“ఇటీవల, సి-వోటర్ అనే పోలింగ్ సంస్థ నిర్వహించిన ఒక సర్వేలో, రామ మందిరంలో జరిగిన దొంగతనం ఆరోపణలు చాలా తీవ్రమైనవని 86% మంది అభిప్రాయపడినట్లు వెల్లడైంది. ఆశ్చర్యకరంగా, జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి (ఎన్డీఏ) మద్దతుదారులలో 53.7% మంది ఈ సంఘటనతో తమ నమ్మకం, విశ్వాసం దెబ్బతిన్నాయని గట్టిగా చెబుతున్నారు..”
హిందుస్థాన్ ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్
అది 1989వ సంవత్సరం…ఆ రోజులు కూడా అంతే ఉక్కపోతతో, ఉక్కపోతగా ఉండేవి. నేను, నా సహోద్యోగి అయోధ్య రామ మందిర ప్రధాన పురోహితుడైన మహంత్ లాల్ దాస్తో కలిసి కూర్చున్నాం. మేము రామ మందిర ఉద్యమం మరియు దాని భవిష్యత్తు గురించి చర్చిస్తున్నాం.
మహంత్ లాల్ దాస్ తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉన్నారు. ఉద్యమం దిశ, విధానం లోపభూయిష్టంగా, సామాజిక అశాంతిని రేకెత్తించేవిగా ఉన్నాయని గాఢంగా నమ్మారు. బాబ్రీ మసీదును కూల్చివేయడం గానీ, దానిని వేరే చోటికి తరలించడం గానీ సరైనది కాదని ఆయన భావించారు. యాదృచ్ఛికంగా, ఆయనను కలిసిన తర్వాత, మేము ఆచార్య గిరిరాజ్ కిషోర్ను కలిశాము. ఆ ప్రదేశంలో, ఒక భవ్య మందిరాన్ని (మహా దేవాలయాన్ని) నిర్మించడానికి “భారతదేశంలోని నలుమూలల నుండి తీసుకువచ్చిన” ఇటుకల భారీ కుప్పను చూసి మేము నివ్వెరపోయాం. విశ్వ హిందూ పరిషత్, యావత్ సంఘ్ పరివార్ తమ భవిష్యత్ ఆశయాలను ఏకాగ్రతతో సాకారం చేసుకోవడానికి “అసాధ్యాలను సుసాధ్యం చేస్తున్నాయి”.
ఈనాడు, రామ మందిరంలో జరిగినట్లు ఆరోపించబడుతున్న దొంగతనంపై వివాదం చెలరేగుతున్నప్పుడు, నాకు మహంత్ లాల్ దాస్, గిరిరాజ్ కిషోర్ గుర్తుకొస్తున్నారు. ఇద్దరికీ ఒకే విధమైన భక్తి, విశ్వాసం ఉన్నప్పటికీ, వారి విధానాలు మాత్రం భిన్నమైనవి. ఈనాడు, 37 సంవత్సరాల తర్వాత, ఆ రెండు ఇంటర్వ్యూల వివరాలను లోతుగా పరిశీలించినప్పుడు, అవి రెండూ విఫలమయ్యాయని నాకర్థమవుతోంది. లాల్ దాస్ బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేతను నివారించలేక పోయారు. ఆ తర్వాత, ఆర్థిక, పరిపాలనాపరమైన అవకతవకల కారణంగా 1992లో కళ్యాణ్ సింగ్ ప్రభుత్వం ఆయనను రామ మందిరం నుండి తొలగించింది. మరుసటి సంవత్సరమే ఆయన హత్యకు గురయ్యారు. గిరిరాజ్ కిషోర్ చాలా కాలం జీవించారు. కానీ, ఆయన ఈ రోజు జీవించి ఉంటే, రామరాజ్యం పై ఆయనకున్న ఆశయం భగ్నమై ఉండేది.
మర్చిపోయిన వారికి నేను ఒక విషయం గుర్తు చేయాలనుకుంటున్నా. ఆ సమయంలో భారతదేశం పరస్పర విరుద్ధమైన భావజాలాలకు యుద్ధభూమిగా ఉండేది. దేశంలోని నలుమూలల నుండి కరసేవకులు వచ్చేవారు. ఆ సమయంలో, ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ములాయం సింగ్ యాదవ్, “అయోధ్యలోకి ఒక పిచ్చుకను కూడా చొరబడనీయని” తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకోవాలని కృతనిశ్చయంతో ఉన్నారు.
మెజారిటీ ప్రజలను తమ వైపునకు తిప్పుకోవడానికి సంఘ్ పరివార్ అనేక చర్యలు చేపట్టింది. ప్రజలలో స్ఫూర్తిని నింపేందుకు సాయంత్రం వేళ ఇంటి పైకప్పులపైకి వచ్చి పళ్ళేలు (లేదా గిన్నెలు) మోగించాలని గృహిణులకు పిలుపునిచ్చారు. 1980కి ముందు, ‘జై శ్రీరామ్’ అనేది ఒక సాధారణ పలకరింపుగా ఉండేది కాదు; దానికి బదులుగా ‘రామ్ రామ్’ లేదా ‘సియారామ్’ అని అనేవారు. బ్రజ్ ప్రాంతంలో (మధుర పరిసరాల్లో) ‘రాధే రాధే’ అని పలకరించేవారు. సమాజంలో మార్పు రాబోతోందన్న విషయం స్పష్టమైంది.
ఈ పరిణామాల మధ్య, 1990 నవంబర్లో పోలీసులు మరియు కరసేవకుల మధ్య ఘర్షణ జరిగి, పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో 17 మంది కరసేవకులు మరణించగా, 100 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. ఆ ఉద్యమానికి ఇది ఒక కీలక మలుపుగా నిలిచింది. తదుపరి జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ములాయం సింగ్ ఘోర పరాజయాన్ని చవిచూశారు, అలాగే లక్నోలో కళ్యాణ్ సింగ్ నేతృత్వంలోని భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చింది. అదే సమయంలో, రాజీవ్ గాంధీ హత్య కారణంగా 1991లో నరసింహారావు ప్రధానమంత్రి బాధ్యతలు చేపట్టారు. అంతటి అనుభవజ్ఞుడైన రాజకీయ నాయకుడైఉండి కూడా ఆయన కళ్యాణ్ సింగ్ ఉద్దేశాలను ఎలా అంచనా వేయలేకపోయారన్నది సమాధానంలేని ప్రశ్న.
అనేక వదంతులు, కుట్ర సిద్ధాంతాలు విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి వచ్చాయి. బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత తర్వాత, రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) తన వ్యూహాన్ని మార్చుకుంది. కేంద్రంలో తమ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చాక, దూకుడుగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం లేదని భావించింది. అందుకే, ఇప్పుడు వారు న్యాయ మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు. 2019 నవంబర్ 9న, సుప్రీంకోర్టు తీర్పు అయోధ్యలో రామ మందిర నిర్మాణానికి మార్గం సుగమం చేసింది. దీనిని 2024 జనవరి 22న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు. ఈ ప్రతిష్ఠాపన కార్యక్రమంలో ఆర్ఎస్ఎస్ అధిపతి మోహన్ భగవత్, ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఆయనతో పాటు పాల్గొన్నారు. సుదీర్ఘమైన, కఠోరమైన పోరాటం, పెరిగిన విశ్వాసంతో సాధించిన విజయం ఇంతటి అవమానంతో ముగియాల్సి వచ్చిందా?
ఇటీవల, సి-వోటర్ అనే పోలింగ్ సంస్థ నిర్వహించిన ఒక సర్వేలో, రామ మందిరంలో జరిగిన దొంగతనం ఆరోపణలు చాలా తీవ్రమైనవని 86% మంది అభిప్రాయపడినట్లు వెల్లడైంది. ఆశ్చర్యకరంగా, జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి (ఎన్డీఏ) మద్దతుదారులలో 53.7% మంది ఈ సంఘటనతో తమ నమ్మకం, విశ్వాసం దెబ్బతిన్నాయని గట్టిగా చెబుతున్నారు.
మోదీ, యోగి ఆదిత్యనాథ్ వేగంగా, నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరిస్తారని ప్రజలు ఇప్పటికీ విశ్వసిస్తున్నారన్నదే ఏకైక ఊరట. ఇది విశ్వాసానికి సంబంధించిన విషయం. శతాబ్దాలుగా ఆలయ పునర్నిర్మాణం కోసం రామ భక్తులు పోరాడటానికి ప్రేరేపించిన విశ్వాసం ఇది. భవిష్యత్తు కోసం పారదర్శక వ్యవస్థతో పాటు, దోషులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడమే దెబ్బతిన్న విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఏకైక మార్గం.
(..’మింట్ ‘ సౌజన్యంతో )
