పెళ్ళికోసం ఇంటిని నాలుగుగదులుగా విభాగం చేస్తారు. అనగొంది (వూజగది) పెల్ గొంది (పెళ్లిగది) వంటగది మరియు అరుగు. అనగొందిలోకి ఇంటి ఆడపడుచులను అనుమతించరు. వూర్తిగా నిషేదం అంటారు వరలక్ష్మి. కుంజ వరలక్ష్మి సాంస్కృతిక పరిశోధకురాలు. ‘తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని గిరిజన కళాకారులు డాక్యుమెంటేషన్’ ప్రాజెక్టు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం జానపద గిరిజన విజ్ఞానపీఠంలో ప్రాజెక్ట్ ఫెలోగా…
‘ఎంత సౌందర్యం?’ రెప్పలార్పకుండా తెరిచిన నోరు ముయ్యకుండా అంది మగపురుగు. ‘నన్ను పొగడడమే నీకు విధిలాగుంది’ రెప్పల్తెరవకుండా ఆవలింత తీస్తూ అంది ఆడపురుగు. ‘నిన్ను కాదు’ మాటలు రానట్టు తన్మయంతో చూపు తిప్పకుండా అంది మగపురుగు. ఆ మాటకు వులిక్కిపడి కళ్ళుతెరచి చూస్తూ తనూ రెప్పలు కదపకుండా అలానే వుండిపోయింది ఆడపురుగు. రంగురంగుల పిట్ట వొకటి…
పదం దేహం పద రంగ ప్రదర్శనం రంగనాథ దర్శనం దిగి పోతున్నాను ధరిత్రి నుండి జనాబ్ అబ్దుల్ సమద్ఖాన్ జుగ్ను హోటల్ ఇద్దరూ దిగిపోయినాక వుపసంహరించుకుంటున్నాను పదాన్నీ ప్రదర్శననీ కాలమొక లైలాండ్ లారీ ఈ సెకండు ఎవడి వంతో నాకు తెలుసు పోతులూరికి తెలుసు ఓషో, అమాయకుడు ఏమీ నేర్చుకోనక్కర్లేదన్నాడు అప్రమత్తంగా అభద్రంగా ప్రమాదకరంగా బ్రతకడం…
‘‘మేడే అంటే ఏమిటి తాతయ్యా?’’ అడుగుతున్నాడు చిన్న అబ్బాయి తాతయ్య తిరిగి అడిగాడు అబ్బాయిని ‘‘శ్రీరామ నవమి అంటే ఏమిటి?’’ ‘‘హిందువుల పండుగ’’ ‘‘రంజాన్ అంటే’’ ‘‘ముస్లిముల పండుగ’’ ‘‘క్రిష్టమస్ అంటే’’ ‘‘క్రైస్తవుల పండుగ’’ ‘‘అలాగే మేడే అంటే కమ్యూనిష్టుల పండుగ’’ చెపుతూ పగలబడి నవ్వినవ్వి కళ్లు తుడుచుకున్నాడు తాతయ్య. తాతయ్య కళ్లల్లో నీళ్లెందుకొచ్చాయో అర్ధం…
సూప్లూ సలాడ్లతో రోజు మొదలైంది పప్పలు తిన్నాడు పప్పులూ తిన్నాడు పానకాలు తాగాడు పాయసాలూ తాగాడు పాలు తాగాడు పళ్ళ రసాలూ తాగాడు బూరెలు తిన్నాడు గారెలూ తిన్నాడు పదహారు పచ్చళ్ళు యిరవైయ్యారు యిగురు కూరలూ తిన్నాడు ముప్పైయ్యారు కాయగూరలు అరవైయ్యారు ఆకుకూరలూ తిన్నాడు రకరకాల పొడులు వేసుకున్నాడు జారుగా నెయ్యినీ కలుపుకున్నాడు డ్రై ఫ్రూట్సే…
ఏ గుట్టకు ఏ పుట్టకు ఏ చెట్టుకు ఆపదొచ్చినా అతనే పెద్దకొడుకై ఆగ్రహపు జెండా కర్రయి నిలిచినోడు హక్కుల గొంతుకలకు నిర్బంధపు సంకేళ్ళు బిగిసినప్పుడు నిరసన గళమై నినదించినోడు కవితల కోకిలను పంజరంలో బంధిస్తే నాలుగు బాటల కూడలిలో నిరసన పదమై బిగించిన పిడికిలయి కదం తొక్కినోడు అక్రమార్కులపై అవినీతి పరులపై జారుడుబండలెక్కిన దిగజారుడు విలువలపై…
సింగరేణి కార్మికచరిత్ర, యాంత్రీకరణ విధానాలతో, సింగరేణి కార్మికుల జీవితాలు మారుతున్నక్రమంలో బొగ్గురవ్వలు ఇచ్చే ప్రేరణ విప్లవ కార్మికోద్యమంతో విడదీయరాని బంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. బొగ్గురవ్వలు కథకాదు, నవలకాదు. జీవితానుభవాల సమాహారం. సింగరేణి బొగ్గుగనుల్లో కార్మికుడిగా చేరి నాయకుడుగా మారిన పరిణామక్రమం. విప్లవోద్యమంతో విడదీయలేని బంధాన్ని పెనవేసుకున్న జీవనమార్గం. నిర్మొహమాటంగా, చూసింది చూసినట్లు, తన అనుభవాలన్నిటి అక్షరరూపం. సింగరేణి…
”నువ్వు చేసే పనిని నీ కంటే నేను వెయ్యిరెట్లు సమర్థవంతంగా చెయ్యగలను, అదికూడా నీ అనవసరమైన నాన్సెన్సు, న్యూసెన్సు లేకుండా. పదేపదే నా ఆర్టిస్టిక్ ఈగోని ఎవరూ దువ్వనవసరం లేదు, నాకు సన్మానాలు చేసి శాలువాలు కప్పాల్సిన పని అంతకంటే లేదు’’ అప్పుడెప్పుడో ‘‘టైప్రైటర్ ముందు కూర్చుని రక్తం కార్చడమే’’ అని హెమ్మింగ్వే అన్నారని, ఇప్పటికీ…
ఉత్కంఠ రేపే చిన్న కథన శకలం చివర ఒక మెరుపు తీగె అల్లుకుంటుంది. ఈ శీర్షికని ప్రముఖ కథా రచయిత బమ్మిడి జగదీశ్వరరావు రాసిన కథలతో మొదలు పెడుతున్నాము. కొన్ని వారాలు ప్రచురిస్తాము. ఈ పద్ధతిలోకి వచ్చే కథలు ఎవరైనా పంపవచ్చు. వాటిని కూడా పరిశీలనలోకి తీసుకుంటాము. ‘నీ నడకలో తేడా వచ్చింది,’ అన్నాడు యెదురుపడిన మిత్రుడు. నవ్వాను.…