘శాస్త్రీయ దృక్పథం’ అనే పదాన్ని ప్రయోగించారు. తర్వాతి కాలంలో ఇది భారత రాజ్యాంగంలోని 51A అధికరణంలో, ప్రతి పౌరుని ప్రాథమిక విధిగా చేర్చబడింది. ఆయన తన లేఖల్లో, ప్రసంగాల్లో దీనిపై నిరంతరం నొక్కి చెప్పారు. విజ్ఞాన శాస్త్రం అంటే కేవలం రెండు పరీక్ష నాళికలను కలిపి ఫలితాలను రాబట్టడం మాత్రమే కాదని, అది ఒక ప్రత్యేకమైన ఆలోచనా దృక్పథాన్ని పెంపొందించుకోవడమని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ దృక్పథం మనిషిని ప్రశ్నలు అడగడానికి, సమస్యలకు పరిష్కారాలను వెతకడానికి ప్రేరేపిస్తుంది. విజ్ఞాన శాస్త్రం అంటే సూత్రాలను కంఠస్థం చేయడం కాదు; ‘ఎందుకు?’ అని ప్రశ్నించే జిజ్ఞాసను కలిగి ఉండటం. అలాగే, అహేతుకమైన లేదా అర్థరహితమైన విషయాలను—ఉదాహరణకు, ఒక విగ్రహానికి జంతువు తలను అతికించడం వంటివి, లేదా ఒక ప్రవక్త దేవుడిని కలవడానికి ఏడవ ఆకాశానికి ప్రయాణించారనే కథనాలను—ధైర్యంగా తిరస్కరించే మనస్తత్వాన్ని పెంపొందించుకోవడమే నిజమైన శాస్త్రీయ దృక్పథం.

దానికి బదులుగా, విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని ఒక సమస్య పరిష్కార సాధనంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు , ప్రజల మంచి కోసం వినియోగించవచ్చు అని ప్రఖ్యాత విజ్ఞాన శాస్త్ర రచయిత జె.డి. బర్నాల్ కూడా రాశారు. శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంపొందించుకోవడం కష్టం కాదు, సులభమైన విషయమే, కానీ మూర్ఖత్వాన్ని పెంచడం ఇంకా సులభం. చప్పట్లు కొట్టండి, దాని ఫలితంగా కొరోనా వైరస్ పోతుంది అని చెప్పే ఈ పాలనలో ఈ శాస్త్రీయ దృక్పథం నిజంగా ప్రమాదంలో ఉంది.అశాస్త్రీయ దృక్పథంలో చాలా మూర్ఖులు ఉంటారు, కానీ కొవ్వొత్తులు, దీపాలు , పాత్రలు కొట్టడం వల్ల కొరోనావైరస్ పోతుంది అని ఒక వ్యక్తి చెప్పినందుకే వేసవిలో దీపావళి జరుపుకోమని ప్రజలను కోరే ఈ పాలన వంటిది మరొకటి లేదు. ఇలా జరగవచ్చని నెహ్రూకు తెలుసు, అందుకే ఆయన మనల్ని ముందుగానే హెచ్చరించారు.

విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగంలో, మనం కేవలం ఊహించుకోగలిగే ఎన్నో పనులను ఆయన చేసి చూపించారు. నెహ్రూ జీవించి ఉన్న కాలంలోనే 1963లో తుంబాలో మొదటి రాకెట్‌ను పరీక్షించారు. ఆయన మౌలానా ఆజాద్‌తో కలిసి ఐఐటీలు, ఐఐఎంలు , శాస్త్రీయ , పారిశ్రామిక పరిశోధన మండలి, అణుశక్తి కమిషన్ వంటి అనేక ఇతర సంస్థలను స్థాపించారు.ఆయన భారత జాతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన కమిటీని స్థాపించారు, ఇది తరువాత ఇస్రోగా మారింది (దీనిని నరేంద్ర మోదీ అమ్మాలని కోరుకుంటున్నారు , ఇప్పుడు చాలా మంది శాస్త్రవేత్తలు ఇస్రోను విడిచి వెళ్ళవలసి వస్తోంది). నెహ్రూ జాతీయ భౌతిక ప్రయోగశాల, జాతీయ రసాయన ప్రయోగశాల ఎం , జాతీయ వాతావరణ ప్రయోగశాలలను స్థాపించారు. రక్షణ రంగంలో, డీఆర్డీఓ ఏర్పడింది, దీనిని కూడా ప్రస్తుత ప్రభుత్వం అమ్మాలని కోరుకుంటోంది.1949లో, భారతదేశం విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగంలో ఒక కోటి రూపాయలు ఖర్చు చేస్తుండగా, అది 1977 నాటికి 450 కోట్లకు పెరిగింది. 1949లో ఈ రంగంలో రెండు లక్షల మంది ఉండగా, 1977 నాటికి ఆ సంఖ్య 23.2 లక్షలకు పెరిగింది.

ఆరోగ్య రంగంలో, ఎయిమ్స్ , నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీ వంటి సంస్థలను ఏర్పాటు చేశారు. 1947లో సగటు ఆయుర్దాయం 30-31 ఏళ్లుగా ఉండగా, 2014 నాటికి అది సుమారు 70 ఏళ్లకు పెరిగింది. 1947లో ప్రతి 1,000 మంది నవజాత శిశువులలో 150 మంది మరణించేవారు, అలాగే ప్రతి 1,00,000 మంది ప్రసూతి తల్లులలో 800 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయేవారు. 2014 నాటికి, శిశు మరణాల రేటు ప్రతి 1,000 మందికి 39కి తగ్గింది; అలాగే ప్రసూతి మరణాల సంఖ్య ప్రతి 1,00,000 మంది తల్లులకు 130కి తగ్గింది.దేశం శూన్యం నుండి నిర్మాణ దశలో ఉన్నప్పుడు, నవజాత శిశువులను మరియు తల్లులను కాపాడాలని ఆలోచించగలిగారంటే, అది నెహ్రూ దూరదృష్టికి నిదర్శనం.

మతతత్వంపై నెహ్రూ అభిప్రాయాలు
నెహ్రూ గురించి ఇంతవరకు తెలుసుకున్న తర్వాత, మతతత్వంపై ఆయనకున్న అభిప్రాయాలను, ముఖ్యంగా ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ , హిందూ మహాసభల పట్ల ఆయనకున్న దృక్పథాన్ని అర్థం చేసుకుందాం. నెహ్రూ సాధించిన ఇతర విజయాల గురించి మరిన్ని విషయాలు రాయాల్సి ఉంది. “ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌తో ఎప్పటికీ రాజీ పడకండి” అని ఆయన చెప్పారంటే, అది ఆయనకున్న ధైర్యానికి నిదర్శనం; ఇదే విషయాన్ని నేడు ఆయన మనవడైన రాహుల్ గాంధీ కూడా పదేపదే చెబుతుంటారు. మెజారిటీ మతతత్వం తరచుగా జాతీయవాదం అనే ముసుగులో దాగి ఉంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. “హిందూ జాతీయవాదం అంటే మతతత్వమే” అని ఆయన ఎటువంటి మొహమాటం లేకుండా స్పష్టం చేశారు.

మతతత్వం అనేది ఒక ఫాసిస్ట్ మనస్తత్వమని ఆయన అన్నారు. దీనిని అదుపు చేయకపోతే, భారతదేశంలో కూడా ఎక్కడో ఒకచోట హిట్లర్ వంటి వ్యక్తి పుట్టుకురావచ్చునని ఆయన హెచ్చరించారు. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌కు చెందిన గాడ్సే మహాత్మా గాంధీని హత్య చేసిన తర్వాత, నెహ్రూ , సర్దార్ పటేల్ కలిసి ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌పై నిషేధం విధించారు. ఈ విషయం మనందరికీ బాగా తెలిసినదే కాబట్టి, దీని గురించి క్లుప్తంగానే చెప్పుకుందాం. “ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ మొత్తం మనస్తత్వం ఒక ఫాసిస్ట్ మనస్తత్వం” అని ఆయన అన్నారు. ప్రస్తుత పాలన పూర్తిగా మతతత్వంపైనే ఆధారపడి ఉంది; దీనికి సహనం లేదా సహజీవనం వంటి విలువల పట్ల ఎటువంటి గౌరవం లేదు. నెహ్రూ స్వయంగా వీధుల్లోనూ, పార్లమెంటులోనూ ఏ విలువల కోసం అయితే పోరాడారో, వాటికి ప్రస్తుత పాలన పూర్తిగా విరుద్ధంగా ఉంది.

చరిత్రపై నెహ్రూ
భూమిపై మరెక్కడా లేనివిధంగా ప్రజలు ఒక కవి రాసిన 600 ఏళ్ల నాటి పాటలను గుర్తుంచుకుని, ఆ పాట రాసినప్పుడు ప్రజలు ఎంతగా ఆస్వాదించారో, అంతగా ఇప్పుడు పాడుతూ, ఆస్వాదిస్తున్నారని నెహ్రూ గుర్తుచేసుకున్నారు.ఆయన అమీర్ ఖుస్రో గురించి మాట్లాడుతున్నారు. భారతదేశపు మొదటి ప్రధానమంత్రి అప్పటికి చరిత్రను రాస్తున్న తీరుతో అంతగా సంతోషంగా లేరు, ఎందుకంటే ఆ తేదీలు, రాజుల వీరగాథలు, వారి యుద్ధాలు అనేవి చరిత్ర కాదు, అయితే, చరిత్ర అంటే సామాన్య ప్రజలు రాసినదే. ప్రస్తుత ప్రభుత్వం, నెహ్రూ చరిత్ర గురించి ఏమనుకున్నారో దానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకంగా చరిత్రను రాయాలని కోరుకుంటోంది.

విదేశాంగ విధానంపై నెహ్రూ
ఆయన అందరినీ ప్రసన్నం చేసుకోలేదు. నిజానికి, ఆయన విదేశాంగ విధానం చరిత్రలోనే అత్యుత్తమమైనది. ఆయన అలీన ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించి, సోవియట్ యూనియన్ లేదా అమెరికా, ఏ పక్షం పక్షానా నిలవలేదు. ఆయన ఆఫ్రో-ఆసియా ఐక్యత కోసం ఒక దార్శనికతను ప్రారంభించారు, అది ప్రపంచ శాంతికి దోహదపడగలదు. ప్రపంచ శాంతి కోసం ఆయన పోషించిన పాత్ర ఎంత గొప్పదంటే, ఆయన అణ్వాయుధాల అభివృద్ధి పోటీని వ్యతిరేకించి, అణుశక్తిపై దృష్టి సారించారు. వియత్నాం యుద్ధాన్ని ఆపడంలో, సూయజ్ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడంలో , కాంగో పునఃవలసవాదాన్ని నిరోధించడంలో ఆయన పోషించిన పాత్రకు చరిత్రలో సాటి లేదు.ప్రస్తుత ప్రభుత్వ విదేశాంగ విధానం భారతదేశ సార్వభౌమాధికారాన్ని ఎంతగా బలహీనపరిచిందంటే, ప్రభుత్వం మారినప్పుడు దానిని పూడ్చడానికి సంవత్సరాలు పడుతుంది.

ప్రతిపక్షంపై నెహ్రూ దృక్పథం
నెహ్రూకు ఆయనే స్వయంగా ప్రతిపక్షంగా ఉండేవారు. ఆయన తనకే వ్యతిరేకంగా వ్యాసాలు రాసుకునేవారు; ప్రపంచంలో మరే ఇతర ప్రధానమంత్రి కూడా ఇలాంటి పని చేసి ఉండరు. తనకు ప్రతిపక్షం అంటే భయం లేదని ఆయన చెప్పేవారు. 1950 జూన్ 2న ఆయన ఇలా అన్నారు: “కోట్లాది మంది ప్రజలు ఒకే వ్యక్తికి ‘అవును’ అని తల ఊపే దేశంగా భారత్ ఉండాలని నేను కోరుకోను.” అంతేకాదు, “నాకు ఒక బలమైన ప్రతిపక్షం కావాలి” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. “ఇది చాలా పెద్ద దేశం, ఇందులో ఎన్నో సహజమైన వైవిధ్యాలు ఉన్నాయి. కాబట్టి, ఎవరైనా ‘బలవంతుడైన నాయకుడు’ ప్రజలను, వారి ఆలోచనలను అణచివేయడానికి ఇక్కడ అవకాశం లేదు” అని ఆయన చెప్పారు.

ఆయన చెప్పిన ఈ మాటలు, మనం ఇప్పుడు జీవిస్తున్న కాలాన్ని ఉద్దేశించి అన్నట్లుగా అనిపించడం లేదా? ప్రస్తుత పాలకవర్గం గత 13 ఏళ్లుగా చేస్తున్న పని ఒక్కటే—ప్రతిపక్షాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం. అది విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులైనా సరే, లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకులైనా సరే, అందరినీ వేధించడమే వారి పనిగా పెట్టుకున్నారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యువతకు ఒక సందేశాన్ని ఇచ్చారు. ఆయన యువతను సాహసాలు చేయమని, పర్వతాలకు వెళ్లమని ప్రోత్సహించారు; ఎందుకంటే ఇలాంటి సాహసాలు మనిషిలో ధైర్యాన్ని పెంపొందించి, శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని అలవరచుకోవడానికి తోడ్పడతాయి. ‘ఆసియా జ్యోతి’ మనకు సూచించినట్లుగా, నేడు ‘బలవంతుడు’గా పిలువబడుతున్న వ్యక్తికి మనం ‘కాదు’ అని చెబుదాం.
చాచా నెహ్రూకు పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు