నయాగరా సహజ సౌందర్యాన్ని ప్రజా ఉద్యమం కాపాడింది

“నయాగరా జలపాతం అపూర్వ సౌందర్యం విచ్చలవిడి వ్యాపారీకరణ, నిర్లక్ష్యమైన పారిశ్రామిక విస్తరణ కారణంగా తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది.నయాగరా జలపాతం చుట్టూ ఉన్న భూముల్లో అధిక భాగం ప్రైవేటు యజమానుల నియంత్రణలో ఉండేది. అందువల్ల సాధారణ ప్రజలు జలపాతాలను స్వేచ్ఛగా సందర్శించే అవకాశం చాలా పరిమితంగా ఉండేది.నయాగరా స్వచ్ఛమైన సహజ ప్రకృతి దృశ్యం వేగంగా కనుమరుగవుతూ వొచ్చింది..”

ఈ ‘థ్రిల్’ ఇంతకు ముందెన్నడూ పొందలేదు!”

నయాగరా జలపాతాలు, సెప్టెంబర్ 2, అమెరికా కాలమానం పొద్దున 10 గం లు

మెయిడ్ ఆఫ్ ది మిస్ట్ (Maid of the Mist) విద్యుత్ బోట్లు, మనిషి సురక్షితంగా వెళ్లగలిగినంత దగ్గరగా మనల్ని నయాగరా జలపాతాల వద్దకు తీసుకు పోతయ్ .. ప్రతి సెకనుకు 6 లక్షల గ్యాలన్ల నీరు మహా ఉద్ధృతంగా కిందకు పడుతుంటే వినిపించే ఆ గర్జనను ప్రత్యక్షంగా వినడం.. చుట్టూ వ్యాపించే నీటి తుంపరలు పూర్తిగా తడిపేస్తున్న అనుభూతిని నేను ఈ రోజు అమెరికా కాలమానం ప్రకారం పొద్దున 10 గం లకు ఆస్వాదించిన.. ప్రపంచంలో అత్యంత శక్తిమంతమైన ప్రకృతి శక్తుల్లో ఒకటైన నయాగరా జలపాతం తన పూర్తి వైభవంతో మన కళ్లముందు ఆవిష్కృతమవుతుంటే చూస్తూ ఉండిపోయిన . ఆ థ్రిల్ ను మాటల్లో పూర్తిగా వర్ణించడం దాదాపు అసాధ్యం.

Maid of the Mist బోటులో అడుగుపెట్టిన క్షణం నుంచి నయాగరా సందర్శన కేవలం ఒక విహారయాత్రగా మిగిలిపోదు — నా జీవితాంతం నిలిచిపోయే అపూర్వమైన జ్ఞాపకం..” ఈ సందర్భంగా అక్కడ నిర్వాహకులు వివరించిన దాని ప్రకారం నయాగరా ను కూడా ఒకప్పుడు ప్రైవేట్ వ్యక్తులు ఆక్రమించి సందర్శకులకు అనుమతి ఇవ్వకుండా తమ వ్యాపార ప్రయోజనాలకు విచ్చలవిడిగా వాడుకున్నారని తెలుస్తున్నది. నిర్వాహకులు చెప్పిన ప్రకారం ..:

అది 1869వ సంవత్సరం.

నయాగరా జలపాతం అపూర్వ సౌందర్యం విచ్చలవిడి వ్యాపారీకరణ, నిర్లక్ష్యమైన పారిశ్రామిక విస్తరణ కారణంగా తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది.నయాగరా జలపాతం చుట్టూ ఉన్న భూముల్లో అధిక భాగం ప్రైవేటు యజమానుల నియంత్రణలో ఉండేది. అందువల్ల సాధారణ ప్రజలు జలపాతాలను స్వేచ్ఛగా సందర్శించే అవకాశం చాలా పరిమితంగా ఉండేది.నయాగరా స్వచ్ఛమైన సహజ ప్రకృతి దృశ్యం వేగంగా కనుమరుగవుతూ వొచ్చింది. స్ఫూర్తిని కలిగించే పవిత్రమైన ప్రకృతి ప్రదేశంగా కాకుండా, అది ఒక వినోద జాతరను తలపించే ప్రాంతంగా మారిపోయింది.పొగలుచిమ్మే కర్మాగారాల పొడవైన చిమ్నీలు, నిర్జీవంగా కనిపించే పరిశ్రమలు పరిసర ప్రాంతాల అందాన్ని కళంకితం చేశాయి. కిటికీలు లేని ఈ భారీ ఇటుక కర్మాగారాలు జలపాతం నుంచి ఉప్పొంగే నీటి అపార శక్తిని ఉపయోగించి తమ యంత్రాలను నడిపించేవి. అనంతరం వాటి వ్యర్థాలను నయాగరా లోయలోకి విడుదల చేసేవి.

వినోదపు వ్యాపారులు, అరుపులతో వినియోగదారులను ఆకర్షించే వర్తకులు, శిథిలావస్థకు చేరిన మిల్లులతో నిండిన ఈ ప్రపంచంలోకి ప్రముఖ ప్రకృతి దృశ్య రూపకర్త ఫ్రెడరిక్ లా ఓల్మ్‌స్టెడ్ అడుగుపెట్టారు. ఆయన అక్కడ చూసిన పరిస్థితులతో తీవ్రంగా కలత చెందారు. “ఇంతటి అపూర్వ సౌందర్యంతో కూడిన ప్రదేశం ఇలా ఘోరంగా అపవిత్రం కావడం ఎలా సాధ్యమైంది?” అని ఆయన ఆవేదన చెందారు. ప్రకృతి ప్రేమికుడైన ఓల్మ్‌స్టెడ్, ఆనాటి ప్రముఖ విద్యావేత్తలు, వ్యాపారవేత్తలు, రాజకీయ నాయకులను ఒకచోట చేర్చి ‘ఫ్రీ నయాగరా ఉద్యమం’ ప్రారంభించారు. దేశంలోని అనేకమంది ప్రముఖులు ఈ ఉద్యమానికి తమ మద్దతు ప్రకటించారు. ప్రజల ఆదరణ పెరుగుతున్న కొద్దీ ఉద్యమం మరింత బలపడింది.

వారి లక్ష్యం ఎంతో సాహసోపేతమైనది. నయాగరా చుట్టూ ఉన్న కర్మాగారాలను తొలగించడం, ప్రైవేటు యజమానుల నుంచి భూములను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం, జలపాతం పరిసరాల్లోని అసలైన సహజ ప్రకృతి దృశ్యాన్ని పునరుద్ధరించడం వారి ఆశయం.అమెరికాకు చెందిన ప్రముఖ చిత్రకారుడు ఫ్రెడరిక్ చర్చ్ చిత్రించిన నయాగరా జలపాతం చిత్రం కూడా ఈ ఉద్యమానికి స్ఫూర్తినిచ్చింది. నయాగరాలో ఏమి కోల్పోయామో, ‘ఫ్రీ నయాగరా ఉద్యమం’ ఏమి పునరుద్ధరించాలని ప్రయత్నిస్తోందో ఆ చిత్రం ప్రజలకు గుర్తుచేసింది. చర్చ్ చిత్రించిన నయాగరా చిత్రం ప్రజాభిప్రాయంపై అపారమైన ప్రభావం చూపింది. ఒకప్పుడు నయాగరా జలపాతానికి ఉన్న అద్భుతమైన సౌందర్యాన్ని చూసి ప్రజలు మంత్ర ముగ్ధులయ్యారు.

1885లో ఈ ఉద్యమం విజయవంతమైంది.

నయాగరా జలపాతం ఒక రాష్ట్ర పార్కుగా మారింది. అమెరికాలోనే మొట్టమొదటి స్టేట్ పార్కుగా అది గుర్తింపు పొందింది. తరువాత ఏర్పడిన అమెరికా జాతీయ పార్కుల వ్యవస్థకు కూడా నయాగరా పరిరక్షణ ఉద్యమమే స్ఫూర్తిగా నిలిచింది.

ప్రపంచం ఇక్కడే మారింది.

అదే కాలంలో, ఇటీవలే అమెరికాకు వలస వచ్చిన మేధావి శాస్త్రవేత్త నికోలా టెస్లా, నయాగరా జలపాతం నీటి శక్తిని ఉపయోగించి విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయాలని కలలు కన్నారు. ప్రపంచంలోని ప్రతి ఒక్కరికీ విద్యుత్ అందించాలంటే, విద్యుత్తును ఎక్కువ దూరాలకు పంపించగలగాలని ఆయన భావించారు. ప్రత్యామ్నాయ విద్యుత్ ప్రవాహమే—ఆల్టర్నేటింగ్ కరెంట్ లేదా ఏసీ—భవిష్యత్తుకు మార్గమని టెస్లా నమ్మారు. అందుకే ఎక్కువ దూరాలకు విద్యుత్తును ప్రసారం చేయగల ఏసీ విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసే జనరేటర్లను ఆయన రూపొందించారు. కానీ అవి నిజంగా పనిచేస్తాయా అనే సందేహం అప్పట్లో చాలామందిలో ఉండేది. తన ఆవిష్కరణలతో టెస్లా, ఏసీ విద్యుత్‌కు మద్దతు తెలిపిన మరో ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త జార్జ్ వెస్టింగ్‌హౌస్తో చేతులు కలిపారు.నయాగరా జలపాతం వద్ద కొత్త అడమ్స్ విద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించే కాంట్రాక్టు కోసం పోటీ నిర్వహించారు.1893లో జరిగిన చికాగో వరల్డ్స్ ఫెయిర్లో టెస్లా, వెస్టింగ్‌హౌస్ కలిసి ఆల్టర్నేటింగ్ కరెంట్ ప్రయోజనాలను ప్రపంచానికి ప్రదర్శించారు. వారు ఆ పోటీలో విజయం సాధించి, నయాగరా విద్యుత్ కేంద్ర నిర్మాణ బాధ్యతను దక్కించుకున్నారు.

అడమ్స్ పవర్ ప్లాంట్ ప్రపంచంలోని తొలి భారీ స్థాయి జలవిద్యుత్ కేంద్రాల్లో ఒకటిగా అవతరించింది. టెస్లా రూపొందించిన జనరేటర్లతో ఏసీ విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసిన తొలి భారీ విద్యుత్ కేంద్రంగా కూడా అది చరిత్ర సృష్టించింది. 1895 ఆగస్టులో విద్యుత్ కేంద్రం కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది. దాదాపు ఏడాది తరువాత, నయాగరాలోని అడమ్స్ పవర్ ప్లాంట్ నుంచి సుమారు 20 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న న్యూయార్క్ రాష్ట్రంలోని బఫెలో నగరానికి విద్యుత్‌ను విజయవంతంగా పంపించారు.

1901లో బఫెలోలో పాన్-అమెరికన్ ఎక్స్‌పోజిషన్ నిర్వహించారు. ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి సందర్శకులు అక్కడికి వొచ్చారు.టెస్లా, వెస్టింగ్‌హౌస్‌లు తమ ఘన విజయాన్ని ప్రపంచానికి ప్రదర్శించేందుకు ఈ అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు. ప్రజలను ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తుతూ, నయాగరా జలపాతం వద్దనున్న అడమ్స్ పవర్ ప్లాంట్ ఉత్పత్తి చేసిన విద్యుత్తుతో బఫెలోలోని పాన్-అమెరికన్ ఎక్స్‌పోజిషన్ ప్రాంగణం వెలుగులతో నిండిపోయింది. అది అంతకుముందు ప్రపంచం ఎన్నడూ చూడని అద్భుతమైన, కళ్లు మిరుమిట్లు గొలిపే విద్యుత్ దీపాల ప్రదర్శన.

త్వరలోనే నయాగరా జలపాతం న్యూయార్క్ రాష్ట్రం అంతటితోపాటు ఇతర ప్రాంతాలకు కూడా విద్యుత్తును అందించడం ప్రారంభించింది. విద్యుత్తును సుదూర ప్రాంతాలకు ప్రసారం చేయగలిగిన సామర్థ్యం ప్రపంచాన్ని విద్యుదీకరించింది. వంద సంవత్సరాలకు పైగా గడిచిన తరువాత కూడా మనం ఉపయోగిస్తున్న విద్యుత్ వ్యవస్థ ఇదే సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంది.

ప్రపంచం ఇక్కడే మారింది.

కొన్నిసార్లు మానవ మేధస్సు ప్రజలకు శక్తిని అందిస్తుంది. కొన్నిసార్లు ప్రజలు ప్రకృతికి తిరిగి సౌందర్యాన్ని అందించగలుగుతారు. మరికొన్నిసార్లు ప్రజలు కలిసికట్టుగా పనిచేస్తే, ప్రకృతి సౌందర్యం, మానవ అవసరాలకు ఉపయోగపడే శక్తి—రెండూ ఒకే చోట సహజీవనం చేసేలా చూడగలుగుతాం. మీరు బయటకు వెళ్లి నయాగరా జలపాతాన్ని అన్వేషిస్తూ, అక్కడి స్వచ్ఛమైన గాలిని పీలుస్తూ, దాని అద్భుత వైభవాన్ని, స్ఫూర్తిని అనుభూతి చెందుతున్నప్పుడు ఒక్క విషయం గుర్తుంచుకోండి: