“భారతీయత అనేది ఎప్పుడూ ఒకే మతానికి, ఒకే జాతికి, ఒకే భాషకు పరిమితమైన భావన కాదు. ఉపనిషత్తుల “తత్ త్వం అసి”, “వసుధైవ కుటుంబకం” వంటి సూత్రాలు మనకు స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి—భిన్నత్వమే భారతీయతకు బలం. అదే భావాన్ని ఆధునిక కాలంలో అత్యంత స్పష్టంగా ప్రతిపాదించినవారు మహాత్మా గాంధీ. ఆయన చెప్పిన “అన్ని మతాలు ఒకటే” అనే సిద్ధాంతం ఒక రాజకీయ నినాదం కాదు; అది భారతీయ సమాజ నిర్మాణానికి నైతిక పునాది..”

సీనియర్ జర్నలిస్ట్.
9391533339.
భారతదేశం తన అస్తిత్వాన్ని మళ్లీ నిర్వచించుకోవాల్సిన దశలో ఉంది. ఇది అతిశయోక్తి కాదు—అవసరమైన హెచ్చరిక. వేల సంవత్సరాలుగా నిర్మితమైన భారతీయ ఆత్మ, సహనం, సమానత్వం, సహజీవనం అనే విలువల మీద నిలబడింది. కానీ నేడు, ఆ అస్తిత్వం మతపరమైన సంకుచితత, రాజకీయ లాభాల గణితంలో చిక్కుకుని, తన మూల స్వరూపాన్ని కోల్పోయే ప్రమాదంలో ఉంది. రాజకీయ అవసరాల కొరకు `అస్తిత్వం` అనే మూల సూత్రం ముందుకు తెస్తున్నారు. దేశ,ప్రాంతీయ, భాష, మత తత్వాలకు అతీతం మనిషి అస్తిత్వం.
భారతీయత అనేది ఎప్పుడూ ఒకే మతానికి, ఒకే జాతికి, ఒకే భాషకు పరిమితమైన భావన కాదు. ఉపనిషత్తుల “తత్ త్వం అసి”, “వసుధైవ కుటుంబకం” వంటి సూత్రాలు మనకు స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి—భిన్నత్వమే భారతీయతకు బలం. అదే భావాన్ని ఆధునిక కాలంలో అత్యంత స్పష్టంగా ప్రతిపాదించినవారు మహాత్మా గాంధీ. ఆయన చెప్పిన “అన్ని మతాలు ఒకటే” అనే సిద్ధాంతం ఒక రాజకీయ నినాదం కాదు; అది భారతీయ సమాజ నిర్మాణానికి నైతిక పునాది. కానీ నేటి పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. రాజకీయాలు అస్తిత్వాన్ని రక్షించే సాధనంగా కాకుండా, దాన్ని విభజించే ఆయుధంగా మార్చుతున్నాయి. మతం, జాతి, భాష ..ఇవి గుర్తింపులుగా ఉండాలి; కానీ ఇప్పుడు ఇవి గీతలు గీయడానికి, గోడలు కట్టడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఇది కేవలం రాజకీయ వ్యూహం కాదు—ఇది భారతీయ అస్తిత్వంపై దాడి.
భారతీయ తత్వంలో “సత్” అనే భావన అస్తిత్వానికి మూలం.
“సత్ ఏవ ఇదం అగ్ర ఆసీత్” – ఛాందోగ్య ఉపనిషత్
(ప్రపంచమంతా మొదట ఒకే అస్తిత్వంగా ఉంది) ఇది ఒక ముఖ్యమైన సందేశం ఇస్తుంది: విభిన్న రూపాల వెనుక ఒకే మూలం ఉంటుంది.
వ్యక్తిగత అస్తిత్వం (Individual Identity)
ప్రతి మనిషి తన అస్తిత్వాన్ని ఇలా నిర్మించుకుంటాడు:
- కుటుంబం, విద్య, అనుభవాలు, ఆలోచనలు.
పాశ్చాత్య తత్వవేత్త జీన్-పాల్ సార్త్రే ప్రకారం: “Existence precedes essence”
అంటే: మనిషి ముందే నిర్ణయించబడిన వ్యక్తి కాదు. అతను తన నిర్ణయాలతో తనను తాను నిర్మించుకుంటాడు. ఇది మనిషికి స్వేచ్ఛ ఇస్తుంది—కానీ బాధ్యత కూడా ఇస్తుంది.
సమూహ అస్తిత్వం (Collective Identity)
ఒక వ్యక్తి ఒంటరిగా ఉండడు. అతను ఒక సమాజంలో భాగం. సమూహ అస్తిత్వం నిర్మాణంలో ముఖ్యమైనవి:
- భాష, మతం, చరిత్ర
ఉదాహరణ:
- తెలుగు మాట్లాడటం → ప్రాంతీయ అస్తిత్వం
- సంప్రదాయాలు → సాంస్కృతిక అస్తిత్వం
చైనీస్ ఫిలాసఫర్ కోన్ఫ్యూషియస్ చెప్పినట్టు: సమాజంలో క్రమం, నైతికత లేకుండా అస్తిత్వం నిలవదు.
ఇక్కడ ఒక అసౌకర్యమైన నిజం ఉంది:
భారతదేశంలో జరుగుతున్న చాలా “అస్తిత్వ పోరాటాలు” నిజానికి అస్తిత్వం కోసం కావు—అధికారానికి, ఆధిపత్యానికి. ప్రజల భావోద్వేగాలను రెచ్చగొట్టి, భయాన్ని సృష్టించి, “మనది ప్రమాదంలో ఉంది” అనే భావనను పెంచడం ఒక పద్ధతి అయింది. ఈ రాజకీయ గారడీకి లోనైతే, మనం మన అస్తిత్వాన్ని కాపాడుకోవడం కాదు—మనమే దాన్ని త్యజిస్తున్నాం.
భారతీయ సమాజం అసలు బలం హింసలో కాదు, సహనంలో ఉంది. “అహింసా పరమో ధర్మః” అనే భావన కేవలం శ్లోకం కాదు; అది సమాజాన్ని నిలబెట్టిన సూత్రం. కానీ నేడు అసహనం, ద్వేషం, విభజన—ఇవి ప్రధాన చర్చలుగా మారుతున్నాయి. ఇది సహజ పరిణామం కాదు; ఇది నిర్మితమైన వాస్తవం.
ఈ నేపథ్యంలో అత్యంత కీలకమైన పాత్ర యువతది. వారు ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి:
తమ అస్తిత్వాన్ని రాజకీయ నిర్వచనాల ఆధారంగా నిర్మించుకోవాలా?
లేక భారతీయ సైద్ధాంతిక పునాదుల మీద పునర్నిర్మించుకోవాలా?
యువతకు ఒక స్పష్టమైన బాధ్యత ఉంది:
- చరిత్రను విమర్శనాత్మకంగా అర్థం చేసుకోవడం
- మతాన్ని వ్యక్తిగత విశ్వాసంగా పరిమితం చేయడం
- సమాజాన్ని సమానత్వం ఆధారంగా నిర్మించడం
అస్తిత్వం అంటే కేవలం “మనది” అని కాపాడుకోవడం కాదు. అది “మనందరి” అని విస్తరించుకోవడం.
భారతీయతను మతంతో సమానం చేయడం ఒక పెద్ద తప్పు. మతం భారతీయ అస్తిత్వంలో భాగమే—కేంద్రం కాదు. కేంద్రం సమాజం, మానవత్వం, సమానత్వం. ఈ సత్యాన్ని విస్మరిస్తే, భారతదేశం తన ప్రత్యేకతను కోల్పోతుంది.
ప్రస్తుతం జరుగుతున్న రాజకీయ పోరాటాలు ఒక కీలక ప్రశ్నను లేవనెత్తుతున్నాయి:
మనం అస్తిత్వాన్ని కాపాడుకుంటున్నామా, లేక దాన్ని రాజకీయ ప్రయోజనాలకు అప్పగిస్తున్నామా? ఈ ప్రశ్నకు నిజాయితీగా సమాధానం చెప్పుకుంటే, దారి స్పష్టమవుతుంది.
భారతీయ అస్తిత్వం నిలవాలంటే:
- మత సమానత్వం ఒక నినాదం కాకుండా ఆచరణ కావాలి
- సహనం ఒక బలహీనతగా కాకుండా శక్తిగా గుర్తించాలి
- సమాజం రాజకీయాలకంటే ముందుండాలి
ఇది సులభం కాదు. కానీ అవసరం.
చివరగా, ఒక స్పష్టమైన వాక్యం: అస్తిత్వం కాపాడుకోవడం అంటే ఇతరులను తప్పించడం కాదు—వారిని అంగీకరించడం.
భారతీయత అంటే ల ఒక గుర్తింపు కాదు—ఒక బాధ్యత. ఆ బాధ్యతను నిర్వర్తించకపోతే, భారతదేశం తన అస్తిత్వాన్ని కోల్పోదు—మనమే దాన్ని కోల్పోతాం.





