భారతదేశం ప్రపంచ ఫార్మాస్యూటికల్ రంగంలో ఒక శక్తివంతమైన దేశంగా ఎదగడంలో తెలంగాణ కీలక పాత్ర పోషిస్తోందని తాజా గణాంకాలు మరోసారి స్పష్టం చేస్తున్నాయి. దేశంలోని మొత్తం ఔషధ ఉత్పత్తిలో దాదాపు 40 శాతం తెలంగాణ నుంచే రావడం, రాష్ట్రంలో 2,000కు పైగా లైఫ్ సైన్సెస్ సంస్థలు, అలాగే 269 అమెరికా ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (USFDA) ఆమోదం పొందిన తయారీ కేంద్రాలు ఉండటం తెలంగాణ సామర్థ్యానికి నిదర్శనం. ఇటీవల నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసిన నివేదికలో కూడా తెలంగాణ, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాలను భారత ఔషధ పరిశ్రమకు మూడు ప్రధాన కేంద్రాలుగా పేర్కొనడం విశేషం.
ఇది కేవలం పరిశ్రమల విజయగాథ మాత్రమే కాదు. గత మూడు దశాబ్దాలుగా ప్రభుత్వ విధానాలు, శాస్త్రీయ పరిశోధన, నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులు, విద్యాసంస్థలు, పారిశ్రామిక వాతావరణం కలిసి తెలంగాణను ప్రపంచ ఔషధ పటంలో ప్రత్యేక స్థానంలో నిలబెట్టాయి . ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ నగరం “బల్క్ డ్రగ్ క్యాపిటల్”గా, “వాక్సిన్ క్యాపిటల్”గా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందడం రాష్ట్రానికి గర్వకారణం.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా జనరిక్ మందుల సరఫరాలో భారతదేశం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంటే, ఆ విజయానికి తెలంగాణ ప్రధాన ఇంధనంగా నిలుస్తోంది. కొరోనా మహమ్మారి సమయంలో ప్రపంచానికి వ్యాక్సిన్లు, ఔషధాలు అందించడంలో తెలంగాణలోని సంస్థలు చూపిన సామర్థ్యం దేశ ప్రతిష్ఠను మరింత పెంచింది. పరిశోధన, అభివృద్ధి, తయారీ, ఎగుమతులు – ప్రతి దశలో తెలంగాణ తన ప్రత్యేకతను చాటుతోంది.
అయితే ఈ విజయాలను నిలబెట్టుకోవడం అంతే కీలకమైన సవాలు. ప్రపంచ ఫార్మా రంగంలో పోటీ వేగంగా పెరుగుతోంది. కొత్త సాంకేతికతలు, కృత్రిమ మేధస్సు, బయోటెక్నాలజీ, ప్రెసిషన్ మెడిసిన్ వంటి రంగాల్లో భారీ పెట్టుబడులు అవసరమవుతున్నాయి. అందుకు అనుగుణంగా తెలంగాణలో పరిశోధన మౌలిక వసతులను మరింత బలోపేతం చేయాలి. స్టార్టప్లకు ప్రోత్సాహం, విశ్వవిద్యాలయాలు–పరిశ్రమల మధ్య సమన్వయం, అత్యున్నత నైపుణ్యాల అభివృద్ధిపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించాల్సి ఉంది.
ఇక మరోవైపు పర్యావరణ పరిరక్షణ కూడా అంతే ముఖ్యమైన అంశం. ఫార్మా పరిశ్రమల విస్తరణతో పాటు వ్యర్థాల నిర్వహణ, కాలుష్య నియంత్రణ, భూగర్భ జలాల సంరక్షణ వంటి అంశాల్లో రాజీకి తావులేకుండా కఠిన ప్రమాణాలు అమలు చేయాలి. పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ రెండూ సమతుల్యంగా సాగితేనే తెలంగాణ అభివృద్ధి దీర్ఘకాలికంగా నిలుస్తుంది.
ఫార్మా రంగం తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మాత్రమే కాకుండా లక్షలాది మందికి ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉపాధిని కల్పిస్తోంది. ప్రపంచ స్థాయి పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలోనూ, విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని సమకూర్చడంలోనూ ఈ రంగం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. అందువల్ల ఈ రంగాన్ని భవిష్యత్ తరాల అవసరాలకు అనుగుణంగా మరింత ఆధునికీకరించడం కాలానుగుణ అవసరం.
నీతి ఆయోగ్ 2026 త్రైమాసిక నివేదిక తెలంగాణ సామర్థ్యాన్ని మరోసారి దేశం ముందుంచింది. ఇప్పుడు ఈ విజయాన్ని కేవలం గణాంకాలకే పరిమితం చేయకుండా, పరిశోధన, ఆవిష్కరణ, నాణ్యత, పర్యావరణ బాధ్యతలతో కూడిన సమగ్ర అభివృద్ధి నమూనాగా తీర్చిదిద్దాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వం, పరిశ్రమలు, విద్యాసంస్థలపై ఉంది. భారత ఫార్మా రంగానికి తెలంగాణ నేడు వెన్నెముక అయితే, రేపటి ప్రపంచ ఔషధ ఆవిష్కరణలకు కూడా కేంద్రబిందువుగా నిలిచే సామర్థ్యం ఈ రాష్ట్రానికి ఉందనే విషయాన్ని మరువరాదు.
