“ఒక దేశానికి ప్రతిఘటించే శక్తి, సంకల్పం ఉన్నంత కాలం యుద్ధాలు కొనసాగుతాయి. రష్యా, ఉక్రెయిన్ల మధ్య ఉన్నట్లుగా, లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య ఉన్నట్లుగా బలాబలాలలో వ్యత్యాసం ఉన్నప్పటికీ, ఒక దేశ పౌరులు పోరాడటానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు ఆ దేశాన్ని జయించడం అసాధ్యం. కేవలం ఒకే నగరంలో హమాస్పై ఇంకా విజయం సాధించని ఇజ్రాయెల్కు కూడా ఇది కష్టమే.”
అగ్రరాజ్యాలకు తాము అనుకున్నంత శక్తిని కలిగి లేవని తేలింది. గత సంవత్సరం పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత, అధ్యక్షుడు ట్రంప్, అమెరికా ప్రభావ క్షేత్రం పరిధిలో అంతర్జాతీయ వ్యవస్థను పునర్నిర్మించడానికి, బలవంతుడు చేసిందే సరైంది అనే దృక్పథాన్ని నిస్సంకోచంగా ముందుకు తీసుకొచ్చారు. ఆవిధంగా ప్రపంచ క్రమం యు.ఎస్. ప్రభావ పరిధిలోనే వుండాలన్న దృష్టికోణం రష్యా లేదా చైనా దృక్పథానికి పెద్దగా భిన్నమైనది కాదు. “బలవంతులు తమకు నచ్చింది చేస్తారు, బలహీనులు తమకు తగినట్లుగా బాధపడతారు,” అనేది ప్రాచీన గ్రీకు చరిత్రకారుడైన థూసిడైడ్స్ తరచుగా చెప్పిన విధంగానే భవిష్యత్తు రూపుదిద్దుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది.
క్రీ.పూ. 416లో మెలోస్ ద్వీపవాసులపై దండెత్తిన ఏథెనియన్ సైన్యాలు మొట్టమొదట పలికిన మాటలను జనవరిలో జరిగిన దావోస్ సదస్సులో కెనడా ప్రధానమంత్రి మార్క్ కార్నీ ప్రసంగంలో ప్రముఖంగా ప్రస్తావించడం ప్రకంపనలు సృష్టించింది. ముఖ్యంగా డెన్మార్క్ ద్వీపమైన గ్రీన్ల్యాండ్ను స్వాధీనం చేసుకుంటానని ట్రంప్ హెచ్చ రికల నేపథ్యంలో యు.ఎస్-ఐరోపాల మధ్య వివాదం ముదిరి ఉచ్ఛస్థితికి చేరుకున్న తరుణమది!
అయినప్పటికీ, చాలామంది నమ్మినంతగా బలహీనులు బలహీనులు కాదని ఇప్పుడు అనిపిస్తోంది. బలవంతులు కూడా నిజానికి తాము కోరుకున్నది సాధించలేరు! తనవద్ద వున్న సుదూర లక్ష్యాలను ఛేదించే క్షిపణుల్లో చాలావాటిని ప్రయోగించి అధిక సంఖ్యలో ఇరాన్ నాయకత్వాన్ని హతమార్చినప్పటికీ ఇరాన్ వంటి మధ్యస్థ శక్తిపై అమెరికా సైన్యం వ్యూహాత్మక విజయాన్ని సాధించలేకపోయింది. టెహ్రాన్ హోర్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించడం కొనసాగిస్తోంది. దాని మతపరమైన వ్యవస్థ ఇప్పటికీ పటిష్టమైన నియంత్రణలో ఉంది. ఇజ్రాయెల్, గల్ఫ్ దేశాలపై క్షిపణులను ప్రయోగించే సామర్థ్యాన్నికోల్పోలేదు. ఈవారంలో ఇరాన్ జరిపిన దాడులే ఇందుకు ఉదాహరణ.
అదేవిధంగా ఉక్రెయిన్ కూడా కుప్పకూలిపోలేదు. అలస్కాలో ఆగస్టులో జరిగిన శిఖరాగ్ర సమావేశంలో రష్యాతో కుదుర్చుకున్న అవగాహనలో భాగంగా, ట్రంప్ ఏడాది క్రితమే అమెరికా సహాయాన్ని నిలిపివేసి, తన తూర్పు ప్రాంతమైన డొనెట్స్ ను అప్పగించాలని కీవ్పై దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తెచ్చారు. అయినప్పటికీ, ఉక్రెయిన్ లొంగలేదు సరికదా రష్యాకు వ్యతిరేకంగా యుద్ధ గమనాన్ని మార్చడమే కాదు రష్యా భూభాగంపై తీవ్రస్థాయిలో దాడులు కొనసాగిస్తూ, పెను నష్టాన్ని కలిగిస్తోంది.
డ్రోన్లు, కచ్చితంగా లక్ష్యాలను ఛేదించగల చౌకైన క్షిపణులు వంటివి తమ సాయుధ దళాలపై వందల బిలియన్ల డాలర్లు ఖర్చు చేస్తున్న అగ్రరాజ్యాలకు, చిన్న దేశాలకు మధ్య పోటీని ఎంతగా సమం చేశాయో ఈ పరిణామాలు నిరూపించాయి. “ఉక్రెయిన్ తనకున్న సాంకేతిక ఆధిక్యత కారణంగా చాలా పటిష్టమైన స్థితిలో ఉంది,” అని లాట్వియా విదేశాంగ మంత్రి బైబా బ్రాజే పేర్కొన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ శక్తి అంతరం తగ్గడం వల్ల కేవలం సైనిక శక్తితో సాధించగల వాటికి పరిమితులు ఏర్పడ్డాయి. చైనా ఈ తాజా పరిణామాలను నిశితంగా పరిశీలిస్తోంది. ముఖ్యంగా తైవాన్ను స్వాధీనం చేసుకోగలనా లేదా అన్న మీమాంశలో పడింది.
“ఈ పరిణామాలన్నింటిపైనా చైనా చాలా శ్రద్ధగా గమనిస్తోంది. “ఉక్రెయిన్లో యుద్ధానికి ముందు, రష్యా ప్రపంచంలో రెండవ అత్యంత శక్తివంతమైన సైన్యం అని ప్రజలు నమ్మేవారు. ఇప్పుడు అత్యంత శక్తివంతమైన మరియు రెండవ అత్యంత శక్తివంతమైన సైన్యాలన్నీ యుద్ధాలలో నిమగ్నమై ఉన్నాయి. అంతేకాదు ఈ యుద్ధాలు అంత సజావుగా సాగడం లేదు..”
ప్రపంచవ్యాప్తంగా చెలరేగుతున్న సంఘర్షణలు, వాస్తవానికి, వేటికవే భిన్నం. ఉక్రెయిన్ ఒక ప్రజాస్వామ్య దేశం, అది రష్యా అకారణ దాడికి వ్యతిరేకంగా ఆత్మరక్షణ యుద్ధం చేస్తోంది. ఫిబ్రవరిలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ బాంబు దాడులు ప్రారంభించడానికి ముందే ఇరాన్ నిరంకుశ పాలకులు వేలాది మంది సొంత పౌరులను పొట్టన పెట్టుకున్నారు. అంతేకాదు ఇరాన్ దశాబ్దాలుగా మిలిటెంట్ ప్రాక్సీ గ్రూపులకు మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల మధ్యప్రాచ్యం రావణకాష్టంగా మారింది. అయినప్పటికీ, ఈ యుద్ధాలన్నీ ఒకే విధమైన పాఠాన్ని నేర్పుతాయని ఇటలీ రక్షణ మంత్రి గైడో క్రోసెట్టో ఒక ఇంటర్వ్యూలో అన్నారు.
ఇప్పటివరకు మనం చేసిన యుద్ధాలు, ఒక దేశంపై దాడిచేసి ఆక్రమించుకోవాలన్న ఉద్దేశంతో రష్యా చేస్తున్నటువంటి యుద్ధాలను ఇకపై ఊహించలేం” అని ఆయన అన్నారు. “ఒక దేశానికి ప్రతిఘటించే శక్తి, సంకల్పం ఉన్నంత కాలం యుద్ధాలు కొనసాగుతాయి. రష్యా, ఉక్రెయిన్ల మధ్య ఉన్నట్లుగా, లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య ఉన్నట్లుగా బలాబలాలలో వ్యత్యాసం ఉన్నప్పటికీ, ఒక దేశ పౌరులు పోరాడటానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు ఆ దేశాన్ని జయించడం అసాధ్యం. కేవలం ఒకే నగరంలో హమాస్పై ఇంకా విజయం సాధించని ఇజ్రాయెల్కు కూడా ఇది కష్టమే.”
ఉక్రెయిన్లో రష్యా లక్ష్యం, (కనీసం ప్రారంభ దశలోనైనా) ఇరాన్లో అమెరికా లక్ష్యం అయిన ‘పాలన మార్పు’ అనేది, ఆధునిక ప్రపంచంలో కేవలం ఆయుధ బలంతో మాత్రమే సాధ్యం కాదని నెదర్లాండ్స్ రక్షణ దళాల అధిపతి జనరల్ ఒన్నో ఐచెల్షీమ్ అభిప్రాయపడ్డారు.”ఇరాన్పై అమెరికా అయినా లేదా ఉక్రెయిన్పై రష్యా అయినా సరే, ఎంతటి సైనిక సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ అటువంటి దేశాలను పూర్తిగా జయించడం దాదాపు అసాధ్యం,” అని ఐచెల్షీమ్ అన్నారు. “ఒకవేళ మొదటి రెండు వారాల్లోనే విజయం సాధించకపోతే, పరిస్థితి ఒక ప్రతిష్టంభన దశకు చేరుకుంటుంది. ఆ స్థితిని దాటి ముందుకు వెళ్లడం చాలా కష్టం. ఏదైనా సాధించాలనుకుంటే, దాన్ని చాలా వేగంగా సాధించాలి.”
అగ్రరాజ్యాల సామర్థ్యాలకు పరిమితులు ఉండటం కొత్త విషయమేమీ కాదు. గతంలో విదేశీ యుద్ధాల విషయంలో వాషింగ్టన్ మరియు మాస్కో రెండూ చేదు అనుభవాలను ఎదుర్కొన్నాయి. అమెరికా వియత్నాం నుండి వెనక్కి తగ్గాల్సి వచ్చింది. చివరకు ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో ఆ రెండు దేశాలూ ఓటమిని చవిచూశాయి. ఇక ఇరాక్ ఆక్రమణ విషయంలో అమెరికా సాధించిన ఫలితాలు ఏ మాత్రం ఆశాజనకంగా లేవు.
అయితే, గత సందర్భాల్లో సంప్రదాయ సైనిక విజయాల తర్వాత తలెత్తిన సుదీర్ఘమైన, ఇబ్బందికరమైన తిరుగుబాట్ల కారణంగా అగ్రరాజ్యాలు వెనక్కి తగ్గాల్సి వచ్చింది. ఆ తిరుగుబాట్లు చివరికి యుద్ధానికి ఉన్న స్వదేశీ మద్దతును హరించాయి. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి అలా లేదు. నాలుగేళ్లకు పైగా సాగుతున్న యుద్ధంలో రష్యా ట్యాంకులు కీవ్ నగరాన్ని చేరుకోలేకపోయాయి, అలాగే యుద్ధభూమిలో రష్యా పురోగతి దాదాపుగా ఆగిపోయింది. ఇరాన్పై భూతల దాడులు చేస్తే ఎంత భారీగా తన సైనికుల ప్రాణనష్టం జరుగుతుందో బాగా తెలిసిన అమెరికా, కనీసం అటువంటి ప్రయత్నం కూడా చేయలేదు.
రష్యాతో జరిపే యుద్ధంలో యుక్రెయిన్ డ్రోన్లను వినియోగించడం ద్వారా విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకు రాగా, ఇరాన్ భారీ సంఖ్యలో కచ్చితమైన సుదూర బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అభివృద్ధి చేయగల సామర్థ్యం కారణంగా వాయు శక్తి, గూఢచార మరియు నిఘా రంగాలలో అమెరికా సైన్యానికి ఉన్న అపారమైన ఆధిక్యత పాక్షికంగా తగ్గిపోయిందనడంలో సందేహం లేదు. ఇది, 2003లో అమెరికా ఇరాక్పై చేసిన దాడి తరహాలో టెహ్రాన్పై సంప్రదాయ సాయుధ దాడులు చేయడం ఆత్మహత్యా సదృశమన్న సంగతి స్పష్టమైంది. జనవరిలో వెనిజులా నియంత నికోలస్ మదురోను వేగంగా తొలగించడం గ్రీన్ల్యాండ్, ఇరాన్లను తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకోవలన్న ట్రంప్ దూకుడుకు, ఇకముందు అమెరికా శక్తి ప్రదర్శనకు ముందస్తు చర్యగా భావించినప్పటికీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మొత్తం తారుమారైంది.
ఈ పరిణామాలన్నింటిపైనా చైనా చాలా శ్రద్ధగా గమనిస్తోంది. “ఉక్రెయిన్లో యుద్ధానికి ముందు, రష్యా ప్రపంచంలో రెండవ అత్యంత శక్తివంతమైన సైన్యం అని ప్రజలు నమ్మేవారు. ఇప్పుడు అత్యంత శక్తివంతమైన మరియు రెండవ అత్యంత శక్తివంతమైన సైన్యాలన్నీ యుద్ధాలలో నిమగ్నమై ఉన్నాయి. అంతేకాదు ఈ యుద్ధాలు అంత సజావుగా సాగడం లేదు,” అని చైనా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖలోని భద్రతా సహకార కేంద్రం మాజీ డైరెక్టర్, ప్రస్తుతం బీజింగ్లోని సింఘువా విశ్వవిద్యాలయంలో సీనియర్ ఫెలోగా ఉన్న రిటైర్డ్ సీనియర్ కల్నల్ జౌ బో అన్నారు.ఆధునిక డ్రోన్ యుద్ధంలో తమ నైపుణ్యాలను పంచుకోవడానికి రష్యన్ నిపుణులను ఆహ్వానించడమే చైనా గ్రహించాల్సిన ముఖ్య విషయమని ఆయన అన్నారు. “చైనా డ్రోన్లను అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసే దేశం, కానీ వాటిని సైనికపరంగా ఎలా ఉపయోగించాలో మనకు నిజంగా తెలియదు. యుద్ధభూమిలో డ్రోన్లను ఉపయోగించిన దేశాలు మాత్రమే అవి నిజంగా ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉంటాయో చెప్పగలవు” అని ఆయన అన్నారు.
థుసిడైడ్స్ ఉపయోగించిన పదబంధం అంతర్జాతీయ సంబంధాల వాస్తవికవాద సూత్రాల్లో చాలాకాలంగా ఒక సిద్ధాంతంగా పరిగణించినప్పటికీ, ఇది వాస్తవికతకు మార్గదర్శనం కాకుండా అంతా తలరాత…జరిగేది జరుగుతుందనే ఒక మూఢనమ్మకంగా ఐక్యరాజ్య సమితిలో సింగపూర్ రాయబారిగా పనిచేసిన విద్యావేత్త బిలహరి కౌసికన్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఒకవేళ అది నిజమైతే, సింగపూర్ వంటి చిన్న దేశం ఎప్పుడో దాని పొరుగు దేశాలలో కలిసిపోయి ఉండేదని ఆయన చమత్కరించారు. “అన్ని దేశాలకు, అవి తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో ఉన్నప్పటికీ, తమ శక్తిని తామే నిర్ణయించుకునే సామర్థ్యం ఉంటుంది. కానీ, మీ శక్తిని గుర్తించే వివేకం, దానిని వినియోగించుకునే సామర్థ్యం మీకు ఉన్నాయా లేదా అనేవి వేరే విషయాలు,” అని కౌసికన్ అన్నారు.
ఉక్రెయిన్, ఇరాన్ల మాదిరిగా కాకుండా, తైవాన్కు ఆ శక్తిని వినియోగించుకునే సంకల్పం ఉండకపోవచ్చనేది ఆయన అభిప్రాయం. ఎందుకంటే, సైనిక చర్యను ప్రతిఘటించాలనే తైవాన్ ప్రజల సంకల్పాన్ని దెబ్బతీయడంలో చైనా నానాటికీ విజయం సాధిస్తోంది. ప్రభుత్వ పునరాయుధీకరణ ప్రతిపాదనను తిరస్కరిస్తూ, తైవాన్ ప్రతిపక్ష-ఆధిపత్య పార్లమెంట్ మే నెలలో చాలా చిన్నదైన $25 బిలియన్ల ప్రత్యేక సైనిక వ్యయ ప్యాకేజీని ఆమోదించింది. ఇందులో, ఇతర విషయాలతో పాటు, దేశీయంగా రూపొందించిన డ్రోన్ మరియు అసమాన-యుద్ధ సామర్థ్యాల కోసం నిధులను తగ్గించారు. ప్రతిపక్ష కొత్త నాయకుడు, చెంగ్ లీ-వున్, చైనా నాయకుడు షీ జిన్పింగ్ను సందర్శించి, బీజింగ్ పట్ల మరింత రాజీ వైఖరిని వెల్లడించారు.
“మీరు ఉక్రెయిన్ నుండి తప్పుడు పాఠం నేర్చుకున్నారని నేను నా తైవానీస్ స్నేహితులకు చెబుతాను—కానీ పెద్దగా ఫలితం ఉండదు,” అని కౌసికన్ అన్నారు. ప్రజాస్వామ్యాలు ఇతర ప్రజాస్వామ్యాలకు సహాయం చేస్తాయనేది ఇక్కడ నేర్చుకోవాల్సిన పాఠం కాదు. ఉక్రేనియన్లు తమకు తామే సహాయం చేసుకున్నారు, ఆ తర్వాత ఇతర ప్రజలు వారికి సహాయం చేయడానికి ముందుకు వచ్చారన్నదే ఇక్కడ నేర్చుకోవాల్సిన పాఠం.
ఫిలిప్పీన్స్ కూడా బీజింగ్తో వివాదంలో చిక్కుకుంది, ఒకవేళ యుద్ధం చెలరేగితే ప్రతిఘటించాలనే సంకల్పంతో అది కూడా ఇలాంటి సమస్యనే ఎదుర్కోవచ్చు. “సంఘర్షణ వాస్తవికత నుండి మన ప్రజలను చాలా వరకు దూరంగా ఉంచారు. మనకు నేర్పుతున్నది గాంధీ తరహా నిష్క్రియాత్మక శాంతి సంస్కృతి మాత్రమే,” అని ఫిలిప్పీన్స్ రక్షణ మంత్రి గిల్బెర్టో టెయోడోరో జూనియర్ విచారం వ్యక్తం చేశారు. “కానీ అది ఉండాలంటే, అహింసను కోరుకునే వారందరి భద్రతకు హామీ ఇవ్వగల రాజకీయ వాతావరణాన్ని నిర్ధారించడానికి, మీకు బలమైన భద్రత మరియు రక్షణ కవచం అవసరం.”
కెనడా ప్రధాని కార్నీ దావోస్లో ప్రసంగిస్తూ —ట్రంప్ కొన్నిసార్లు అతని దేశాన్ని భవిష్యత్ 51వ రాష్ట్రంగా పేర్కొంటారు—ప్రపంచ ఆధిపత్య శక్తులకు “లోబడి ఉండటాన్ని” నివారించడానికి కెనడా వంటి మధ్యస్థ శక్తులు తమలాంటి దేశాలతో సహకరించుకోవడం తప్ప మరో మార్గం లేదని వాదించారు. అప్పటి నుండి, ఐరోపా దేశాలు, ఆసియా ప్రజాస్వామ్య దేశాలు, కెనడా అన్నీ, అమెరికా, చైనాపై ఆధారపడటాన్ని కొంతవరకు తగ్గించుకోవడానికి, సైనిక, ఆర్థిక మరియు భద్రతా సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకోవడానికి ముందుకు వచ్చాయి.
“మధ్యతరహా శక్తులు ఐక్యంగా ఉంటే, అవి మహాశక్తులను ఎదుర్కోగలవు,” అని ఫ్రెంచ్ రాజకీయ శాస్త్రవేత్త నికోలస్ టెంజర్ అన్నారు. “వారిలో ఎవరూ దీన్ని ఒంటరిగా సాధించలేరు, కానీ కలిసి పనిచేస్తే—సైనికపరంగానైనా లేదా అంతర్జాతీయ చట్టం ద్వారా అయినా—తమ నిర్ణయాలను అమలు చేసే మార్గాలు వారికి ఉన్నాయి. చర్యలు చేపట్టడానికి అవకాశం ఉంది, అయితే అది సులభం అని దీని అర్థం కాదు.”
అగ్రరాజ్యాల అహంకారం వల్ల కలిగే ప్రమాదాలకు చరిత్ర ఒక గుణపాఠం. క్రీ.పూ. 416లో, నాటి అగ్రరాజ్యమైన ఏథెన్స్కు లొంగిపోవడానికి నిరాకరించిన మెలోస్ ద్వీపవాసులకు ఆ పరిణామం అత్యంత విషాదకరంగా ముగిసింది. థుసిడైడ్స్ పేర్కొన్నట్లుగా, అక్కడి పురుషులందరూ ఊచకోతకు గురయ్యారు, అలాగే స్త్రీలు మరియు పిల్లలు బానిసలుగా మార్చబడ్డారు. అయినప్పటికీ, చివరికి అటువంటి సామ్రాజ్యవాద దురహంకారం ఏథెన్స్కే ప్రతికూలంగా మారింది. గ్రీస్పై ఆధిపత్యం కోసం జరిగిన విస్తృత యుద్ధంలో అది ఓడిపోయింది.
-‘మింట్ ‘ సౌజన్యం తో
