ఒక భావ‌జాలానికి లొంగిపోయిన పెంగ్విన్‌!

భారతదేశం గురించి ఒక పుస్తకం రావాల్సిన అవసరం ఎప్పటి నుంచో ఉంది. సోనియా గాంధీ జీవితం గురించి, అప్పటి భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ కోడలిగా ఆమె భారతదేశానికి రావడం గురించి తెలుసుకోవాలని ఈ దేశ ప్రజలు కోరుకున్నారు. ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ భార్య గురించి దేశం తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆ ఇద్దరు ప్రధానుల హత్యల వల్ల దేశం ఇప్పటికీ బాధపడుతోంది; మొదట తన అత్తగారిని, ఆ తర్వాత తన ప్రియమైన భర్తను కోల్పోయిన బాధను ఒక మహిళ ఎలా ఎదుర్కొన్నారో తెలుసుకోవాలని భారతీయులు ఆశించారు. రాజీవ్-సోనియా ప్రేమకథ గురించి కూడా కొందరు తెలుసుకోవాలనుకున్నారు. ఆమె తన పిల్లలను ఎంత సున్నితత్వంతో, హుందాతనంతో పెంచారో తెలుసుకోవాలని కూడా చాలామంది ఆసక్తి చూపారు. ఇవన్నీ ఒక మంచి పుస్తకానికి కావలసిన అంశాలు. అయితే, దీనికి మరో కోణం కూడా ఉంది. ఆమె మితవాద  దుండగులు మరియు తీవ్ర మితవాద సంస్థ అయిన రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్‌) నుండి అనేక రకాల దాడులు మరియు అవమానాలను ఎదుర్కొన్నారు. ‘జెన్-జెడ్’  తరం వారు తమను దూషించారని చిన్నపిల్లల్లా ఫిర్యాదు చేసే చాలా మంది రాజకీయ నాయకులు, హుందాతనం మరియు ఆప్యాయత కలిగిన ఈ మహిళను తాము ఎంతగా దూషించారో తమ జ్ఞాపకాల నుండి అల‌వోక‌గా చెరిపేసుకుంటారు. దేశ కోడలిని “50 కోట్ల విలువైన గర్ల్‌ఫ్రెండ్” అని, “బార్-డాన్సర్” అని పిలవడం ద్వారా ఆర్ఎస్ఎస్‌కు చెందిన ఆ వ్యక్తులు ఎంత నీచంగా ప్రవర్తించారో కదా!

భారతీయత అంటే ఏమిటో ఉపన్యాసాలు ఇచ్చే ఆర్ఎస్ఎస్ వ్యక్తులు వీరే. అందరి పట్ల, ముఖ్యంగా మహిళల పట్ల గౌరవంగా ఉండటం అత్యంత గౌరవనీయమైన భారతీయ విలువల్లో ఒకటి. కానీ ఆర్ఎస్ఎస్‌ వారు ఆ విలువను పాటించడంలో విఫలమయ్యారు. ఆమె ఇలాంటి సంకుచిత వ్యాఖ్యలకు ఏ బహిరంగ వేదికపైనా ఎప్పుడూ స్పందించలేదు. బహుశా, ఆమెను దూషించిన ఆ అసమర్థ వ్యక్తుల చరిత్రలోని కొన్ని చీకటి కోణాలను ఈ పుస్తకం వెలుగులోకి తెచ్చి ఉండేదేమో?  మహిళలపై అసభ్య వ్యాఖ్యలు చేయడం ఎంత హానికర‌మో, అవి ఆ వ్యక్తిని ఎంతగా బాధపెడతాయో దేశానికి తెలిసేదేమో? వీటన్నింటితో పాటు మరెన్నో విషయాల గురించి తెలుసుకునే హక్కు దేశానికి ఉంది.పెంగ్విన్ ఆ హక్కును చేజిక్కించుకుంది.

సోనియా గాంధీ స్వతంత్ర భారతదేశపు తొలి రాజకీయ కుటుంబంలోకి వధువుగా ప్రవేశించారు. ఇటలీలో గడిపిన తన బాల్యాన్ని, రాజీవ్ కళ్ళలోకి చూసేంత వరకు గ‌డిపిన‌ కాలాన్ని ఆమె గుర్తుచేసుకునేవారు. ఒకరు ఎలా ప్రేమలో పడతారు, ఆ తర్వాత ఎంతోమంది వధువులు కేవలం ఊహించుకోగలిగే ఉన్నత శిఖరాలకు ఎలా చేరుకుంటారు అనే విషయం పుస్తకంలో ఒక అత్యంత ప్రత్యేకమైన భాగంగా ఉండేది. భారతదేశంలో అత్యంత బాధ్యత కలిగిన వ్యక్తికి భార్య అయిన తర్వాతే అసలైన ఆట మొదలైంది. ఆమె ఎన్నడూ తన సంయమనాన్ని కోల్పోలేదు. ఆమె తన నిజాయితీ విషయంలో ఎన్నడూ రాజీపడలేదు. ఆమె హుందాతనం వైపు నిరంతరం ఎదుగుతూనే ఉన్నారు. రాజకీయ రంగంలో దేశం తలకిందులైన గందరగోళాన్ని చవిచూసారు. రాజీవ్ మరణం తర్వాత, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంది. పార్టీకి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తారు? కొన్ని సంవత్సరాల పాటు, యావత్ దేశంలాగే ఐఎన్‌సి కూడా కుదిపేయబడింది.

ఆ తర్వాత సోనియా గాంధీ పార్టీ పగ్గాలు చేపట్టారు. ఆమె ఒంటరిగా దానికి పునరుజ్జీవం పోశారు. ఆమె బీజేపీకి చెందిన అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయ్‌ను రెండుసార్లు ఎంతో హుందాగా ఓడించారు, అలాగే స్వయంగా ప్రధానమంత్రి కాకూడదని కూడా నిర్ణయించుకున్నారు. దానికి బదులుగా, మన్మోహన్ సింగ్ రెండుసార్లు ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. ఆమె స్వయంగా ప్రధానమంత్రి కాకూడదని ఎందుకు నిర్ణయించుకున్నారో దేశానికి బాగా తెలిసి ఉండాల్సింది. ఆ రహస్యాలపై ఉన్న తెరను తొలగించనందుకు పెంగ్విన్‌ను నిందించాలి. ప్రచురణ సూత్రాలను పాటించకపోతే, అసలు దాని ఉనికి ఎందుకు? ప్రపంచం కోరుకోని వాటిని, వెన్నెముక ఉన్న ప్రచురణకర్తలు ప్రచురిస్తారనేది ప్రచురణ సూత్రమని పెంగ్విన్‌లోని సంపాదకులకు ఇప్పటికే తెలిసి ఉంటుంది. రచయితల విషయానికొస్తే, వెన్నెముకతో రాసిన పదాలకు ఒక మొండితనం ముడిపడి ఉంటుంది. రచయిత సరళంగా ఉండవచ్చు, అది రచనలోని మరో సూత్రం. కానీ ఒక రచయిత సర్దుకుపోతాడని అనుకోవడం పదాల స్వభావం కాదు. పదాల విలువ వాటి స్వభావంలోనే ఉంటుంది. ఆ భావన లేకుండా, ఒక పాఠకుడు ఆత్మకథను పక్కన పెడితే, ఏ రచనను చదవాలనే ఆలోచననైనా అర్థరహితంగా భావిస్తాడు.

న‌ర‌వ‌ణె పుస్త‌కానికి కూడా ఇదే ప‌రిస్థితి!
పెంగ్విన్ సంస్థ ఇటీవల మరొక జ్ఞాపకాల పుస్తకాన్ని ప్రచురించడానికి నిరాకరించడం ద్వారా వార్తల్లో నిలిచింది. అదే ఆర్మీ చీఫ్ ఎం.ఎం. నరవణె రాసిన ‘ఫోర్ స్టార్స్ ఆఫ్ డెస్టినీ’ . ఈ పుస్తకం ఇంకా దేశంలోని పుస్తకాల దుకాణాలు లేదా గ్రంథాలయాలకు చేరలేదు. చైనా సరిహద్దు సంక్షోభాన్ని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ఎలా నిర్వహించిందో నరవణె రాసిన ఈ పుస్తకం బయటపెట్టింది. చైనా సైనికులు భారత భూభాగం వైపు దూసుకొస్తున్నప్పుడు ఏమి చేయాలి లేదా ఏమి చేయకూడదు అనే విషయంలో ఏ మంత్రి గానీ, కనీసం ప్రధాన మంత్రి గానీ బాధ్యత తీసుకోవడానికి సిద్ధంగా లేరని, నరవణెకు ఎటువంటి స్పష్టమైన ఆదేశాలు ఇవ్వలేదని ఇందులో పేర్కొన్నారు.

“పుస్తకాన్ని ప్రచురించని ఈ మూడు సంఘటనలలోనూ, ఆర్ఎస్ఎస్ అనే ఒక భావజాలానికి సేవ చేస్తూ, బీజేపీ అనే మరో పార్టీ ప్రతిష్టను కాపాడుతున్నారు. కొన్ని విషయాలను అనుసంధానించడం అంత కష్టమేమీ కాదు. ఇదిలా ఉండగా, సోనియా గాంధీ రచించిన ‘బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’ అనే పుస్తకం అమెరికాలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రచురించబడుతుంది. పెంగ్విన్ ప్రచురణ సంస్థ ఎందుకు వెనకడుగు వేసిందో, లొంగిపోయిందో కాలమే వెల్లడిస్తుంది..”

మ‌న‌ది నియంతృత్వ‌దేశం కాదు
భారతదేశం సైనిక నియంతృత్వ దేశం కాదు. భారతదేశ రాజకీయ, ఆర్థిక పరిస్థితులను అంచనా వేయడం, అంతర్జాతీయ దౌత్యపరమైన మద్దతును పరిశీలించడం, కోవిడ్-19 సంక్షోభాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడం లేదా పాకిస్థాన్, చైనాలు ఏకమైతే కలిగే ముప్పును లెక్కించడం వంటివి ఆర్మీ చీఫ్ బాధ్యతలు కావు. ప్ర‌భుత్వాన్ని ఎన్నుకునేది అందుకే. అటువంటి విషయాలలో సైన్యానికి ఇచ్చే రాజకీయ ఆదేశాలు ఖచ్చితంగా, స్పష్టంగా ఉండాలి; మోదీ సూచించినట్లుగా “స్వయం విచక్షణతో వ్యవహరించండి” అనే అస్పష్టమైన సంకేతాలుగా ఉండకూడదు. రక్షణ శాఖ నుండి అనుమతి లభించలేదనే కారణంతో పెంగ్విన్ నరవణె పుస్తకాన్ని ప్రచురించలేదు. కానీ సోనియా గాంధీ రాసిన ‘బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’  అనే జ్ఞాపకాల పుస్తకాన్ని ప్రభుత్వం నిషేధించలేదు. అయితే, “సంపాదకీయపరమైన అంశాల” విషయంలో జరిగిన మార్పులకు రచయిత్రి అంగీకరించకపోవడంతో వివాదం తలెత్తిందని, అందుకే ఆ పుస్తకాన్ని ప్రచురించకూడదని పెంగ్విన్ నిర్ణయించిందని సంస్థ పేర్కొంది.

కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సోనియా గాంధీ  ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్న ఆత్మకథ ‘బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’ను భారతదేశంలో ప్రచురించాలని భావించిన పెంగ్విన్  డమ్ హౌస్ ఇండియా, అలా చేయడం లేదని సీనియర్ పరిశోధనాత్మక జర్నలిస్ట్ రితు సరిన్ ‘ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్’లో నివేదించారు. రచయిత్రి తిరస్కరించిన ‘మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లోని ఒక భాగంలో’ పెంగ్విన్ కోరిన కొన్ని “సంపాదకీయ మార్పులు , తొలగింపుల” కారణంగా ఇది జరిగింది. వాస్తవానికి, పెంగ్విన్ అమెరికాకు చెందిన విభాగమైన ఆల్ఫ్రెడ్ ఎ నాఫ్, నవంబర్ 10న ప్రపంచవ్యాప్త విడుదలను ప్రకటించింది. మొదటి ముద్రణలో ఈ పుస్తకం లక్ష కాపీలు ముద్రించబడతాయి. ఆ మార్పులు లేదా తొలగింపులు ఏమిటనే దానిపై ‘గోప్యత’ను కారణంగా చూపుతూ పెంగ్విన్ వ్యాఖ్యానించడానికి సిద్ధంగా లేదు. ఒకవేళ అమెరికా ఈ పుస్తకాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా ప్రచురిస్తే, భారతదేశంలోని రచయిత్రి నుండి పెంగ్విన్ కోరిన ‘తొలగింపులు , మార్పులు’ ఏమిటో పాఠకులు అర్థం చేసుకోవడం అసాధ్యం కాదు. సోనియా గాంధీ కథను ప్రచురించనందుకు ప్రచురణ సంస్థ విమర్శలకు గురికావడం ప్రారంభమైన తర్వాత, “బయటి నుండి ఎలాంటి ఒత్తిడి లేదు” అని పెంగ్విన్ ప్రతినిధి పల్లవి నారాయణ్ చెప్పినట్లు ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా అనే వార్తా సంస్థ పేర్కొంది. చాలా మంది పెంగ్విన్‌ను విమర్శించారు.  సుశాంత్ సింగ్ ఇలా రాశారు, పెంగ్విన్ ఆ పుస్తకాన్ని భారతదేశంలో ప్రచురించాలనుకోలేదు , శ్రీమతి గాంధీ ఆ రచనను మార్చరని దానికి తెలుసు, కానీ తాను ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ సేవలో ఒక తొత్తులా ప్రవర్తించిందని మోదీ  ప్రభుత్వానికి తెలియజేయాలనుకుంది.

పాత్రికేయురాలు సుహాసిని హైదర్ ఇలా వ్యాఖ్యానించారు, “సోనియా గాంధీ ఆత్మకథపై పెంగ్విన్ ఇచ్చిన వివరణ, సమాధానాల కంటే ఎక్కువ ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.” నిజానికి అది అలాగే ఉంది. ఈ చర్య సైద్ధాంతికమైనదో లేక ప్రభుత్వ ఉదారతయో ఎవరికి తెలుసు అని సుశాంత్ రాశారు. ఇది ఒక “పెంగ్విన్ క్లాసిక్” ఇచ్చిపుచ్చుకునే ఒప్పందమో కాదో పాఠకుడు తెలుసుకోగలడా? పెంగ్విన్ ఇష్టపూర్వకంగానో, కాకపోయినా ఒత్తిడికి లొంగిపోవడం ఇది ఒక్కసారే జరిగినట్లు లేదు. ఒక ప్రచురణ సంస్థ తనను తాను ఎందుకు సెన్సార్ చేసుకుంటుంది? ఇది హేతువుకు అందని విషయం. ఇది, ఆ గొడ్డలివాడు కొమ్మలను కాకుండా తన సొంత కాళ్లను నరుక్కున్నట్లు ఉంది.

అంతేకాకుండా, ఈ ఏడాది జూన్‌లో, ముజఫర్‌నగర్ అల్లర్లపై ప్రఖ్యాత గ్రాఫిక్ నవలా రచయిత జో సాకో రాసిన ‘ది వన్స్ అండ్ ఫ్యూచర్ రియట్’ అనే పుస్తకాన్ని పెంగ్విన్ ప్రచురణ సంస్థ నిలిపివేసింది. ముజఫర్‌నగర్ అల్లర్లే సమాజాన్ని రెండుగా విభజించాయని, దాని ఫలితంగానే బీజేపీ అధికారంలోకి వచ్చి, నరేంద్ర మోదీ తొలిసారిగా భారత ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారని పాఠకులకు తెలిసే ఉంటుంది. పుస్తకాన్ని ప్రచురించని ఈ మూడు సంఘటనలలోనూ, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ అనే ఒక భావజాలానికి సేవ చేస్తూ, బీజేపీ అనే మరో పార్టీ ప్రతిష్టను కాపాడుతున్నారు. కొన్ని విషయాలను అనుసంధానించడం అంత కష్టమేమీ కాదు. ఇదిలా ఉండగా, సోనియా గాంధీ రచించిన ‘బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’ అనే పుస్తకం అమెరికాలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రచురించబడుతుంది. పెంగ్విన్ ప్రచురణ సంస్థ ఎందుకు వెనకడుగు వేసిందో, లొంగిపోయిందో కాలమే వెల్లడిస్తుంది.