విషపు కూతలు.. వినాశకర చేతలు!

– అధికార దర్పాలు.. అపహాస్యమవుతున్న చట్టాలు
– ప్రశ్నిస్తే జైలు.. నిలదీస్తే బెల్ట్ ట్రీట్మెంట్
– హింసాత్మక శాపనార్థాలు
– బాధ్యతారహిత సమాధానాలు
– ముఖ్యమంత్రి నోట ఇవేం మాటలు?
– ఇదేనా ప్రజాస్వామ్య తెలంగాణ?

“అధికారంలో ఉన్న ముఖ్యమంత్రి ప్రజా ప్రయోజనార్థం అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానమిస్తూ, ప్రతిపక్ష నేతల “కొవ్వు, బలుపు పంటలకు సరిపోతుందని, వారిని కోసి రక్తం చల్లాలి” అనడం అత్యంత బాధ్యతారాహి త్యమైన చర్యగా పరిగణించబడుతుంది. భారత నేది చట్టం — భారతీయ న్యాయ సంహిత (బీఎన్ఎస్) 2023 లోని సెక్షన్ 196 (పూర్వపు ఐపీసీ సెక్షన్ 153ఏ), సెక్షన్ 353 (పూర్వపు ఐపీసీ సెక్షన్ 505 ప్రకారం సమూహాల మధ్య వైషమ్యాలను పెంచడం.. ప్రజా శాంతికి భంగం కలిగించేలా మాట్లాడడం, హింసను ప్రేరేపించడం శిక్షార్హమైన నేరాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి.,”

         (మేకల ఎల్లయ్య ప్రజాతంత్ర ప్రత్యేక ప్రతినిధి)

తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ఇటీవల చోటు చేసుకున్న సంఘటనలు, అధికార పీఠంలో ఉన్నవారి ప్రసంగ శైలి ప్రజాస్వామ్య విలువ లు, రాజ్యాంగ పరిమితులపై తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి గతం లో కొన్ని సభలలో ఉపయోగించిన “రక్తం ఏరులై పారినా పోరాడుతాం” వంటి రాజ కీయ పదజాలం ఒకెత్తయితే, ఇటీవల నిర్వ హించిన అధికారిక విలేకరుల సమావేశంలో ప్రతిపక్ష నాయకులనుద్దేశించి “వీళ్లను కోసి రక్తం చల్లితే పంటలు పండుతాయి” అని చేసి న వ్యాఖ్యలు సమాజంలో తీవ్ర కలకలం రే పాయి. శాంతిభద్రతల బాధ్యతను నేరుగా తన చేతుల్లో ఉంచుకున్న హోంమంత్రి హోదా లో ఉన్న ముఖ్యమంత్రి నోటి నుంచి ఇటు వంటి హింసాత్మక, అసభ్య పదజాలం రావ డం ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికి, రాజ్యాంగ నిబంధ నలకు విరుద్ధమని రాజ్యాంగ నిపుణులు విమ ర్శిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో అధికారిక పదవు ల్లో ఉన్నవారి ప్రసంగాల పరిమితులు, సాగు నీటి ప్రాజెక్టులపై ప్రతిపక్షాల డిమాండ్లు, శాంతిభద్రతల పతనాన్ని కప్పిపుచ్చేందుకు సాగుతున్న “దృష్టి మరలింపు” రాజకీయాలపై సమగ్ర రాజ్యాంగ, చట్టపరమైన పరిమితులపై విశ్లేషణ అత్యవసరమవుతుంది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19(1)(ఏ) ప్రకారం ప్రతి పౌరునికి భావప్రకటన స్వేచ్ఛ కల్పించబడినప్పటికీ, అది సంపూర్ణమైనది కాదు. ఆర్టికల్ 19(2) కింద పౌర సమాజంలో శాంతిభద్రతలు, నైతికత, శాంతియుత వాతావరణాన్ని కాపాడడానికి ఈ స్వేచ్ఛపై కొన్ని సహేతుకమైన పరిమితులు (రీజనేబుల్ రిస్ట్రిక్షన్స్) విధించబడ్డాయి. ద్వేషపూరిత, హింసను ప్రేరేపించే, ఒక వ్యక్తి గౌరవాన్ని భంగపరిచే ప్రసంగాలు ఆర్టికల్ 19(2) పరిధిలోకి వస్తాయి. వీటికి రాజ్యాంగ రక్షణ లభించదు. అధికారంలో ఉన్న ముఖ్యమంత్రి ప్రజా ప్రయోజనార్థం అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానమిస్తూ, ప్రతిపక్ష నేతల “కొవ్వు, బలుపు పంటలకు సరిపోతుందని, వారిని కోసి రక్తం చల్లాలి” అనడం అత్యంత బాధ్యతారాహిత్యమైన చర్యగా పరిగణించబడుతుంది. భారత నేర చట్టం – భారతీయ న్యాయ సంహిత (బీఎన్ ఎస్) 2023 లోని సెక్షన్ 196 (పూర్వపు ఐపీసీ సెక్షన్ 153ఏ), సెక్షన్ 353 (పూర్వపు ఐపీసీ సెక్షన్ 505) ప్రకారం సమూహాల మధ్య వైషమ్యాలను పెంచడం, ప్రజా శాంతికి భంగం కలిగించేలా మాట్లాడడం, హింసను ప్రేరేపించడం శిక్షార్హమైన నేరాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి. ఈ చట్టపరమైన పరిమితులను అర్థం చేసుకోవడానికి సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం వెలువరించిన కౌశల్ కిషోర్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ ఉత్తరప్రదేశ్ (2023) కేసు అత్యంత ప్రాధాన్యాన్ని సంతరించుకున్నది. ఈ కేసులో సుప్రీంకోర్టు మంత్రుల ప్రసంగ స్వేచ్ఛ, బాధ్యతలపై కీలక సూత్రాలను ప్రతిపాదించింది. ఒక మంత్రి లేదా ముఖ్యమంత్రి వ్యక్తిగత, బహిరంగ వేదికలపై చేసే వ్యాఖ్యలను ప్రభుత్వ ఉమ్మడి నిర్ణయాలుగా పరిగణించి, వాటికి మొత్తం మంత్రివర్గాన్ని బాధ్యులను చేయలేమని, ఆ వ్యాఖ్యలు సదరు వ్యక్తిగత హోదాకే పరిమితమవుతాయన్నది. ఒక మంత్రి చేసిన అనాలోచిత, హింసాత్మక ప్రసంగం వల్ల పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలిగి, దానివల్ల ప్రత్యక్షంగా ఏదైనా నష్టం లేదా శారీరక దాడి జరిగితే, దానిని రాజ్యాంగపరమైన నష్టపరిహార బాధ్యతగా పరిగణించి చర్యలు తీసుకోవచ్చన్నది. జస్టిస్ బీవీ. నాగరత్న మాత్రం భిన్నమైన తీర్పు ఇచ్చారు. ఈ కేసులో మెజారిటీ తీర్పుతో కొంత విభేదించిన జస్టిస్ నాగరత్న, పబ్లిక్ ఫంక్షనరీలు (ప్రజా ప్రతినిధులు) సమాజంలో అత్యంత గౌరవప్రదమైన స్థానాల్లో ఉంటారని, వారి మాటలు ప్రజలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయని స్పష్టం చేశారు. కాబట్టి వారు తమ ప్రసంగాలలో అత్యంత సంయమనం వహించాలని, ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలు పౌరుల ఆత్మగౌరవానికి (ఆర్టికల్ 21) భంగం కలిగిస్తాయని ఆమె నొక్కి చెప్పారు. రేవంత్రెడ్డి వ్యాఖ్యలను జస్టిస్ నాగరత్న ప్రతిపాదించిన రాజ్యాంగ నైతికత సూత్రంతో పోల్చి చూసినప్పుడు, ముఖ్యమంత్రి హోదాలో ఉండి హింసను ప్రోత్సహించేలా మాట్లాడడం ప్రజాస్వామ్య నిబంధనలను ఉల్లంఘించడమేనని స్పష్టమవుతుంది.

కన్నెపల్లి పంప్ హౌస్ వివాదం: రైతుల హక్కులు, సాంకేతిక వాస్తవాలు

సాగునీటి సంక్షోభం నేపథ్యంలో, ఎండిపోతున్న పంట పొలాలకు నీరు అందించేందుకు కన్నెపల్లి (లక్ష్మి) పంప్ హౌసు వెంటనే ప్రారంభించాలని ప్రతిపక్ష నేతలు కేటీఆర్, హరీశ్రావు డిమాండ్ చేశారు. గోదావరి నదిలో వరద నీరు పుష్కలంగా ప్రవహిస్తున్నప్పటికీ, ప్రభుత్వం కన్నెపల్లి మోటార్లను ఆన్ చేయకుండా నిర్లక్ష్యం వహిస్తోందని, దీనివల్ల విలువైన తెలంగాణ నీరు ఆంధ్రా ప్రాంతానికి వృథాగా పోతోందని హరీశ్రావు ఆరోపించారు. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో రైతుల పక్షాన నిలబడి సాగునీటి హక్కుల కోసం ప్రశ్నించడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19(1)(ఏ) కింద లభించిన ప్రాథమిక హక్కు అయితే ఈ డిమాండ్ను తిరస్కరించిన ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి, దీని వెనుక తీవ్రమైన సాంకేతిక లోపాలు ఉన్నాయని సచివాలయంలో పవర్పాయింట్ ప్రెజెంటేషన్ ద్వారా వివరించారు. జాతీయ ఆనకట్ట భద్రతా సంస్థ (ఎన్ డీఎస్ఏ) నివేదికను సాకుగా చూపుతూ, మేడిగడ్డ బ్యారేజీలోని బ్లాక్-7 దెబ్బతిన్నందున గేట్లు మూసి నీటిని నిల్వ చేయడం అసాధ్యమని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. గేట్లు మూయకుండా నీటిని నిల్వ చేయలేమని, నీటి నిల్వ లేకుండా కన్నెపల్లి పంపులను ఆపరేట్ చేయడం సాంకేతికంగా అసాధ్యమని సీఎం వాదించారు. సాంకేతిక కారణాలు ఏవైనప్పటికీ, నీటి విడుదల కోసం లేఖ రాసిన రిటైర్డ్ ఇరిగేషన్ ఇంజినీర్లను “బొక్కలో వేయాలి” (జైల్లో పెట్టాలి) అని వాతావరణ అధికారులకు “బెల్ట్ ట్రీట్మెంట్ ఇవ్వాలి” అని ముఖ్యమంత్రి వ్యాఖ్యానించడం రాజకీయ వర్గాల్లో తీవ్ర దుమారం రేపింది. నిపుణుల సలహాలను వినకపోగా, వారిని జైలుకు పంపుతామని బెదిరించడం ప్రశ్నించే గొంతుకలను నొక్కేయడమేనని, ఇది ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికే గొడ్డలిపెట్టు అని విమర్శకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
‘
శాంతిభద్రతల వైఫల్యంపై దృష్టి మళ్లించేందుకేనా?

హైదరాబాద్ నగర శివార్లలోని రంగారెడ్డి జిల్లా షాబాద్ మండలంలో ఈనెల 10న రాత్రి చోటుచేసుకున్న ఘోర నరమేధం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. పి.రాజకుమార్ అనే పోక్సో కేసు నిందితుడు జరిపిన ఈ ఘ‌ట‌న‌లో ఒకే రాత్రి ఆరుగురు బలయ్యారు. గతంలో తనపై లైంగిక వేధింపుల ఫిర్యాదు చేసిన 16 ఏండ్ల మైనర్ బాలికతోపాటు ఆమె తల్లి (42), అమ్మమ్మ (60)లను నిందితుడు దారుణంగా గొంతు కోసి చంపాడు. ఆ తర్వాత తన స్వగ్రామమైన దైవాలగూడకు వెళ్లి తన భార్య సరిత (31), కుమారులు పరీక్షిత్ (4), దైవిక్షిత్ (18 నెలలు)లను కూడా నిద్రలోనే హతమార్చాడు. ఈ నరమేధం వెనుక పోలీసులు తీవ్ర నిర్లక్ష్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నది. నిందితుడు బెయిల్పై విడుదలైన తర్వాత తమను చంపేస్తానని నిరంతరం బెదిరిస్తున్నాడని బాధితురాలి కుటుంబ సభ్యులు స్థానిక పోలీసుల దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. అయినప్పటికీ పోలీసులు ఎలాంటి రక్షణ చర్యలు తీసుకోలేదు. పోక్సో కేసు నమోదు అయిన వెంటనే నిందితుడిని రిమాండ్కు తరలించడంలో విఫలమైనందుకు, బాధితుల ఫిర్యాదులను నిర్లక్ష్యం చేసినందుకు ఒక ఎస్సైను ఉన్నతాధికారులు సస్పెండ్ చేశారు. హోంమంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలను నేరుగా పర్యవేక్షిస్తున్న ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి ఈ ఘోర హత్యోదంతంపై తక్షణమే స్పందించకపోవడం, బాధితులకు భరోసా ఇవ్వకపోవడం పట్ల తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తమైంది. ఈ ఘోర వైఫల్యం నుంచి ప్రజల, మీడియా దృష్టిని మళ్లించేందుకే ముఖ్యమంత్రి జూలై 11, 2026 శనివారం సాయంత్రం (హత్యలు జరిగిన మరుసటి రోజే) అత్యవసరంగా విలేకరుల సమావేశం ఏర్పాటు చేశారని ప్రతిపక్ష బీఆర్ఎస్ ఆరోపించింది. హోం శాఖ వైఫల్యాలపై ప్రజలు ప్రశ్నించకుండా ఉండేందుకు, తనకు అలవాటైన “డైవర్షన్ పాలిటిక్స్” (దృష్టి మరలింపు రాజకీయాలు)లో భాగంగానే రేవంత్రెడ్డి ప్రతిపక్ష నాయకులపై “కోసి రక్తం చల్లుతా” అనే భయానక, హింసాత్మక పదజాలాన్ని ఉపయోగించారని హరీశ్ రావు విమర్శించారు. శాంతిభద్రతల పరిరక్షణను పక్కనబెట్టి, కేవలం రాజకీయ లబ్ధి కోసం సమాజంలో హింసను ప్రేరేపించేలా మాట్లాడడం ఒక ముఖ్యమంత్రికి తగని పని అని ప్రజాస్వామ్యవాదులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

రాజ్యాంగ నైతికత : హామీలు వర్సెస్ వాస్తవాలు

ఎన్నికల ప్రచారంలో “ఆరు గ్యారెంటీలు” ప్రకటించడంతో పాటు, “ఎవరైనా ప్రశ్నించవచ్చు… ఇది ప్రజాస్వామ్య తెలంగాణ” అని హామీ ఇచ్చిన రేవంత్రెడ్డి, అధికారం చేపట్టిన తర్వాత భిన్నమైన వైఖరిని ప్రదర్శిస్తున్నారు. పంటలకు నీళ్లివ్వాలని అడిగినందుకు ప్రతిపక్ష నేతలపై హింసాత్మక వ్యాఖ్యలు చేయడం, ప్రభుత్వ విధానాలను తప్పుబట్టిన రిటైర్డ్ ఇంజినీర్లను జైలుకు పంపుతామని హెచ్చరించడం వంటి చర్యలు రాష్ట్రంలో ప్రజాస్వామ్య స్పేస్ క్రమంగా కుంచించుకుపోతున్నదనే అనుమానాలను రేకెత్తిస్తున్నాయి. ముఖ్యమంత్రి ఉపయోగించిన అన్ పార్లమెంటరీ పదజాలం (అసభ్య పదాలు) చట్టసభల వెలుపల మాట్లాడినప్పటికీ, రాజ్యాంగం ఆకాంక్షించిన పౌర నైతికతను తుంగలో తొక్కినట్టే అవుతుంది. కౌశల్ కిషోర్ కేసు తీర్పులో పేర్కొన్నట్టుగా, ప్రభుత్వ పెద్దలు మాట్లాడే ప్రతి మాట సమాజంలోని శాంతిభద్రతలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుంది. కాబట్టి శాంతిభద్రతల రక్షకుడిగా ఉండాల్సిన హోంమంత్రి/ముఖ్యమంత్రి స్వయంగా విద్వేషపూరిత భాషను ఉపయోగించడం రాజ్యాంగ విలువలకు తీవ్ర విఘాతం కలిగిస్తుంది. తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రయోజనాలు, రైతుల సాగునీటి హక్కులు, పౌరుల భద్రతను కాపాడవలసిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉన్నది. రాజకీయ వివాదాలు శృతిమించి హంతక భాషను ఉపయోగించడం ప్రజాస్వామ్యాన్ని అపహాస్యం చేయడమే అవుతుంది. ఇప్పటికైనా పాలకులు తమ ప్రసంగాలలో రాజ్యాంగ పరిమితులను పాటించి, నిజమైన ప్రజా సమస్యలపై దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉన్నది.

తెలుగు జాతీయ వార్తలు, ప్రత్యేక కథనాలు, ట్రెండింగ్ వీడియోల కోసం మా Prajatantra వెబ్‌సైట్ ను సందర్శించండి. తాజా అప్‌ డేట్స్  కోసం  మా  X (Twitter), Facebook, WhatsApp ఛానల్ ను ఫాలో కండి.. అలాగే మా ప్రజాతంత్ర, యూట్యూబ్ చానల్ ను సబ్ స్క్రైబ్ చేసుకోండి..  మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్ రూపంలో పంచుకోండి . మీ స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో షేర్ చేయడం మర్చిపోవద్దు