“పాత క్లాసిక్ చిత్రాలు – స్వయంగా ఎన్టీఆర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ‘సీతారామ కళ్యాణం’లో, కేవలం తన నాటకీయ భంగిమలు, గంభీరమైన నవ్వుతోనే భయాన్ని సృష్టించిన రావణుడిని మనకు అందించగా, ఈ ఆధునిక వెర్షన్ మాత్రం యష్‌పైనే పూర్తిగా ఆధారపడింది. హాలీవుడ్ స్థాయి డీఎన్‌ఈజీ విజువల్ ఎఫెక్ట్స్, హన్స్ జిమ్మర్ అందించిన ఒపెరాటిక్ సంగీతం వంటి వాటి వెల్లువను అతని గర్జించే స్టార్ ప్రెజెన్స్ తట్టుకోగలదని ఆశిస్తోంది.కథనం కేవలం గ్రీన్-స్క్రీన్ యాక్షన్ సన్నివేశాల పరంపరగా మారిపోయింది. ఇది పవిత్ర గ్రంథాన్ని వీఎఫ్‌ఎక్స్ లోపాల పరంపరగా మార్చేసింది. ఇందులో ప్రతీదీ దోషరహితంగా కనిపించినా, పూర్తిగా శూన్యంగా అనిపిస్తుంది..”
“వినుడు వినుడు రామాయణ గాధ వినుడీ మనసారా / వినుడు వినుడు రామయణ గాధ వినుడీ మనసారా / ఆలపించినా ఆలకించినా ఆనందమొలికించే గాధ / వినుడు వినుడు రామయణ గాధ వినుడీ మనసారా” ‘లవకుశ’ (1963) చిత్రంలోని ఈ అద్భుతమైన ప్రారంభ గీతం, రామాయణం వంటి ఇతిహాసాన్ని తెరపై ఎలా ఆవిష్కరించాలో అత్యంత చక్కగా తెలియజేస్తుంది. తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రలో ఒక స్వర్ణయుగం ఉండేది; అప్పట్లో ఇద్దరు చిన్న పిల్లలు స్టూడియోలో నేలపై కూర్చుని, ఒక సాధారణ తంత్రీ వాయిద్యాన్ని మీటుతూ, ఎటువంటి ‘గ్రీన్ స్క్రీన్’ (డిజిటల్ సాంకేతికత) సహాయం లేకుండానే లక్షలాది మంది ప్రేక్షకులను భక్తిభావంతో కన్నీటి పర్యంతం చేయగలగేవారు. రామాయణం వంటి ఇతిహాసాలు కేవలం భాషలోని పవిత్రత, గాఢమైన భావోద్వేగాలు , నటీనటుల అద్భుతమైన అభినయంపైనే ఆధారపడి ఉంటాయని వారు నిరూపించారు.
ఆ కాలంలో కథే ప్రధాన శక్తిగా ఉండేది. దానికి కావలసింది కేవలం కథాక్రమం పట్ల గౌరవం, స్పష్టమైన ఉచ్చారణ,నిజంగానే స్వర్గం నుండి దిగివచ్చినట్లు అనిపించే నటీనటులు మాత్రమే. అప్పట్లో నటులు ‘వానిటీ వ్యాన్’ (మేకప్ రూమ్) నుండి బయటకు వచ్చినట్లుగానో, లేదా ఫోటోషాప్ వంటి సాంకేతికతతో వయసును తగ్గించుకుని కృత్రిమంగా కనిపించేలానో ఉండేవారు కాదు. లవ కుశ, సంపూర్ణ రామాయణం (1971), సీతారామ కళ్యాణం (1961) వంటి అద్భుత చిత్రాలైన తెలుగు క్లాసిక్‌లకు ఈ స్వచ్ఛమైన, కల్మషం లేని భక్తి ప్రమాణంగా నిలిచింది. నలుపు-తెలుపు చిత్రాల గంభీరమైన హుందాతనంలో చిత్రీకరించినా లేదా తొలితరం గెవా కలర్ చిత్రాల ప్రకాశవంతమైన రంగులలో చూసినా, ఈ చిత్రాలు ఇతిహాసాన్ని ఒక వాణిజ్య ఉత్పత్తిగా కాకుండా, ఒక ఆధ్యాత్మిక అనుభవంగా పరిగణించాయి.
ఎన్టీఆర్, శ్రీరాముడు , శ్రీకృష్ణుడి పాత్రలలో తన అద్భుతమైన నటనతో ప్రతి తెలుగు వారి మదిలో శాశ్వత స్థానం సంపాదించుకున్నారు. ఆయన గానీ, లేదా ‘ఆంధ్రా అందగాడు’ అనే ప్రసిద్ధ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన శోభన్ బాబు గానీ తెరపైకి అడుగుపెట్టినప్పుడు, వారి గంభీరమైన సంభాషణలు , నాటకీయమైన హుందాతనం నిజమైన దైవత్వాన్ని వెదజల్లుతూ, అట్టపెట్టెలను, రంగులు వేసిన నేపథ్యాలను పూర్తిగా మాయం చేశాయి.రామాయణం అనేది భక్తిలో లోతుగా పాతుకుపోయిన ఒక భావోద్వేగం అనే లోతైన అవగాహన చిత్రనిర్మాతలకు ఉంది. మెరిసే బాణం లేదా కార్డ్‌బోర్డ్ రథం వంటి వారి ప్రాక్టికల్ ఎఫెక్ట్స్‌లోని సరళత, కథ స్వచ్ఛతను మరింత పెంచింది. కథనం హృద్యంగా ఉన్నప్పుడు, మిగతాదంతా ప్రేక్షకుల ఊహే చూసుకుంటుందని ఇది నిరూపించింది.
ఆ తర్వాత నితేష్ తివారీ భారీ, కోట్ల బడ్జెట్ దృశ్యకావ్యం ‘రామాయణం: మొదటి భాగం’ వచ్చింది. గ్రీన్ స్క్రీన్‌పై తగినంత డబ్బు వెచ్చిస్తే, ధర్మం దానంతట అదే వ్యక్తమవుతుందనే సిద్ధాంతంపై ఇది పనిచేస్తున్నట్లుగా అనిపిస్తుంది. ఒక పవిత్ర గాథకు బదులుగా, ఆధునిక యుగ పురాణ గాథ ముసుగులో అధిక బడ్జెట్‌తో నిర్మించిన, మార్వెల్ తరహా సూపర్ హీరో చిత్రాన్ని అందించింది. వెనుక వరుసలో కూర్చునే విద్యార్థిగా ఉండి, అకస్మాత్తుగా అగ్రశ్రేణికి ఎదిగిన వ్యక్తిలా కనిపించే రణబీర్ కపూర్ పోషించిన శ్రీరాముడి పాత్ర, ఒక సైన్స్ ఫిక్షన్ ఫ్రాంచైజీ నుండి బయటకు వచ్చిన ఆధునిక కథానాయకుడి అస్తిత్వపు అలసటను తరచుగా ప్రదర్శిస్తుంది. అతనికి కొద్దిపాటి పవిత్రతను ఆపాదించడానికి డిజిటల్ కళాకారుల సైన్యం, అనుకరణ నేపథ్యాలు, అతిపెద్ద జంతువులు, హాలీవుడ్ నుండి దిగుమతి చేసుకున్న రాక్షసులతో నిండిన యాక్షన్ సన్నివేశాలు అవసరమయ్యాయి. మరోవైపు, ఒకప్పుడు ఆత్మను కదిలించే గంభీరమైన, లయబద్ధమైన గద్యానికి ఒక అద్భుత ఉదాహరణగా నిలిచిన సంభాషణల పంపిణీ, ఇప్పుడు పూర్తిగా సాధారణమైన, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆమోదయోగ్యమైన ప్రసంగ శైలిగా మార్చబడింది. ఇది దైవిక కవిత్వంలా కాకుండా, శుద్ధి చేయబడిన కార్పొరేట్ ప్రెజెంటేషన్‌లా అనిపిస్తుంది.
ఈ ఆధునిక మార్పు, ఇతిహాసంలోని మిగిలిన భాగాన్ని కూడా అదే పిక్సెల్-ఆధారిత తత్వంతో చూస్తూ, ప్రాచీన ఆధ్యాత్మిక రాజరికాన్ని సీజీఐ విన్యాసాలకు ఒక క్రీడాస్థలంగా మార్చేసింది. పాత క్లాసిక్ చిత్రాలు – స్వయంగా ఎన్టీఆర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ‘సీతారామ కళ్యాణం’లో, కేవలం తన నాటకీయ భంగిమలు, గంభీరమైన నవ్వుతోనే భయాన్ని సృష్టించిన రావణుడిని మనకు అందించగా, ఈ ఆధునిక వెర్షన్ మాత్రం యష్‌పైనే పూర్తిగా ఆధారపడింది. హాలీవుడ్ స్థాయి డీఎన్‌ఈజీ విజువల్ ఎఫెక్ట్స్, హన్స్ జిమ్మర్ అందించిన ఒపెరాటిక్ సంగీతం వంటి వాటి వెల్లువను అతని గర్జించే స్టార్ ప్రెజెన్స్ తట్టుకోగలదని ఆశిస్తోంది.
కథనం కేవలం గ్రీన్-స్క్రీన్ యాక్షన్ సన్నివేశాల పరంపరగా మారిపోయింది. ఇది పవిత్ర గ్రంథాన్ని వీఎఫ్‌ఎక్స్ లోపాల పరంపరగా మార్చేసింది. ఇందులో ప్రతీదీ దోషరహితంగా కనిపించినా, పూర్తిగా శూన్యంగా అనిపిస్తుంది. సినిమా భారీ సీజీఐ ఫైట్ సీన్స్‌కు చేరుకునేసరికి ఒక విషయం సుస్పష్టమవుతుంది. ఇతిహాసం పూర్తి ఆత్మను పట్టుకోవడానికి 1963 నాటి క్లాసిక్‌కు ఒక సాధారణ సంగీతం, 1971 నాటి మాస్టర్‌పీస్‌కు కథానాయకుల మనోహరమైన నటనతో పాటు కాన్వాస్‌పై బాపూ కవిత్వ కళ మాత్రమే సరిపోగా, ఇది ఒక పవిత్ర కథ అని గుర్తు చేయడానికి ఆధునిక యుగానికి ప్రపంచంలోని సగం కంప్యూటర్ ప్రాసెసింగ్ శక్తి అవసరమవుతుంది.ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, దశాబ్దాలుగా రామాయణాన్ని ఒక రాజకీయ ఆయుధంగా మార్చుకుంటూ వస్తున్న సిద్ధాంత వర్గం నుంచే ఈ కోట్ల డాలర్ల చిత్రానికి లభించిన స్పందనలోనే అసలైన వ్యంగ్యం దాగి ఉంది.
హిందుత్వ వాదులు ఈ ఇతిహాసాన్ని తమ సాంస్కృతిక ఆధిపత్యానికి అంతిమ చిహ్నంగా నిత్యం ఆయుధంగా వాడుకుంటున్న ఈ కాలంలో, ₹4,000 కోట్ల బడ్జెట్‌తో ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్మించిన ఈ పునఃకథనం వారి కెరీర్‌లో ఒక కిరీటాయమానమైన సినిమా విజయంగా నిలుస్తుందని ఎవరైనా ఊహించి ఉండవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఏ.ఆర్. రెహమాన్ సంగీతం, రణబీర్ కపూర్ ‘బీఫ్ తినడం’పై మళ్లీ తెరపైకి వచ్చిన వివాదాలు, సీత పాత్రకు సాయి పల్లవి ‘సరైనదేనా’ అనే దానిపై ఆన్‌లైన్‌లో అంతులేని ఆందోళనలు, సాంప్రదాయ భావాల కంటే పాశ్చాత్య ఐమాక్స్ ప్రేక్షకులను మెప్పించాలనే తపన వంటి అంశాలతో కూడిన ఈ సినిమా నీరసమైన, పాశ్చాత్యీకరించిన ప్యాకేజింగ్, కఠోర సిద్ధాంతవాదులను సైతం నిరాశకు, సందిగ్ధతకు గురిచేసింది. హాలీవుడ్ తరహా బాక్సాఫీస్ ఆమోదం కోసం పవిత్ర గ్రంథంలోని సహజ భక్తిని తొలగించిన నిర్మాతలు, చివరికి ఒక హాస్యాస్పదమైన అగమ్యగోచర స్థితిలో చిక్కుకున్నారు. అది నిజమైన భక్తుడిని కదిలించలేనంతగా శుభ్రపరచబడి, అనుకరణగా ఉంది. అదే సమయంలో రాజకీయ విశ్వాసులను సమీకరించలేనంతగా “అసహజంగా” కూడా ఉంది.
-శామ్ సుందర్
పొలిటికల్ అనలిస్ట్
