ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు..! రాజ్యాంగ విరుద్ధం, అహేతుకం

భారతదేశంలో లోక్‌సభ , అన్ని రాష్ట్రాల శాసనసభల ఎన్నికలను ఒకేసారి నిర్వహించేందుకు వీలుగా, సరికొత్త రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టేందుకు వేగంగా ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. ఈ ప్రతిపాదిత బిల్లు ద్వారా మన రాజ్యాంగంలో కొత్తగా నిబంధన 82A ను చేర్చడంతో పాటు, నిబంధనలు 83, 172 లను సవరించాలని యోచిస్తున్నారు. అయితే ఈ చట్ట సవరణ బిల్లు పార్లమెంటులో ఆమోదం పొందాలంటే ఉభయ సభలలో 2/3 వంతు మంది సభ్యుల ప్రత్యేక సమ్మతితో పాటుగా, దేశంలోని కనీసం సగానికి పైగా రాష్ట్రాల శాసనసభల అధికారిక ఆమోదం కూడా ఖచ్చితంగా అవసరమవుతుంది. దేశ మాజీ రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన ఉన్నత స్థాయి సంఘం సమర్పించిన సమగ్ర నివేదిక ఆధారంగానే ప్రస్తుత కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ప్రతిపాదనతో ముందుకు సాగుతోంది. ఈ ఉన్నత స్థాయి సంఘ నివేదిక ప్రధానంగా ఎన్నికల వ్యయాల తగ్గింపు, ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి అమలు వల్ల పాలనలో ఏర్పడే తాత్కాలిక స్తబ్దత నుండి విముక్తి, ప్రభుత్వ అధికార యంత్రాంగం, ఉద్యోగులపై పడే అదనపు భారాన్ని తగ్గించడం, అలాగే దేశ ఆర్థికాభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడం వంటి 4 ముఖ్యమైన లక్ష్యాల ప్రాతిపదికన సిద్ధమైంది. జమిలి ఎన్నికల నిర్వహణ వల్ల దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తి వృద్ధి రేటు సుమారు 1.5 శాతం మేర పెరుగుతుందని ఈ నివేదికలో ప్రముఖ ఆర్థిక నిపుణుల పరిశోధనలను ఉటంకిస్తూ పేర్కొన్నప్పటికీ, మన దేశ సుదీర్ఘ చారిత్రక వాస్తవాలను పరిశీలిస్తే ఈ వాదనలు ఎంతమాత్రం నిలబడలేవని స్పష్టమవుతోంది.

 

మన దేశ చరిత్రను ఒక్కసారి గమనిస్తే, ఉమ్మడి ఎన్నికలు జరిగిన తొలి రోజుల్లో అంటే 1952 నుండి 1967 వరకు దేశ ఆర్థిక వృద్ధి రేటు కేవలం 3.5 శాతంగా మాత్రమే నమోదైంది. ఆనాటి ఆర్థిక స్థితిని నిపుణులు అత్యంత మందగమన వృద్ధిగా అభివర్ణించేవారు. కానీ దీనికి పూర్తి విరుద్ధంగా, వేర్వేరు సమయాల్లో ఎన్నికలు జరిగిన 2003 నుండి 2011 మధ్య కాలంలో దేశం 8 నుండి 9 శాతం అత్యధిక వార్షిక ఆర్థిక వృద్ధిని నమోదు చేసి సరికొత్త మైలురాయిని చేరుకుంది. కాబట్టి ఎన్నికలన్నీ ఒకేసారి జరగడమే దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి ప్రధాన కారణం అనడం ఎంతమాత్రం సమంజసం కాదు. అలాగే ఎన్నికల వ్యయం విషయానికి వస్తే, ప్రభుత్వం అధికారికంగా భరించే ఎన్నికల వ్యయం దాని మొత్తం ఆదాయ వ్యయాల ప్రణాళికలో 0.1 శాతం కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. నిజానికి ఎన్నికల సమయంలో జరిగే విపరీతమైన వ్యయమంతా అభ్యర్థులు,రాజకీయ పక్షాలు చేసే అనధికారిక వ్యయాల రూపంలోనే సాగుతుంది. 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికల సమయంలోనే దాదాపు రూ. 1,00,000 కోట్లకు పైగా లెక్కల్లో లేని అక్రమ ధనం చేతులు మారిందని నివేదికలు అంచనా వేస్తున్నాయి. ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించడం వల్ల ఈ భారీ అక్రమ ధన ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడం సాధ్యపడదు సరికాదా, ఇది ఆ వ్యయాన్ని అంతా ఒకే సమయంలో మరింతగా కేంద్రీకరిస్తుంది. నిరంతరం ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి అమలులో ఉండటం వల్ల దేశవ్యాప్తంగా అభివృద్ధి పనులు నిలిచిపోతున్నాయని వాదించే వారు, ఒకేసారి ఎన్నికల వల్ల 5 ఏళ్లకు ఒకసారి దేశవ్యాప్తంగా అన్ని రాష్ట్రాలలో ఒకే సమయంలో అభివృద్ధి పనులు పూర్తిగా స్తంభించిపోయే తీవ్రమైన ఆటంకాన్ని గమనించడం లేదు.

రాజ్యాంగ పరమైన కోణం నుండి ఈ ప్రతిపాదనను విశ్లేషిస్తే, సుప్రసిద్ధ కేశవానంద భారతి కేసులో అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఇచ్చిన చారిత్రాత్మక తీర్పు ప్రకారం పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ, పారదర్శకమై, ఉచిత ఎన్నికల నిర్వహణ అనేవి రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణంలో అంతర్భాగాలు. కాబట్టి ఎలాంటి అత్యవసర చట్ట సవరణల ద్వారా కూడా ఈ మూల సూత్రాలను మార్చడానికి వీలులేదు. ఒకవేళ ఒకేసారి ఎన్నికల విధానం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత, ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం మధ్యలోనే తన శాసనసభ విశ్వాసాన్ని కోల్పోతే, అక్కడ తదుపరి 5 ఏళ్ల కాల పరిమితి ముగిసే వరకు ప్రజాదరణ లేని బలహీనమైన ప్రభుత్వం కొనసాగాల్సి వస్తుంది లేదా సుదీర్ఘ కాలం పాటు గవర్నర్ లేదా రాష్ట్రపతి పాలనను విధించాల్సి వస్తుంది. ఈ రెండు పరిస్థితులు కూడా ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికి పూర్తి విరుద్ధమైనవి. దీనితో పాటుగా, ఈ విధానాన్ని బలవంతంగా ప్రవేశపెట్టడం కోసం కొన్ని రాష్ట్రాల శాసనసభల కాలపరిమితిని అడ్డగోలుగా పెంచడం లేదా తగ్గించడం చేయాల్సి వస్తుంది. ఇది ప్రజలు తమ ప్రతినిధులకు 5 ఏళ్ల పాటు పరిపాలించేందుకు ఇచ్చిన పవిత్రమైన తీర్పును, వారి ప్రాథమిక వోటు హక్కును కాలరాయడమే అవుతుంది. జాతీయ స్థాయి ఎన్నికలు, ప్రాంతీయ స్థాయి ఎన్నికలు ఒకేసారి జరగడం వల్ల సాధారణ వోటర్లపై జాతీయ పార్టీల ప్రచారం, జాతీయ స్థాయి అంశాల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండి, వారు కేంద్రంలోనూ, రాష్ట్రంలోనూ ఒకే పార్టీకి వోటు వేసే అవకాశం పెరుగుతుంది. దీనివల్ల స్థానిక సమస్యలపై పోరాడే చిన్న, ప్రాంతీయ పార్టీల ఉనికి తీవ్రంగా దెబ్బతిని, సమాఖ్య స్ఫూర్తి నిర్వీర్యమవుతుంది.

 

ఈ ప్రతిపాదిత జమిలి ఎన్నికల విధానంలో మన రాజ్యాంగం కల్పించిన మూడో అంచె ప్రభుత్వాలైన గ్రామ పాలక సంస్థలు, పురపాలక సంఘాల ఉనికిని పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేయడం మరొక పెద్ద లోపం. రాజ్యాంగ సవరణలైన 73, 74 నిబంధనల ప్రకారం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం పరిధిలోకి రావు, అవి పూర్తిగా రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘాల స్వతంత్ర పరిధిలో ఉంటాయి. మన దేశంలోని ముంబై, బెంగళూరు లాంటి పెద్ద నగరాల పురపాలక బడ్జెట్లు కొన్ని చిన్న రాష్ట్రాల మొత్తం బడ్జెట్ కంటే చాలా పెద్దవిగా ఉంటాయి. ఈ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను జమిలి ఎన్నికల పరిధిలోకి తీసుకురాకపోవడం వల్ల ఎన్నికల వ్యయాలు, భద్రతా దళాల మోహరింపు, పరిపాలనాపరమైన సవాళ్లు నిరంతరం కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. కాబట్టి ప్రభుత్వం ఆశిస్తున్న భారీ వ్యయాల ఆదా అనేది కేవలం ఒక ఊహాజనిత భ్రమగా మాత్రమే మిగిలిపోతుందని స్పష్టమవుతోంది. మన రాజకీయ వ్యవహారాల్లో నిజంగా మార్చాల్సిన తీవ్రమైన సమస్యలైన పరిమితి లేని రాజకీయ పార్టీల వ్యయాలు, వోటర్లకు విచ్చలవిడిగా డబ్బుల పంపిణీ, రాజకీయ రంగంలో పెరిగిపోతున్న నేరమయం ,అధికార దుర్వినియోగం వంటి అసలైన రుగ్మతలను ఈ సరికొత్త చట్టం ఏమాత్రం పరిష్కరించడం లేదు. ప్రజాస్వామ్య రక్షణకు నిజంగా కావాల్సింది రాజకీయ విరాళాల పారదర్శకత, నేరచరితులకు ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే అవకాశం లేకుండా కఠినమైన చర్యలు చేపట్టడం, ఎన్నికల సంఘానికి మరింత స్వతంత్ర అధికారాలు కల్పించడం. అంతేకాని కేవలం ఎన్నికల క్యాలెండర్‌ను మార్చడం వల్ల ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలోని అసలైన లోపాలు ఏమాత్రం సరిదిద్దబడవు.