అమానుషత్వం: యం.ఎస్. ఆచార్య హెచ్చరికలు – నేటి భారతదేశానికి ఒక అద్దం

“ఆచార్యగారు ఒక గొప్ప చారిత్రక సత్యాన్ని గుర్తు చేశారు. వేల సంవత్సరాలుగా అనేక దాడులు, అంతర్గత ఘర్షణలు, విదేశీ ఆక్రమణలు ఎదురైనా భారతదేశం నిలిచింది. దానికి కారణం కేవలం రాజకీయ శక్తి కాదు. వైవిధ్యాన్ని అంగీకరించే నాగరికతా సంప్రదాయం. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనే భావన కేవలం నినాదం కాదు. అది భారతీయ సమాజం మనుగడకు మూలాధారం.రాజ్యాంగం కూడా అదే విలువలను ప్రతిబింబిస్తుంది. సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, సౌభ్రాతృత్వం అనే ప్రాథమిక విలువలు కులం, మతం, భాష, ప్రాంతం అనే విభజనల కంటే గొప్పవని ప్రకటిస్తుంది..”

వరంగల్‌ వాణి లో 29-6-1983 నాటి యం.యస్. ఆచార్య ఘాటైన సంపాదకీయం

కులం మతతత్వాలకు భాషా ప్రాంతీయ తత్వాలు ఏ మాత్రం తీసిపోవు. విద్వేషం రెచ్చగొట్టటానికి పరస్పరం హతమార్చుకోడానికి ఈ భాషాతత్వాలు కూడా దోహదం చేస్తాయని అనేక సందర్భాలలో నిరూపితమైంది.

అయితే మతంగానీ, కులంగానీ, భాషగానీ, ప్రాంతంగానీ ఏవీ స్వయం చలితాలు కాదు. అసూయా ద్వేషాల్ని గాని, హత్య, దోపిడి, దహనాది విధ్వంసకాండకు గాని అవేవీ ప్రేరేపించవు. అయితే మతాభిమానం. మత దురహంకారతత్వంగా, భాషాభిమానం పిచ్చిగా, ప్రాంతాభిమానం విద్వేషంగా మార్చుకొని ఘర్షణలకు సంసిద్ధం అయ్యే వ్యక్తుల చేతుల్లో వెఱ్ణితలలు వేస్తాయనటంలో ఎంత మాత్రం సందేహము లేదు.

ఒక వ్యక్తిగాని, ఒక కుటుంబానికిగాని కొంతమేర ఏకాంతత (ప్రైవసీ) అవసరం. కుటుంబానికి ఇల్లు ఒక కవచంగా ఎంచవచ్చు. ఆ కవచం దుర్భేద్యంగా ఉండాలనుకోవటం సహజం. అదే విధంగా ఒక మతానికి ఒక కులానికి, ఒక భాషకు ఒక ప్రాంతానికి వాటివాటి పరిరక్షణకు కవచం అవసరమే. అవి దుర్భేద్యంగా ఇరుల దురాక్రమణలను తట్టుకోగలిగే ఆత్మరక్షణకే. తమ కులమతాలే తమ భాషా ప్రాంతాలే ఉండదగినవి. అన్నంత దురభిమానం ఆయా సంఘటిత కులమత ప్రాంతాలలో ఘనీభవించినప్పుడు విధ్వంసానికి అంకురార్పణ అవుతుంది.

కుల, మత, భాషా, ప్రాంతీయతత్వాల దుష్ఫలితాలు ఎట్లా ఉంటాయి అనేది భారత జాతికి తరతరాల అనుభవం. ఈ నాలుగు పైశాచిక తత్వాలకు వెలుపలి నుండి లోపలి నుండి కూడా వేలేండ్లుగా భారతజాతి గురవుతున్నప్పటికీ తిరిగి సంఘటితమై అవిచ్ఛిన్నంగా నిలుస్తూ వస్తున్న వాస్తవాన్ని చరిత్ర వివరిస్తుంది. పరంపరాగత భౌతికాధ్యాత్మిక సంపదను సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను కాపాడుకుంటూనే ఉంది. శకులు, హూనులు, బౌద్ధులు, జైనులు, మహ్మదీయులు, క్రైస్లవులు ఎందరో వీటిని కబళించడానికి, నిర్మూలించడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు, దారుణాలు అన్నీ పరాస్తమే అయినై. పంజాబులో జరుగుతున్న దౌర్జన్యాలు, శ్రీలంక విధ్వంసాలు ఈ చారిత్రక సత్యాలను మార్చగలవా?

దురభిమానం పెరిగి, విద్వేషంగా విజృంభిస్తే

1983 జూన్ 29న వరంగల్ వాణిలో ప్రచురితమైన “అమానుషత్వం” సంపాదకీయం చదివినవారికి ఒక ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. అది నలభై సంవత్సరాల క్రితం రాసిన వ్యాసమా? లేక నేటి భారతదేశ రాజకీయ, సామాజిక పరిస్థితులను పరిశీలించి రాసిన వ్యాఖ్యనా? అనే సందేహం కలుగుతుంది. యం.ఎస్. ఆచార్యగారు ఆ సంపాదకీయంలో ఒక మూల సత్యాన్ని గుర్తు చేశారు. కులం, మతం, భాష, ప్రాంతం – ఇవేవీ స్వతహాగా హింసకు కారణాలు కావు. కానీ వీటిని దురభిమానంగా, విద్వేషంగా, రాజకీయ ఆయుధాలుగా మార్చినప్పుడు అవి అమానుషత్వానికి, విధ్వంసానికి మూలాలవుతాయి. ఆనాడు పంజాబ్‌లో ఖలిస్తాన్ ఉద్యమం ఉధృతమవుతోంది. శ్రీలంకలో తమిళులు, సింహళుల మధ్య ఘర్షణలు మానవత్వాన్ని మరిచిపోయే స్థాయికి చేరుతున్నాయి. ఆ సందర్భంలో ఆచార్యగారు ఇలా ప్రశ్నించారు – “పంజాబులో జరుగుతున్న దౌర్జన్యాలు, శ్రీలంక విధ్వంసాలు ఈ చారిత్రక సత్యాలను మార్చగలవా?”

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం నేటికీ మారలేదు.

గుర్తింపుల రాజకీయాల ప్రమాదం

మనిషికి తన మతం, తన భాష, తన ప్రాంతం, తన సంస్కృతి పట్ల అభిమానం సహజం. అది వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో భాగం. ఒక కుటుంబానికి ఇల్లు ఎంత అవసరమో, ఒక సమాజానికి తన సాంస్కృతిక అస్తిత్వం అంత అవసరం. కానీ ఆత్మరక్షణ కోసం నిర్మించిన గోడలు, ఇతరులను ద్వేషించడానికి కంచెలుగా మారినప్పుడు సమస్య మొదలవుతుంది. ఆచార్యగారు చెప్పినట్లు, ఒక కులం మాత్రమే గొప్పది, ఒక మతం మాత్రమే పవిత్రం, ఒక భాష మాత్రమే శ్రేష్ఠం, ఒక ప్రాంతం  త్రమే అభివృద్ధికి అర్హం అనే భావన పెరిగినప్పుడు అది విధ్వంసానికి బీజం అవుతుంది. నేడు దేశవ్యాప్తంగా సామాజిక మాధ్యమాలు ఈ దురభిమానాలను మరింత వేగంగా వ్యాపింపజేస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు గ్రామ సమావేశాల్లో లేదా రాజకీయ సభల్లో మాత్రమే వినిపించే విద్వేష భాష ఇప్పుడు క్షణాల్లో కోట్ల మందికి చేరుతోంది.

మత రాజకీయాల పునరాగమనం

స్వాతంత్ర్యానంతరం భారతదేశం లౌకిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఎన్నుకుంది. కానీ గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా మతపరమైన ధ్రువీకరణ ఎన్నికల రాజకీయాలలో ప్రధాన సాధనంగా మారింది. ఒక మతాన్ని రక్షిస్తున్నామనే పేరుతో మరో మతాన్ని అనుమానంతో చూడటం, పౌరులను విశ్వాసాల ఆధారంగా వర్గీకరించడం, ఎన్నికల లాభాల కోసం మతభావోద్వేగాలను రెచ్చగొట్టడం వంటి పరిణామాలు పెరిగాయి. ఇది కేవలం ఒక పార్టీ లేదా ఒక సిద్ధాంతానికి మాత్రమే పరిమితం కాదు. అధికారంలో ఉన్నవారైనా, ప్రతిపక్షంలో ఉన్నవారైనా, మతాన్ని రాజకీయ ప్రయోజనాలకు ఉపయోగించాలనే ప్రలోభానికి లోనవుతున్నారు.  ఆచార్యగారు హెచ్చరించిన “మత దురహంకారం” ఇదే.

కుల రాజకీయాల కొత్త రూపాలు

స్వాతంత్ర్యం తరువాత కులవివక్ష తగ్గుతుందని భావించారు. కానీ కులం రాజకీయ సమీకరణాల కేంద్రంగా మిగిలిపోయింది.   వోటు బ్యాంకుల కోసం కులాల లెక్కలు, అభ్యర్థుల ఎంపికలో కుల సమీకరణాలు, అధికార పంపకాల్లో కుల సమతుల్యత అనే పేర్లతో కుల గుర్తింపులు మరింత బలపడ్డాయి. సామాజిక న్యాయం అవసరమే. వెనుకబడిన వర్గాలకు అవకాశాలు కల్పించడం రాజ్యాంగబద్ధమైన బాధ్యత. కానీ కుల చైతన్యాన్ని కుల విద్వేషంగా మార్చినప్పుడు అది సమాజాన్ని విభజిస్తుంది.

భాషా, ప్రాంతీయ రాజకీయాల మారుతున్న రూపం

భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటుతో భారతదేశం విభజన కాకుండా మరింత బలపడింది. అయినప్పటికీ భాషా గర్వం కొన్నిసార్లు భాషా విద్వేషంగా మారుతుంది. ఉద్యోగాలు, వలసలు, స్థానికత, వనరుల పంపిణీ వంటి అంశాలపై వివిధ రాష్ట్రాలలో అప్పుడప్పుడు ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు కనిపిస్తున్నాయి.

తెలంగాణ ఉద్యమం, గోర్ఖాలాండ్ డిమాండ్, బోడోలాండ్ ఉద్యమం, ఉత్తర-దక్షిణ రాజకీయ వాదనలు – ఇవన్నీ ప్రజాస్వామ్య చర్చల పరిధిలో ఉండవచ్చు. కానీ అవి పరస్పర ద్వేషంగా మారితే ప్రమాదకరం. ఆచార్యగారు చెప్పిన “భాషాభిమానం పిచ్చిగా, ప్రాంతాభిమానం విద్వేషంగా మారడం” ఇదే.

సోషల్ మీడియా యుగంలో అమానుషత్వం

1983లో సామాజిక మాధ్యమాలు లేవు. పుకార్లు వ్యాపించడానికి రోజులు పట్టేది. నేడు కొన్ని నిమిషాలే సరిపోతున్నాయి. తప్పుడు వార్తలు, మార్ఫింగ్ వీడియోలు, ద్వేష ప్రచారం, ట్రోలింగ్ సంస్కృతి – ఇవి సమాజంలో అనుమానం, కోపం, విద్వేషం పెంచుతున్నాయి. మనిషిని మనిషిగా చూడకుండా, అతని మతం, కులం, భాష, రాజకీయ అభిప్రాయం ఆధారంగా అంచనా వేయడం పెరిగింది. ఇదే అసలైన అమానుషత్వం.

భారతదేశం ఎందుకు నిలబడగలిగింది?

ఆచార్యగారు ఒక గొప్ప చారిత్రక సత్యాన్ని గుర్తు చేశారు. వేల సంవత్సరాలుగా అనేక దాడులు, అంతర్గత ఘర్షణలు, విదేశీ ఆక్రమణలు ఎదురైనా భారతదేశం నిలిచింది. దానికి కారణం కేవలం రాజకీయ శక్తి కాదు. వైవిధ్యాన్ని అంగీకరించే నాగరికతా సంప్రదాయం. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనే భావన కేవలం నినాదం కాదు. అది భారతీయ సమాజం మనుగడకు మూలాధారం.

రాజ్యాంగం కూడా అదే విలువలను ప్రతిబింబిస్తుంది. సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, సౌభ్రాతృత్వం అనే ప్రాథమిక విలువలు కులం, మతం, భాష, ప్రాంతం అనే విభజనల కంటే గొప్పవని ప్రకటిస్తుంది.

నేటి పాఠం

నలభై ఏళ్ల క్రితం యం.ఎస్. ఆచార్యగారు అడిగిన ప్రశ్న ఇప్పటికీ మన ముందుంది. మనం కులం, మతం, భాష, ప్రాంతం పేరుతో ఒకరినొకరు ద్వేషించుకుంటామా? లేక ఆ గుర్తింపులను పరస్పర గౌరవానికి ఆధారాలుగా మార్చుకుంటామా? భారతదేశాన్ని బలహీనపరచింది వైవిధ్యం కాదు. వైవిధ్యాన్ని ద్వేషంగా మార్చే రాజకీయాలే. అమానుషత్వం అనేది కత్తితో చేసే హత్య మాత్రమే కాదు. మనిషిని మనిషిగా గుర్తించకపోవడం కూడా అమానుషత్వమే. 1983లో ఆచార్యగారు చేసిన హెచ్చరిక నేడు మరింత శక్తివంతంగా వినిపిస్తోంది. భారతదేశ భవిష్యత్తు కులం, మతం, భాష, ప్రాంతం గెలవడంలో లేదు. మానవత్వం గెలవడంలో ఉంది.