తెలంగాణ విద్యారంగం మారాలంటే…!

(జయశంకర్ సార్ జయంతి యాది లో)

నర్సరీ నుంచి ఇంటర్ వరకు విద్యారంగంలో సంస్కరణలు చేపడుతున్నందుకు నేను రాజీనామా చేయాలా? అని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ప్రశ్నించడం, అలాగే “మీ సమస్యలు నేను పరిష్కరిస్తా.. మీరు పిల్లల కోసం పోరాడండి” అని ఉపాధ్యాయులకు పిలుపునివ్వడం విద్యారంగంపై ఆయన ఆసక్తిని తెలియజేస్తున్నాయి. ఫిన్లాండ్, జర్మనీ విద్యా విధానాలను పరిశీలించి వచ్చిన ఉపాధ్యాయులను ఉద్దేశించి “విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్య అందించడానికి ఏమి చేయాలో చెప్పండి” అని అడగడం కూడా స్వాగతించదగ్గ పరిణామమే. అయితే, తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఒక్కో విద్యార్థిపై సంవత్సరానికి సుమారు రూ.1.08 లక్షలు ఖర్చు చేస్తున్నప్పటికీ, తల్లిదండ్రులు పెద్దఎత్తున ప్రైవేట్ పాఠశాలల వైపు ఎందుకు మొగ్గు చూపుతున్నారో లోతుగా విశ్లేషించాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రభుత్వ పాఠశాలలపై విశ్వాసం తగ్గిపోవడం, ప్రైవేట్ విద్యా వ్యవస్థపై నియంత్రణ లేకపోవడం ఈ పరిస్థితికి ప్రధాన కారణాలు.

ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది విద్యార్థులు కనీస నైపుణ్యాలు కూడా లేకుండా ఇంజినీరింగ్ కళాశాలల నుంచి బయటకు వస్తున్నారు. అదే విధంగా లక్షల రూపాయలు ఫీజులు వసూలు చేసే ప్రైవేట్ పాఠశాలలు కూడా విద్యార్థుల్లో సృజనాత్మకత, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, భాషా నైపుణ్యాలను పెంపొందించడంలో విఫలమవుతున్నాయి. నూటికి నూరు శాతం ఫలితాలు, ర్యాంకుల పోటీ మాత్రమే విద్యా ప్రమాణంగా మారింది. రాష్ట్ర విద్యా కమిషన్ ఇప్పటికే ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో మౌలిక వసతుల లోపాలను గుర్తించి, కార్పొరేట్ విద్యను నియంత్రించకుండా ప్రభుత్వ విద్యను బలోపేతం చేయడం సాధ్యం కాదని సూచించింది. ఈ సిఫారసులను అమలు చేయడం అత్యవసరం. ఒక్కో ఇంటిగ్రేటెడ్ రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలకు వందల కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేయడం కంటే, ఇప్పటికే ఉన్న ప్రభుత్వ పాఠశాలలను బలోపేతం చేస్తే మరింత మంది విద్యార్థులకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది.

ప్రస్తుతం ప్రైవేట్ విద్య “నీట్”, “ఐఐటీ” పేరుతో విద్యార్థులను తీవ్ర ఒత్తిడికి గురిచేస్తోంది. ఆటలు, కళలు, గ్రంథాలయాలు, ప్రయోగశాలలు, మానవీయ విలువలకు చోటు లేకుండా చదువు పరీక్షలకే పరిమితమవుతోంది. ఈ పరిస్థితి విద్యార్థుల మానసిక ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఫిన్లాండ్, జర్మనీ దేశాలను చూసి రావడం మాత్రమే కాదు, అక్కడ అమలవుతున్న విధానాలను తెలంగాణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అమలు చేయాలన్న సంకల్పం అవసరం. ఫిన్లాండ్‌లో ఒక్కో విద్యార్థిపై మనకంటే అనేక రెట్లు ఎక్కువ ఖర్చు చేయడమే కాకుండా, ప్రైవేట్ పాఠశాలల పాత్ర చాలా పరిమితంగా ఉంటుంది. అక్కడ నాణ్యమైన ఉచిత విద్య ప్రతి విద్యార్థి హక్కు. జర్మనీ కూడా వృత్తి విద్య, ఉన్నత విద్యకు సమాన ప్రాధాన్యం ఇస్తూ ప్రజా విద్యను బలోపేతం చేసింది.

1966 కొఠారి కమిషన్ సూచించిన కామన్ స్కూల్ విధానాన్ని మళ్లీ పరిశీలించాల్సిన సమయం వచ్చింది. ఒకే ప్రాంతంలోని పిల్లలందరూ ఒకే నాణ్యమైన ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చదివే పరిస్థితి ఏర్పడితేనే సామాజిక సమానత్వం బలపడుతుంది. విద్య ఉద్యోగం కోసం మాత్రమే కాకుండా వ్యక్తిత్వ వికాసం, సృజనాత్మకత, సామాజిక బాధ్యత, మానవీయ విలువలను పెంపొందించే సాధనంగా మారాలి. ఏడేళ్ల వయసు వరకు ఆటలు, అనుభవాలు, సృజనాత్మకతకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే విద్యా విధానాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మంచి ఫలితాలు ఇస్తున్నాయి. మన దగ్గర మాత్రం చిన్న వయసులోనే పరీక్షల ఒత్తిడి మొదలవుతోంది. దీనిని మార్చాలి. శాంతినికేతన్, గిజూభాయ్ ప్రయోగాలు, సోనమ్ వాంగ్‌చుక్ వంటి భారతీయ విద్యా నమూనాల నుంచి కూడా ఎంతో నేర్చుకోవచ్చు.

ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ, గౌరవం, బోధనా స్వేచ్ఛ, పాఠ్య ప్రణాళిక రూపకల్పనలో వారి పాత్రను పెంచాలి. తరగతి గదుల్లో క్రిటికల్ థింకింగ్, ప్రాజెక్ట్ వర్క్, కళలు, క్రీడలు, భాషా నైపుణ్యాలు, జీవన నైపుణ్యాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ప్రతి పాఠశాలలో సమృద్ధిగా గ్రంథాలయాలు ఏర్పాటు చేసి, విద్యార్థుల్లో పఠన సంస్కృతిని పెంపొందించాలి. అదే సమయంలో ప్రభుత్వం విద్యకు కనీసం 20 శాతం బడ్జెట్ కేటాయించడం, ఖాలీ  ఉపాధ్యాయ పోస్టులను భర్తీ చేయడం, ప్రభుత్వ పాఠశాలల చుట్టూ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా నడుస్తున్న ప్రైవేట్ పాఠశాలలను నియంత్రించడం, సమాన నాణ్యమైన ఉచిత విద్యను అందించడం వంటి చర్యలు చేపట్టాలి.

ఉపాధ్యాయులు కూడా తమ బాధ్యతను గుర్తించాలి. బోధనను ఉద్యోగంగా కాకుండా సమాజ నిర్మాణ బాధ్యతగా భావించి విద్యార్థుల్లో జిజ్ఞాస, సృజనాత్మకత, మానవీయ విలువలను పెంపొందించాలి. ముఖ్యమంత్రి ఉపాధ్యాయుల సమస్యలను పరిష్కరించాలి; ఉపాధ్యాయులు విద్యా సంస్కరణలను విజయవంతం చేయాలి. ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ చెప్పినట్లుగా, గొప్ప విద్యా వ్యవస్థకు ఎకరాల భూములు, భారీ భవనాలు కాదు; సమాజాన్ని తీర్చిదిద్దే నిబద్ధత కలిగిన ఉపాధ్యాయులే అసలు బలం. తెలంగాణ నిజంగా దేశానికి దిక్సూచిగా మారాలంటే, విదేశీ నమూనాలను చూసి రావడం మాత్రమే కాదు, సమానత్వం, నాణ్యత, మానవీయ విలువలతో కూడిన విద్యా విధానాన్ని అమలు చేసే రాజకీయ సంకల్పం అవసరం.