“సాంకేతికత ఎంత అధునాతనమైనదైనా, దానికి మానవీయ స్పృహ, భావోద్వేగ మేధస్సు, పర్యావరణ జవాబుదారీతనం తోడవనప్పుడు అది కేవలం ప్రాణం లేని యంత్రంగానే మిగిలిపోతుంది. ప్రకృతిని పత్రాల రూపంలో పూజిస్తూ, జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ, అహంకారాన్ని వీడి వినయంతో సాగే జీవన విధానమే వినాయక చవితి మనకు అందించే నిజమైన సందేశం. కోడింగ్ శోధనల్లో ‘సమాధానాల’ కోసం వెతికే ఆధునిక సమాజం, గణేశుని సూత్రాల అంతర్లీన ‘అర్థాన్ని’ గ్రహించినప్పుడే నిజమైన ప్రగతి సాధ్యమవుతుంది..”
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
మనందరం మొన్న సోమవారం వినాయక చవితిని పండుగను శక్తిమేరకు జరుపుకున్నాము. హిందూ దేవతా గణాచారంలో వినాయకుడిగా అందరిచేత విశేషంగా పూజలందుకునే గణేశుడు, విఘ్నాలను తొలగించే సర్వోన్నత దేవుడిగా, శుభప్రదమైన నూతన ప్రారంభాలకు అధిపతిగా అగ్రస్థానంలో నిలుస్తాడు. పవిత్ర పురాణ గ్రంథాల ప్రకారం, ఆయన ఆకర్షణీయ, అర్థవంతమైన జన్మవృత్తాంతం కేవలం ఒక పౌరాణిక కథ మాత్రమే కాదు. అది స్వచ్ఛమైన మాతృభక్తి నుండి ఉద్భవించిన తీవ్రమైన సంకేతాత్మక, సందేశంతో కూడినది.
పార్వతీదేవి తన శరీరంపై ఉన్న నలుగుపిండి (పసుపు ముద్ద)తో బొమ్మను తయారుచేసి, ఆ రూపానికి ప్రాణం పోసింది. తన భర్త శివుడు సుదీర్ఘమైన, ఘంభీర ధ్యాన సమాధిలో అడపదడప మునిగిపోయిన సమయంలో, తన వ్యక్తిగత భద్రతకు ఇబ్బంది కలగకుండా, సంపూర్ణంగా కాపాడేందుకు నమ్మకమైన రక్షకుడిగా ఆయనను సృష్టించి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేసింది. ఇంటి ఆవరణలో జరిగిన ఈ సృష్టి ప్రక్రియ, ‘సంపూర్ణ విశ్వాసం, సడలని నిర్మాణాత్మక భద్రత’ అనే ప్రాథమిక సూత్రాలను స్పష్టం చేస్తుంది.
అయితే, ఎంతో వ్యక్తిగతమైన ఈ సృష్టి వృత్తాంతం, గజాసురుడనే ఏనుగు ముఖం గల రాక్షసుడికి సంబంధించిన మరొక అద్భుతమైన కథతో గజిబిజిజిగిబిగిగా ముడిపడి, ఒక మహాన్నతమైన ఆదర్శ విశ్వ ప్రణాళికగా రూపాంతరం చెందింది. ఘోరమైన తపస్సు ద్వారా శివుడిని తన శరీరంలోనే బంధించిన అపర శివ భక్తుడు గజాసురుడిని, విష్ణుమూర్తి తన అసాధారణ వ్యూహాత్మక చతురతతో వెనుకంజ వేయించాడు. దీని ఫలితంగా, ఆ రాక్షసుడి శిరస్సును లోకం శాశ్వతంగా పూజించాలనే ఆఖరి దైవిక వరం లభించింది.
తన భార్య పార్వతి సుదీర్ఘ నిరీక్షణ తర్వాత శివుడు ఇంటికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, వరం నాటకీయంగా నెరవేరింది. ద్వారం వద్ద పట్టుదలతో పహారా కాస్తున్న బాలుడిని చూసి, శివుడు అదుపులేని క్షణికావేశంలో ఆ బాలుడి శిరచ్ఛేదం చేశాడు. అది ఒక విషాదకర సంఘటనగా ముగిసింది. ఓదార్చడం సాధ్యం కాని స్థితిలో ఉన్న పార్వతీదేవి సృష్టిని సైతం అంతం చేయగల ఆగ్రహాన్ని చల్లబరచడానికి, విశ్వాన్ని రక్షించడానికి, శివుడు తక్షణమే స్పందించాడు. ఉత్తర దిశగా తల పెట్టి పడుకున్న మొదటి జీవి శిరస్సును తీసుకురావాల్సిందిగా తన ప్రమథ గణాలను ఆదేశించాడు.
ఒక శక్తివంతమైన ఏనుగు తలను ఆ బాలుడి మొండెంపై ఉంచి విజయవంతంగా అమర్చడం ద్వారా, శివుడు వినాయకుడికి పునర్జన్మను ప్రసాదించడమే కాకుండా, పూర్వం గజాసురుడికి లభించిన వరాన్ని కూడా సంపూర్ణంగా నెరవేర్చాడు. ఆ విధంగా పునర్జీవితుడైన బాలుడిని త్రిమూర్తులు, దేవగణాలు గుర్తించి, దైవిక సేవకులైన గణాలకు అధిపతిగా (గణపతిగా), గణనాయకుడిగా నియమించారు. అంతేకాకుండా, ఏ శుభకార్యాన్ని ప్రారంభించడానికైనా ముందే ఆయనను పూజించాలనే ఆజ్ఞను జారీ చేస్తూ, ‘ప్రథమ పూజ్యుడు’ అనే సర్వోన్నత గౌరవాన్ని అనుగ్రహించారు.
“శతాబ్దాల తర్వాత స్వయంగా శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు సైతం దీని నుండి తప్పించుకోలేకపోయినప్పుడు, ‘సార్వత్రిక చట్టం నిష్పక్షపాత విధానం’ ఇక్కడ స్పష్టంగా వర్తించింది. భాద్రపద చవితి నాడు పాలలో చంద్రుని ప్రతిబింబాన్ని చూడటం వల్ల, ఆయన శ్యమంతక మణిని అపహరించారనే నిందను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. చట్టాలు, నిబంధనల చట్రాలు (కంప్లయన్స్ ఫ్రేమ్వర్క్స్), నైతిక ఆదేశాలు, హోదాలకు అతీతం. ఎవరికీ మినహాయింపులు ఇవ్వవు. నిబంధనల పరిధిని దాటినప్పుడు అత్యున్నత స్థాయి నాయకత్వంలో ఉన్నవారు (దేవుళ్లయినా సరే) తాము నిర్దోషులమని నిరూపించుకోవడానికి క్రమబద్ధమైన ప్రక్రియ (విండికేషన్) ద్వారా వెళ్లాల్సిందే..”
ఈ కాలాతీత గాథలు కేవలం జానపద, పుక్కిటి పురాణ గాథలు కానే కావు. ఆయన వంకర తొండపు (వక్రతుండ) చైతన్యవంతమైన శారీరక సంకేతాత్మకత, అపారమైన జ్ఞానం, చంద్రుని గర్వాన్ని అణచివేసిన శాపం, తదనంతరం స్వయంగా శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడే ఎదుర్కొన్న నిందల వంటి ఘట్టాలు ఆధునిక పరిపాలనకు ఒక లోతైన మార్గదర్శిగా (మాస్టర్ వ్యక్తిత్త్వ వికాస క్లాస్గా) నిలుస్తాయి. ఈ పవిత్ర వృత్తాంతంలోని అంతర్గత కథలను లోతుగా విశ్లేషించినప్పుడు, ఇవి కేవలం తాత, అమ్మమ్మ, మనుమలు, మనవరాళ్లకు చెప్పే ప్రాచీన కథల స్థాయి నుండి ఆధునిక ప్రపంచానికి అత్యంత అధునాతనమైన, ఆచరణాత్మకమైన వ్యూహాత్మక ప్రణాళికగా రూపాంతరం చెందుతాయి.
ఇవి వ్యూహాత్మక ప్రమాదాల నిర్వహణ (స్ట్రాటజిక్ రిస్క్ మేనేజ్మెంట్), అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించడం, మేధోపరమైన ఆధిక్యతను ప్రదర్శించడం, సంపూర్ణ పర్యావరణ జవాబుదారీతనాన్ని తప్పనిసరి చేయడం వంటి అంశాలకు సార్వత్రిక నిబంధనలను అందిస్తాయి. కాబట్టి, వినాయకుని కాలాతీతమైన ఈ గాథ కేవలం ప్రాచీన విశ్వాసాల చరిత్ర మాత్రమే కాదు; ఇది వ్యూహం, పరిపాలన, మానవ ప్రవర్తన, అధునాతన సామాజిక శాస్త్రానికి సంబంధించిన ఒక లోతైన మార్గదర్శిగా ఉపయోగపడుతుంది.
ఆధునిక కోణంలో చూసినప్పుడు, ఆయన జననం, పరీక్షలు, విజయాల చుట్టూ జరిగిన సంఘటనలు సార్వత్రిక వ్యూహాత్మక సూత్రాలను వెల్లడిస్తాయి. వీటిలో మొట్టమొదటిది, అత్యంత ముఖ్యమైనది ‘పరిపాలన, ప్రమాద నిర్వహణ (రిస్క్), వ్యూహాత్మక అప్రమత్తత’ అనే రంగాలకు సంబంధించినది. ఈ పురాణ గాథ ద్వారా ‘దేవుళ్లు సైతం ధ్యానం చేస్తారు’ అని గ్రహించవచ్చు, ఇది ఏకాగ్రత, పునరుత్తేజం ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది. శివపురాణం ప్రకారం, శివుడు తరచుగా సమాధి స్థితిలోకి వెళ్లేవాడంటే, సుదీర్ఘమైన, తీవ్రమైన ధ్యానంలో మునిగిపోయేవాడు.
నాయకత్వ పరంగా చూస్తే, ‘ధ్యానం’ అనేది ఒక వ్యూహాత్మక విరామానికి, లోతైన ఆలోచనకు, దీర్ఘకాలిక దార్శనికతకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. అయితే, ఇది ఒక బలమైన పరిపాలనా చట్రం అత్యవసర అవసరాన్ని కూడా హైలైట్ చేస్తుంది. నాయకుడు లోతైన ఆలోచనలలో ఉన్నప్పుడు, అంతర్గత వ్యవహారాలను నిర్వహించడానికి, నిరంతరాయతను కాపాడటానికి ప్రధాన సంస్థకు చురుకైన, అప్రమత్తమైన కార్యాచరణ వ్యవస్థ అవసరమవుతుంది. ఏనుగు ముఖం గల రాక్షసుడైన గజాసురుడు కఠినమైన తపస్సు ద్వారా శివుని నుండి శక్తివంతమైన వరాన్ని పొంది, శివుడిని తన కడుపులోనే బంధించాడు.
ఇది ‘అర్హత లేని వారికి వరాలు ఇవ్వడం, అదుపులేని రివార్డుల వల్ల వచ్చే ప్రమాదానికి’ సమానం. ఈ హెచ్చరిక సరైన శోధన లేదా తనిఖీలు (డ్యూ డిలిజెన్స్) లేకపోవడం వల్ల జరిగే నష్టాలను స్పష్టం చేస్తుంది. సంస్థ విలువలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసే శక్తులకు సంపూర్ణ అధికారం, అదుపులేని స్వయంప్రతిపత్తి లేదా మితిమీరిన బహుమతులు ఇవ్వడం వల్ల వ్యవస్థలో తీవ్రమైన వ్యూహాత్మక లోపాలు ఏర్పడతాయి. నాయకులు ఎవరికైనా పనితీరు ఆధారిత రివార్డులు లేదా అధికారాలు (వరాలు) ఇచ్చే ముందు కచ్చితంగా కఠినమైన తనిఖీలు, సంతులన విధానాలను (చెక్స్ అండ్ బ్యాలెన్సెస్) అమలు చేయాలి.
శివుడు గజాసురుడి కడుపులో చిక్కుకుపోయినప్పుడు, విష్ణుమూర్తి ఆయనను విడిపించడానికి వ్యూహాత్మకంగా రంగంలోకి దిగాడు. ఇక్కడ విష్ణుమూర్తి ‘సంక్షోభ నిర్వహణ’ (క్రైసిస్ మేనేజ్మెంట్), ‘వేగవంతమైన వ్యూహానికి’ (అజైల్ స్ట్రాటజీ) ప్రతీకగా నిలుస్తారు. కఠినమైన నిబంధనల వల్ల ప్రధాన ఆస్తులు లేదా అగ్ర నాయకత్వం ఇబ్బందుల్లో పడినప్పుడు, మొత్తం వ్యవస్థ కుప్పకూలిపోకుండా ఆ సందిగ్ధత నుండి బయటపడటానికి ఒక వ్యూహాత్మక భాగస్వామి లేదా అంతర్గత బృందం వినూత్నమైన, ఖచ్చితమైన జోక్యాన్ని ఉపయోగించాల్సి ఉంటుంది. ‘జోక్య వ్యూహం, విష్ణుమూర్తి వ్యూహాత్మక విముక్తి’ అనేది ఒక గొప్ప పాఠం.
పార్వతీదేవి పసుపు ముద్దతో ఒక బాలుడిని సృష్టించి, అతనికి ప్రాణం పోసి, అత్యున్నత అధికారానికి సైతం ఎదురొడ్డి నిలిచే సంపూర్ణ విశ్వాసం, క్రమశిక్షణ, ధైర్యాన్ని అతనిలో నింపింది. ఇది నేటి ‘అధునాతన ఆవిష్కరణలు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), బయో-మెడికల్ రూపకాలకు’ సమానంగా ఉంటుంది. నిస్సందేహంగా, ఆమె చేసిన పని ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), రోబోటిక్స్ అంతిమ లక్ష్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆమె సేంద్రీయ పదార్థంతో ఒక స్వయంప్రతిపత్తి గల జీవిని (ఆటోనమస్ ఎంటిటీ) రూపొందించి, దానికి కొన్ని నిర్దిష్టమైన తార్కిక సూచనలను (రహస్యాలను రక్షించడం) అందించి, అనుకున్న పనిని లోపరహితంగా సాధించింది.
అత్యుత్తమ ప్రదర్శన కనబరిచే ఆస్తులు లేదా వనరులు, పనిని అమలు చేసే సామర్థ్యాన్ని, తమ పరిమితులను కాపాడుకునే నిర్మాణాత్మక క్రమశిక్షణను రెండింటినీ కలిగి ఉండాలని ఇది చూపిస్తుంది. అయితే, పరమశివుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, తనకు పరిచయం లేని ఈ అడ్డంకిని ఎదుర్కొని, తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఆ బాలుడి శిరచ్ఛేదం చేశాడు: ఇదే ‘అదుపులేని క్షణికావేశానికి చెల్లించాల్సిన మూల్యం’. ఇక్కడ మనం నేర్చుకోవలసిన వ్యూహాత్మక పాఠం ఏమిటంటే: ‘అత్యున్నత అధికార స్థానాల్లో ఉన్నవారు సైతం భావోద్వేగాల నియంత్రణ కోల్పోయే ప్రమాదం (ఎమోషనల్ హైజాక్) ఉంది’ అనే విషయం.
లొంగని ఒక భద్రతా వ్యవస్థపై శివుడు తక్షణమే చూపిన హింసాత్మక ప్రతిచర్య, అదుపులేని కోపం విలువైన ఆవిష్కరణలను ఎలా నాశనం చేస్తుందో చూపిస్తుంది. ఆధునిక మేనేజ్మెంట్లో భావోద్వేగ మేధస్సు (ఎమోషనల్ ఇంటెలిజెన్స్) చాలా కీలకం. వ్యవస్థీకృత పరిమితులపై ఆవేశంతో స్పందించడం వల్ల అంతర్గత సమన్వయం దెబ్బతినడమే కాకుండా, సంస్థల్లో సంక్షోభాలు తలెత్తుతాయి. కానీ, ఆ తర్వాత జరిగిన పరిణామం మరింత ఆసక్తికరమైనది. అది మరేదో కాదు, సరిగ్గా చెప్పాలంటే అది ‘ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి సంక్లిష్ట అవయవ మార్పిడి’ (కాంప్లెక్స్ ఆర్గాన్ ట్రాన్స్ప్లాంటేషన్).
సృష్టిని అంతం చేయగల పార్వతీదేవి కోపాన్ని చల్లబరచడానికి, శివుడు ఒక శక్తివంతమైన ఏనుగు తలను (లేదా గజాసురుడి శిరస్సును) ఆ బాలుడి శరీరానికి అమర్చి, అతనికి ప్రాణం పోశాడు. ఈ చర్య ‘జెనోట్రాన్స్ప్లాంటేషన్’ (మానవేతర జంతువుల నుండి సజీవ కణాలు, కణజాలాలు లేదా అవయవాలను మానవ శరీరంలోకి మార్పిడి చేసే వైద్య ప్రక్రియ), బయో-ఇంజనీరింగ్కు ఒక పురాతన, లోతైన రూపకంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఇది ‘తీవ్రమైన సమగ్రత’ (రాడికల్ ఇంటిగ్రేషన్) అనే భావనను నొక్కి చెబుతుంది: రెండు భిన్నమైన అంశాలను (మానవ మొండెం, జంతువు తల) కలిపి, రెండు ప్రపంచాలలోని బలాలు కలిగిన అత్యంత పరిణతి చెందిన, క్రియాశీలక సమన్వయాన్ని సాధించవచ్చని ఇది నిరూపిస్తుంది.
ఆయన సోదరుడైన కుమారస్వామి (కార్తికేయుడు) బ్రహ్మాండం అంతటా ఉన్న ప్రతి పవిత్ర నదిలో స్నానం చేయడానికి శారీరకంగా ప్రయాణమవ్వగా, గణేశుడు తన తీక్షణమైన మేధస్సును ఉపయోగించాడు. తన తల్లిదండ్రులైన శివపార్వతులే సమస్త విశ్వానికి మూలమని గుర్తిస్తూ ఆయన వారికి ప్రదక్షిణలు చేసి, విజయాన్ని కైవసం చేసుకున్నాడు. ఇక్కడ నేర్చుకోవలసిన పాఠం ఏమిటంటే: కుమారస్వామి ఆస్తులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే, శ్రమతో కూడిన వ్యూహాన్ని (శారీరక ప్రయాణాన్ని) నమ్ముకోగా, గణేశుడు ఉన్నత స్థాయి వనరుల సద్వినియోగం (రిసోర్స్ ఆప్టిమైజేషన్), విశ్లేషణాత్మక ఆలోచనను (క్రిటికల్ థింకింగ్) ఉపయోగించాడు.
ఇక చంద్రుని పరిహాసం అనేది ‘అహంకారంతో కూడిన అవహేళన వల్ల వచ్చే బలహీనతను’ తెలియజేస్తుంది. విందు ముగిసిన తర్వాత గణేశుడు కింద పడబోయినప్పుడు, చంద్రుడు అతడిని చూసి అహంకారంతో, వెటకారంగా నవ్వాడు, ఇది తీవ్రమైన శాపానికి దారితీసింది. ఇక్కడి వ్యూహాత్మక పాఠం ఏమిటంటే: బహిరంగంగా ఒక వ్యక్తిని ఎగతాళి చేయడం, పరిహసించడం లేదా తక్కువ చేసి చూపడం అనేది ఒక నాయకుడిని వేగవంతమైన ప్రతికూల పరిణామాలకు (బ్యాక్లాష్) గురిచేస్తుంది. స్థిరమైన పౌర సంబంధాలు (PR) సాధించడంలో వినయం అనేది అత్యంత కీలకమైన అంశం. అయితే, చంద్రుడు తీవ్రంగా క్షమాపణలు వేడుకున్నప్పుడు, గణేశుడు ఆ శాపాన్ని సవరించి, శాశ్వత చీకటికి బదులుగా చంద్రుని వృద్ధి, క్షయ చక్రాలను (శుక్లపక్షం, కృష్ణపక్షం) ప్రవేశపెట్టాడు. ఎప్పుడు తగ్గాలో, అడుగువేయాలో తెలుపుతిందిది.
‘ముందుకు సాగడం, వెనక్కి తగ్గడం’ అనేది ఇక్కడ నిజమైన విధానం. ఒక గొప్ప వ్యూహకర్త ఎల్లప్పుడూ పరిస్థితిని పునఃసమీక్షించుకోవడానికి, వెనక్కి తగ్గడానికి కొంత అవకాశాన్ని ఉంచుకుంటాడనేది ఇక్కడి వ్యూహాత్మక పాఠం. సంపూర్ణమైన, వెనక్కి తీసుకోలేని వినాశనం ఎవరికీ మేలు చేయదు. శాపంలో మార్పులు చేసే వ్యవస్థను (ముందుకు సాగడం, వెనక్కి తగ్గడం) రూపొందించడం ద్వారా, గణేశుడు ఒక గతిశీల సమతుల్యతను (డైనమిక్ బ్యాలెన్స్) సృష్టించాడు. శిక్షలు అనేవి జవాబుదారీతనాన్ని నేర్పించడానికే కానీ, శాశ్వత వినాశనానికి కారణం కాకూడదని ఇది చూపిస్తుంది.
శతాబ్దాల తర్వాత స్వయంగా శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు సైతం దీని నుండి తప్పించుకోలేకపోయినప్పుడు, ‘సార్వత్రిక చట్టం నిష్పక్షపాత విధానం’ ఇక్కడ స్పష్టంగా వర్తించింది. భాద్రపద చవితి నాడు పాలలో చంద్రుని ప్రతిబింబాన్ని చూడటం వల్ల, ఆయన శ్యమంతక మణిని అపహరించారనే నిందను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. చట్టాలు, నిబంధనల చట్రాలు (కంప్లయన్స్ ఫ్రేమ్వర్క్స్), నైతిక ఆదేశాలు, హోదాలకు అతీతం. ఎవరికీ మినహాయింపులు ఇవ్వవు. నిబంధనల పరిధిని దాటినప్పుడు అత్యున్నత స్థాయి నాయకత్వంలో ఉన్నవారు (దేవుళ్లయినా సరే) తాము నిర్దోషులమని నిరూపించుకోవడానికి క్రమబద్ధమైన ప్రక్రియ (విండికేషన్) ద్వారా వెళ్లాల్సిందే.
చివరగా, సాంప్రదాయ వినాయక చవితి పూజ స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థ నుండి సేకరించిన అమూల్యమైన, నిర్దిష్టమైన ఔషధ గుణాలు గల పత్రాలను (పత్రిని) సమర్పించడాన్ని తప్పనిసరి చేస్తుంది. ఆధునిక పర్యావరణ ఉద్యమాలు ప్రారంభం కావడానికి చాలా కాలం ముందే, వినాయక చవితి వ్రతవిధానం జీవవైవిధ్య పరిరక్షణను, పర్యావరణ పరిజ్ఞానాన్ని ఒక క్రమపద్ధతిలో పొందుపరిచింది. సమాజంలోని ప్రజలు వివిధ రకాల మొక్కలను గుర్తించి, వాటిని సేకరించి, వాటితో మమేకమయ్యేలా చేయడం ద్వారా స్థానిక వృక్షసంపద సంరక్షణను ఈ పండుగ నిర్ధారించింది.
సాంస్కృతిక వేడుకల్లోకి పర్యావరణ పరిరక్షణ బాధ్యతను నేరుగా ఏకీకృతం చేసిన ఈ విధానం నుండి ఆధునిక కార్పొరేట్ సామాజిక జవాబుదారీతనం (CSR) ఎంతో నేర్చుకోవచ్చు. గణేశుని గాథ కేవలం ఒక పురాణ వృత్తాంతం కాదు. కానేకాదు. అది యుగయుగాల మానవ పరిణామ క్రమానికి, ఆధునిక సమాజ నిర్వహణకు ఒక దిక్సూచి. నేటి సాంకేతిక నిపుణులు, కృత్రిమ మేధ (AI) సృష్టికర్తలు అల్గారిథమ్ల వేగంలో పడి ‘వివేకాన్ని’ అలవోకగా విస్మరిస్తున్న తరుణంలో, పసుపు ముద్దకు ప్రాణం పోసిన పార్వతీదేవి సృష్టి, మేధస్సుతో విశ్వాన్ని జయించిన వినాయకుని చతురత ఒక గొప్ప సత్యాన్ని గుర్తుచేస్తాయి.
నేటి ఆధునిక శాస్త్ర సాంకేతికత రోబోలను, కృత్రిమ మేధస్సును సృష్టించగలిగింది కావచ్చు. అది అంతకంటే అంగుళం కూడా ఎక్కువ చేసే సామర్థ్యం లేదు. రాదు కూడాకారణం: రోబోల సృష్టికి ‘ప్రాణం’ పోయగలదా? ఆలోచనా శక్తిని కలిగించ కలదా? పోనీ, ప్రాణం పోయగలిగింది అనుకున్నా, ఆపై ప్రాణం తీసి, ఒక జంతువు శిరస్సును మానవ మొండానికి అతికించి (అవయవ మార్పిడి చేసి) మళ్లీ జీవం పోయగలగడం సాధ్యమా అన్నది నేటి విజ్ఞాన ప్రపంచం ముందున్న, ఎప్పటికీ సమాధానం రాని కోటి రూకల ప్రశ్నే!
సాంకేతికత ఎంత అధునాతనమైనదైనా, దానికి మానవీయ స్పృహ, భావోద్వేగ మేధస్సు, పర్యావరణ జవాబుదారీతనం తోడవనప్పుడు అది కేవలం ప్రాణం లేని యంత్రంగానే మిగిలిపోతుంది. ప్రకృతిని పత్రాల రూపంలో పూజిస్తూ, జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ, అహంకారాన్ని వీడి వినయంతో సాగే జీవన విధానమే వినాయక చవితి మనకు అందించే నిజమైన సందేశం. కోడింగ్ శోధనల్లో ‘సమాధానాల’ కోసం వెతికే ఆధునిక సమాజం, గణేశుని సూత్రాల అంతర్లీన ‘అర్థాన్ని’ గ్రహించినప్పుడే నిజమైన ప్రగతి సాధ్యమవుతుంది.
