అలీనోద్యమం తీరు తెన్నుల పై బలీయమైన వ్యాఖ్య

52. జనధర్మో విజయతే. ఆచార్య సంపాకీయం

అప్పుడు “Tech Nationalism” ఇప్పుడు “soft power domination” గా మారాయి

‘‘పేదవాడిక్కోపం వస్తే పెదవులతో వాగి వాగీ దవడలు నొప్పి’’ అని సామెత ఒకటుంది. 

మన అలీనదేశాలు, ఐక్యరాజ్య సమితి వగైరాల ధోరణి కూడ అట్లాగే వుంది. లిబియా మీద అమెరికా దాడిని ఢిల్లీ లో సమావేశమైన అలీన దేశాల మంత్రుల స్థాయి సమావేశంలో పాల్గొన్న ప్రతి దేశం- చివరకు పాకిస్తాన్‌ కూడ ఖండించాయి. 

లిబియాకు ఆరుగురు సభ్యుల ప్రతినిధి బృందాన్ని పంపాలని తీర్మానించినప్పుడు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించినా ప్రతినిధిబృందంలో చేరడానికి మాత్రం 102 దేశాల నుండి స్వచ్ఛందంగా సంసిద్ధత కనపరచినవారే లేకపోయారన్న వార్తలు అందువల్ల ఆశ్చర్యం కల్గించవు. 

అమెరికా దాడివల్ల కలిగిన నష్టాన్ని కళ్ళారా చూచి ఐక్యరాజ్య సమితికి తము నివేదిక సమర్పించటం కూడ ఈ ప్రతినిధి బృందంకు అప్పగించిన బాధ్యత, లిబియాకు వెళ్ళి దాడి నష్టాలను అంచనా వేయటం ఒక ఎత్తు కాగా ఆ వివరాలను నివేదికలో పొందుపరచటం మరొక ఎత్తు. 

నిండి మునిగినవాడికి చలి ఏమిటి అన్నట్లు అటువంటి భయాలు భారత దేశానికి మాత్రం లేవు. మనకు ఎవ్వరు మిత్రులో, ఎవ్వరు శత్రులో కచ్చితంగా తెలిపే కొలమానం ఏదీ లేదు. అంతేకాదు. ఇతరులకు మనం మిత్రులమై అందించగల సహాయ సహకారాలేవైనా వుంటే ఉండొచ్చు గాని నష్ట కష్టాలు మాత్రం మన నుంచి ఎవరికి కలుగపు అన్నదీ రూఢ అయిన అంశమే. చంపదగిన శత్రువు చేత చిక్కినా అభయ హస్తం చూపి పొసగ మేలు చేసి పొమ్మనే వాళ్ళం కావటం వల్ల చీమ కూడ జంకదు. అందుకు తాజా ఉదాహరణ మహూరివార్లాండ్‌ వద్ద బంగ్లారై పుర్స్‌ మని దేశం తూర్పు సరిహద్దు భద్రతాదళాల తుపాకుల్ని నిశ్శబ్దం చేయించగల్గటమే, కనుక ఈ ప్రతినిధి బృందానికి మని విదేశాంగమంత్రి నాయకత్వం వహించటం మనదేశం అలీన ఉద్యమపీఠాధిపతి కూడ కావటంవల్ల అనివార్యం. ఈ ప్రతినిధి బృందంలో చేరటానికి ఏ సభ్యదేశమైనా ముందుకు రావటానికి పడే భయమే మన దేశానికి కూడ ఉండవచ్చు కాని ఉండదు. అమెరికాను మన దేశం ఎంత పరుషపదజాలంతో విమర్శించినా తిట్టినా ఏమీ అనుకోదు. నిజానికి అమెరికాయే కాదు ఏ దేశమూ ఏదీ అనుకోదు. 

ఒక విధంగా ఐక్యరాజ్యసమితికి అలీనోద్యమం ప్యారడీ ఏమోనన్న అనుమానం కల్గుతుంటుంది. ఐక్యరాజ్య సమితిగాని భద్రతాసమితిగాని అవతరించిన నాటి నుండి చేసిన తీర్మానాలు ఇచ్చిన ఆదేశాలు ప్రపంచశాంతి అభివృద్ధులకు దోహదం చేసే ఆశలను ఊరిస్తున్నప్పటికీ అవి వర్తించే దేశాలు వాటిని పాటించటానికి సిద్ధం అయినప్పుడే తప్పు నిష్ప్రయోజనమే. దక్షిణాఫ్రికా జాత్యహంకార చర్యల మీద ఐక్యరాజ్య సమితి తీర్మానాల ప్రభావం ఏ మేరకు వున్నదో, ఆరేళ్ళుగా సాగుతున్న ఇరాక్‌ ఇరాన్‌ యుద్ధం మీద కూడ అంతే ఉందనటం అతిశయోక్తి కాదు. 

లిబియా మీద అమెరికా దాడిపై చేసే తీర్మానం ప్రభావం కూడా అలాగే ఉండదన్న గ్యారంటీ ఏదీలేదు. 

పెద్ద రాజ్యాలు.. తమ తమ అనుచర దేశాల భావధోరణులను గుర్తించటానికి ఐక్యరాజ్య సమితి జనరల్‌ అసెంబ్లీ ఉపయోగపడుతున్నంతగా ప్రపంచశాంతి అభ్యుదయాల సాధనకు ఐక్యరాజ్య సమితి ఉపయోగపడుతున్నదా? 

ప్రపంచంలో శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలలో బాగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఏ ఒక్క దేశం కూడ తన శాస్త్ర విజ్ఞానాన్ని వర్ధమాన దేశాలతో తనంతతానుగా పంచుకొన్న దాఖలా ఒక్కటి లేదు.

ప్రపంచంలో సర్వసంపదలతో విలపిల్లే విశాల భూభాగాలు అతి తక్కువ జనాభా గల దేశాలున్నాయి. తక్కువ వైశాల్యం విస్తృత జనాభాగల దేశాలున్నాయి. విశ్వ మానవ సౌభ్రాతృత్వం, సామ్యవాదం అంటున్న దేశాలు తమ విశాల భూఖండాలతో మోయలేని దేశాల జనాభా వసతి కల్గించటానికి సిద్ధపడవు. తోటి జనాన్ని అజ్ఞానంలో ఉంచినందుకు ఆగ్రహోదగ్రులయ్యే మన దేశపు అగ్ర-ప్రగతిశీలురు ఈ వైఖరిని కనీసం ప్రశ్నించలేరు. రాష్ట్ర సాంకేతికరంగాలలో తాము కనుగొన్న విశ్వరహస్యాలను, విశ్వశక్తుల్ని కూడ ఇతర దేశాలకు అడిగినా ఇవ్వరు. అంతే కాదు ఆధునిక శస్త్రాస్త్ర రహస్యాల్ని చెప్పితే తమ మీదకే పడగెత్తే ప్రమాదశంక కల్గితే, జీవితాలు సుఖశాంతులతో గడిపేందుకు పనికిరాగల సంక్షేమ ప్రయోజనదాయకాంశాల విజ్ఞానాన్నయినా పంచుకోరు. ఇంతటి ఘోరాతిఘోర వైఖరి కూడా టెర్రరిజమే’’. అలీన దేశాల మంత్రుల స్థాయిసభ ఏ రూపాన ఉన్నా టెర్రరిజంను ఖండిరచటం అందుకే స్వాగతించదగింది. హర్షించదగిందీ..  ఇక ప్రభావంమాట దేవుడెరుగు.  

1983లో పరిస్థితి: శబ్దం ఎక్కువ, చర్య తక్కువ

ఈ ఎడిటోరియల్‌లో ప్రధాన విమర్శ ఏమిటి అలీనోద్యమం (NAM) మాటల్లో బలంగా, కార్యాచరణలో బలహీనంగా అన్నారు. ఆ సమయంలో Non-Aligned Movement దేశాలు అమెరికా చర్యలను ఖండించాయి. United Nations తీర్మానాలు చేసేది. కానీ అమలు మాత్రం ఉండేది కాదు. దానికి ఉదాహరణలు: లిబియాపై అమెరికా దాడి, దక్షిణాఫ్రికా వివక్ష Apartheid అపార్థైడ్‌పై తీర్మానాలు, Iran-Iraq War కొనసాగుతూనే ఉండటం ఆచార్య వ్యాఖ్యలోని వ్యంగ్యం స్పష్టంగా ఉంది: “ఖండనలు — ప్రతినిధి బృందాలు — నివేదికలు… కానీ ప్రభావం?”

2026 పరిస్థితి: రూపం మారింది, స్వభావం అంతగా మారలేదు

ఇప్పుడు ప్రపంచం “అలీనోద్యమం” అనే పదాన్ని ఎక్కువగా ఉపయోగించకపోయినా, దాని ఆత్మ ఇంకా ఉంది, కానీ కొత్త రూపంలో: దానికి ఉన్న ఆధునిక రూపం: “Strategic Autonomy”, “Multi-alignment” (అంటే ఒకేసారి అనేక దేశాలతో సంబంధాలు)  G20, BRICS వంటి వేదికలు ఇప్పుడు NAM స్థానాన్ని కొంతవరకు భర్తీ చేశాయి.

కానీ సమస్య ఏమంటే: “మాటలు vs చర్య”

దానికి ఉదాహరణలు (2026): రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధంపై ప్రపంచ దేశాలు విభజించబడ్డాయి, ఇజ్రాయెల్–పాలస్తీనా ఘర్షణపై తీర్మానాలు, కానీ పరిష్కారం లేదు: యుద్ధాలను ఆపే శక్తి United Nations Security Council వద్ద లేదు (వీటో రాజకీయాలు). ఆచార్య గారు 1983లో చెప్పినది కూడా ఇదే: బోలెడు తీర్మానాలు ఉంటాయి, కాని అమలు ఉండదు.

భారతదేశం పాత్ర: అప్పుడూ — ఇప్పుడూ

1983లో అలీనోద్యమానికి నాయకత్వం వహించింది. అది నైతిక స్థానం (moral high ground), కానీ వ్యూహాత్మక బలం తక్కువ, అదే 2026లో ప్రపంచ శక్తిగా ఎదుగుతున్నది. అప్పుడు “Non-aligned” కాకుండా “Multi-aligned”, అమెరికా, రష్యా, యూరప్, గ్లోబల్ సౌత్, అందరితో సంబంధాలు సాగుతుంటాయి. అంటే: అప్పట్లో సిద్ధాంతం, ఇప్పుడేమో ప్రయోజనాత్మక దౌత్యం (pragmatism) గురించి వ్యవహరిస్తున్నారు. 

“విజ్ఞానాన్ని పంచుకోరు”

ఆచార్యగారి ఎడిటోరియల్‌లో అత్యంత ముందుచూపు ఉన్న వ్యాఖ్య: అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ శాస్త్ర విజ్ఞానాన్ని పంచుకోవు. 2026లో ఇది మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది: ఉదాహరణలు: AI టెక్నాలజీ — కొద్ది దేశాల ఆధిపత్యం, వ్యాక్సిన్ రాజకీయాలు (COVID సమయంలో), సెమీ కండక్టర్స్, రక్షణ సాంకేతికత, ఇది ఇప్పుడు “Tech Nationalism” గా పిలుస్తున్నారు.

“ఇదీ టెర్రరిజమే”  

ఆచార్యగారు చేసిన అత్యంత బలమైన వ్యాఖ్య: “విజ్ఞానాన్ని పంచుకోకపోవడం కూడా టెర్రరిజమే”. ఆమాట 2026లో మరింత అర్థవంతం అని తెలుసుకోవడానికి డేటా నియంత్రణ, టెక్నాలజీ మోనోపోలీలు, డిజిటల్ కాలనీయలిజం పెరుగుతూ ఉంటాయి. ఇవి ఇప్పుడు “soft power domination” గా మారాయి.

ఐక్యరాజ్యసమితి: అప్పుడూ ఇప్పుడూ అదే విమర్శ

1983లో ఆచార్య అడిగిన ప్రశ్న ‘‘ఐక్యరాజ్యసమితి నిజంగా శాంతిని తీసుకువస్తుందా?’’, దానికి 2026లో సమాధానం: పూర్తిగా కాదు, కానీ పూర్తిగా అవసరం లేకపోయే సంస్థ కాదు. శాంతి కాపాడటంలో పరిమితులు ఉన్నాయి. కానీ గ్లోబల్ చర్చలకు వేదికగా ఇంకా కీలకం గా ఉంటుంది. పోలిక చూడండి

నాటి ఎడిటోరియల్ ఒక వాక్యంలో సారాంశం: “ప్రపంచం న్యాయంపై కాదు, శక్తిపై నడుస్తుంది.” 2026లో కూడా అదే నిజం, కానీ మరింత సున్నితంగా, మరింత సంక్లిష్టంగా వ్యవహరిస్తుంది. అప్పట్లో “అలీనోద్యమం” ఒక ఆశ. ఇప్పుడు “బహుళ సంబంధాలు” ఒక అవసరం, కానీ ఒక విషయం మాత్రం మారలేదు, “మాటలు ప్రపంచాన్ని మార్చవు, శక్తి, ప్రయోజనం, కార్యాచరణ మాత్రమే మార్చగలవు.”

యం యస్ ఆచార్య తన సంపాదకీయం (వరంగల్‌ వాణి తేది: 29-7-1983) లో ప్రచురించిన సంపాదకీయంలో ఈ మంచి మాటలు చేర్చేవారు. ఆరోజున చేసిన మంచి మాటలు ఇవి: 

పీడించి కీర్తి సాధిస్తారు

‘‘కీర్తి కావాలని కోరడం తప్పుకాదు. కాని ఇతరులను పిడించి లేదా మోనగించి కీర్తి సంపాదించాలనుకోవడం దారుణం’’ `సెఫ్‌ కోవార్డ్‌, 

 మతం పేరిట అంగళ్లు తెరిచే ద్వేషాన్ని అమ్ముతున్నారు. 

‘‘మతం పేరిట అంగళ్లు తెరిచేవారు వాటి ద్వారా ద్వేషాన్నే సరఫరా చేస్తున్నారు’’ – `జవహర్‌ లాల్‌ నెహ్రు