ఆదివాసీ జానపద కళలు సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని ఛిద్రం చేస్తున్న ప్రపంచీకరణ

గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా గ్లోబలైజేషన్‌ ‌పేరిట శరవేగంగా చొచ్చుకు వస్తున్న  విదేశీ సంస్కృతి మూడవ ప్రపంచ దేశాల సంస్కృతిక  వైవిద్యాన్ని ధ్వంసం చేస్తున్నది. గొప్ప సాంస్కృతిక వైవిధ్యం  కలిగిన మూడవ ప్రపంచ దేశాల్ని తమ పిడిగిల్లో బిగించడానికి ఈ సాంస్కృతిక  దాడి ఆధిపత్య రాజ్యాల చేతిలో ఓ గొప్ప ఆయుధం.  ఇందులో భాగంగానే ప్రపంచ దేశాల మీద మోనోకల్చర్‌ ‌ని రుద్దుతున్నారు. మనదైన ప్రతిదాన్ని, అన్ని విలువలని సాంస్కృతిక రూపాలని కనుమరుగు చేసి మనవి కాని వాటిని మనచేత స్వీకరించ చేయడం జరుగుతుంది. అంతిమంగా అగ్ర రాజ్యాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలని నెరవేర్చడానికి ఉపకరిస్తుంది. జాతి చరిత్రను, సంస్కృతిని  తెలిపే ప్రదర్సన రూపాలే జానపద కళలు, భారతీయ సమాజంలో శతాబ్దాలుగా ఈ కళలే ప్రజలకు విజ్ఞాన్ని,వినోదాన్ని అందించాయి.   జాన• •దాలతో పాటు ఒక కులం లేదా ప్రత్యేక వర్గం వారే ప్రదర్శించే వృత్తి కళారూపాలు బహుళ ఆదరణ పొందాయి. తెలుగునాట మరియు తమిళనాడు, కర్ణాటక లో  కొంత భాగం గిరిజన సమాజాల్లో జాన పద కళా వారసత్వం నేటికీ కొనసాగుతోంది. ఉమ్మడి  ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ‌లో పేరొందిన వైవిధ్య భరిత జానపద కళారీతులు, వాటి చరిత్ర, కధాంశం అందులో సం గీతం, వాయిద్యాలు ఉండే ప్రాధాన్యం, ఆహార్యం  వాచకం గురించి సమగ్రంగా అధ్యయనం చేయాలి. తెలంగాణ  ప్రాంతం  శక్తివంతమైన సాంస్కృ తిక సౌందర్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

 ఆకర్షణీయమైన ప్రదర్శనను నిర్ధారించడానికి, వివిధ రకాల జానపద  గిరిజన సంగీత రూపాలను ప్రాచుర్యం చేయాలి. తెలుగు ప్రాంతం  లంబాడీ, గుస్సాడి, డప్పు, కోలాటం, పేరిణి వంటి విభిన్న జానపద కళా ప్రక్రియలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ రూపాలను గోండ్‌, ‌కోయా  మారియా వంటి గిరిజన సంగీత శైలులతో పాటు ప్రదర్శించాలి. ప్రతి ప్రదర్శన ఆయా వర్గాల ప్రత్యేక లయలు, శ్రావ్యత  నృత్య రూపాల్లో ఒక సంగ్రహావలోకనం అందిస్తుంది.  కచేరీ జానపద మరియు గిరిజన సంగీతకారుల మధ్య సహకారాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది, వారి విభిన్న శైలుల  అందమైన కలయికను అనుమతిస్తుంది. ఈ ఏకీకరణ  సంగీతంలోని వైవిధ్యాన్ని ప్రదర్శించడమే కాకుండా వివిధ వర్గాల మధ్య ఐక్యత  సాంస్కృతిక మార్పిడిని ప్రోత్సహిస్తుంది. ప్రేక్షకులను మరింత నిమగ్నం చేయడానికి, సంప్రదాయ నృత్యాలలో పాల్గొనడానికి హాజరైనవారిని ఆహ్వానించడం లేదా ప్రాథమిక లయలను నేర్చుకునే లేదా సాధారణ వాయిద్యాలను వాయించే అవకాశాలను అందించడం వంటి ఇంట రాక్టివ్‌ అం‌శాలను ప్రదర్శించాలి. ఇది లీనమయ్యే అనుభూతిని సృష్టిస్తుంది, ప్రేక్షకులు జానపద  సంగీతం సంస్కృతితో మరింత లోతుగా కనెక్ట్ అయ్యే లా చేస్తుంది.  ప్రతి ప్రదర్శనకు ముందు సంక్షిప్త కథనాలు లేదా పరిచయాలను చేర్చడం అర్ధవంతంగా ఉంటుంది, ఇక్కడ సంగీతకారులు వారి సంగీతం  చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యతపై తమ అనుభవాలను పంచుకోవచ్చు.

విశిష్ట సంగీత సంప్రదా యాలపై ప్రేక్షకులకు అవగాహనప్రశంస లను పెంచుతుంది. మొత్తం మీద,  జానపద  గిరిజన సంగీతకారులు జరుపుకునే సంగీత కచేరీ ఈ ప్రాంతం  సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని గౌరవించడానికి  ప్రదర్శిం చడానికి అద్భుతమైన మార్గం. సాంప్రదాయ సంగీత రూపాలను కాపాడేందుకు, సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ప్రజలలో ఐక్యతను పెంపొం దించడానికి ఇది ఒక వేదికగా ఉపయోగపడుతుంది.  బుర్ర వీణ తెలంగాణకు ప్రత్యేకమైన తంత్ర వాయి ద్యం, ఇది త్వరలో అంతరించిపోవచ్చు. నారాయణపేట జిల్లాలోని దామరగిద్ద గ్రామానికి చెందిన దాసరి కొండప్ప వాయించగల చివరి సంగీత విద్వాంసుడు. తన పూర్వీకుల మాదిరిగానే కొండప్ప కూడా బుర్ర వీణతో పాటలు పాడుతూ కథలు చెబుతూ జీవనం సాగించేవాడు.’’బుర్ర వీణ ‘భూమి వీణ’ మరియు గిరిజనుల ‘విల్లాడి వద్యాలు’ (విల్లు తీగతో వాయించే వాయిద్యం)కి సంబంధించినది. ఇది అనేక తంతి వాయిద్య సమ్మేళనం బుర్ర వీణ వాయించగల ఏకైక సజీవ మానవుడు కొండప్ప. తెలంగాణలో చిన్న చిన్న జలదరింపు గంటలతో వాయించి, 24 శబ్దాలను వినిపించగలరు, తాను వాయించే రాగాలను వదిలేయగలడు’’ . విత్తనాలను తీసివేసి, నేరుగా స్టిక్‌ ‌తీసుకొని శరీరానికి దాన్ని  ఎగువ మరియు దిగువన తీగలను కట్టాలి. 3 తీగలను ఉపయోగిస్తారు తనసంగీతం కథతో, కొండప్ప బహుశాభక్తి ఉద్యమంలో మిగిలిన కొద్దిమంది ప్రతిపాదకులలో ఒకడు, ఇది హిందూమతంలోని ఆస్తిక ధోరణి, ఇది ఆధ్యాత్మికతకు వ్యక్తిగత-కేంద్రీకృత మార్గాన్ని అందించినందున పెద్ద ఎత్తున సామాజిక సంస్కరణకు దారితీసింది. కుల ఆధారితమైనది కంటే.ఇదిలావుండగా, కొండప్ప మరియు అతని బుర్ర వీణకు తక్కువ మంది ఔత్సాహికులు  ఉన్నారు దానికి  కారణం కులం.’’బుర్ర వీణని సమాజంలోకి రావడానికి  అడ్డంకి దాసరి కొండప్ప కులం కావచ్చు. అతను మాల దాసరి (దళితుడు.) అందుకే ప్రజలు తన వద్దకు రాకపోవడానికి కారణం.

జమిడిక అనేది చెక్క మరియు లోహంతో తయారు చేయబడిన ఒక తీగ మరియు పెర్కషన్‌ ‌వాయిద్యం. ఈ అరుదైన వాయిద్యం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉంది.దేశీయ కళల పట్ల ప్రజల ఉత్సుకతను పెంపొందించే సహజ మార్గం జానపద సంగీతం. ఆద్య కళా ఇటీవల ప్రదర్శన, తెలంగాణ ఎథ్నిక్‌ ఆర్టస్ ఎగ్జిబిషన్‌ ‌ప్రొఫెసర్‌ ‌తిరుమలరావు ప్రైవేట్‌ ‌సేకరణ నుంచి కళాఖండాలతో పాటు దేశీయ సంగీత వాయిద్యాలను విస్తృతంగా సేకరించింది.రిటైర్డ్ ‌ప్రొఫెసర్‌ ‌జయధీర్‌ ‌తిరుమలరావు సేకరణ నుంచి రెండు వేలకు పైగా కళాఖండాలతో, ఆంధ్రప్రదేశ్‌, ‌తెలంగాణ, ఛత్తీస్‌గఢ్‌ ‌మరియు ఒడిశాలో విస్తరించి ఉన్న కోయలు, గోండులు మరియు చెంచుల వంటి గిరిజనుల సంగీత వాయిద్యాల యొక్క విస్తారమైన శ్రేణిని భావితరాలకు అందించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అంతగా తెలియని తెగలు  జానపద కమ్యూనిటీ వ్యక్తీకరణలు వెలుగులోకి తీసుకురావడానికి కళాకారులు, పరిశో ధకులు  రచయితల సహకారంతో జయధీర్‌ ‌తిరుమల రావు  పనిచేస్తున్నారు. గిరిజన జీవితంలో సంగీతం మరియు పండుగ నృత్యాలు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషి స్తాయి కాబట్టి, ఈ వాయిద్యాలు సహజంగా లభించే వివిధ పదార్థాలతో చేతితో తయారు చేయబడ్డాయి, ఉదాహరణకు గాలి, పెర్కషన్‌  ‌తీగ, చెక్క, ఇత్తడి, వెదురు, పొట్లకాయతో పాటు చర్మాలు మరియు కొమ్ములతో తయారు చేయబడ్డాయి.

కిక్రి అనేది ఖోన్‌ అని పిలువబడే విల్లుతో వాయించే ఒక సున్నితమైన గోండ్‌ ‌వాయిద్యం, దీని తయారీలో చెట్టు కాండంపై రంధ్రం చేసి మేక చర్మంతో కప్పి చతురస్రాకారపు రెసొనేటర్‌ను తయారు చేయడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్న ప్రక్రియ. ఒకసారి అందులో వెదురు ముక్కను అమర్చారు, పూటీలు అని పిలువబడే మూడు రంధ్రాలలో చెక్క కర్రలు వేయబ డతాయి. ఇది మధురమైన ధ్వనిని సృష్టిస్తుంది. ప్రదర్శనలో సంగీత వాయిద్యం కాకుండా, ఆది చిత్రం ‘పాట్‌లు’, నకాషి చిత్రకారులు చేసిన రంగురంగుల మరియు క్లిష్టమైన స్క్రోల్స్‌తో ముడిపడి ఉంది  రాతి శాసనాలు, కాగితపు చుట్టలు, తాళపత్ర రాతప్రతులు, పాత పుస్తకాలు మరియు రాగి వంటి అరుదైన సాహిత్య సామగ్రిని ప్రదర్శించిన ఆది అక్షరం. ప్లేట్లు.ఆభరణాల విభాగంలో, గిరిజన మెటల్‌ ఆర్ట్‌వర్క్ ‌మరియు చోకర్ల ఆకట్టుకునే డిజైన్‌లతో కూడిన ఆభరణాలు, కల్యాణ  మంజీరమ్‌లు మరియు పురా తన మూలాంశాలు పట్టణ యువతులను ఆకట్టు కోలేకపోయాయి.

జానపద సంస్కృతి  ప్రకృతితో వారి దగ్గరి సంబంధం నుండి ఉత్పన్నమయ్యే శ్రావ్యత ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షిస్తూనే ఉంటుంది.జమిడికాలో, జటీస్‌-‌బోల్స్ ‌క్రమాన్ని ప్లే చేయడానికి లోపల ఉన్న తీగను లాగుతారు. ఆఫ్‌  ఆన్‌, ‌ప్లేయర్‌ ‌లోపలి భాగంలో ఉన్న పరికరం  గోడను కూడా నొక్కుతుంది. ఈ వాయిద్యం వలరాజు కథ – యాదవ రాజు కథ వంటి తెలుగు పాటల పఠనంలో తోడుగా ఉపయోగిం చబడుతుంది. ఈ రుంజ ప్రదర్శన కళాకారులు విశ్వకర్మ కులానికి సంబంధించిన సంఘటనలు, దక్ష యజ్ఞం, పార్వతి వివాహం, రుంజ జాతి మూలం కథ మొదలైన వాటికి సంబంధించిన కథలను వివరిస్తారు  జ్ఞానాన్ని, అనుభవాన్ని, విలువలని మానవులు పరస్పరం పంచుకునే నాగరికతలకు సృష్టి కర్తలైన మూలవాసీ ప్రజలు, వారి బౌద్ధిక సాంస్కృతిక సంపదల మీద హక్కుకు హామీ కోరుతున్నారు. ఆ హామీ అమలు కోసం తీసుకునే చర్యలు మూలవాసీ ప్రజలకు అనుకూలంగా ఉండాలి. వాటిని ఎంతో అధ్యయనం చేసి, ఆపై అమలు జరపాలి. జన్యు వనరులు, జన్యు నిధులు, జీవసాంకేతిక పరిజ్ఞానం, జీవవైవిధ్య పరిజ్ఞానం వీటన్నిటి మీద హక్కులకు కూడా ఈ రక్షణ వర్తించాలి.