ఫ్యాక్టరీలలో కార్మికుల మరణాలకు ఎవరు బాధ్యులు?

“ఆంధ్రప్రదేశ్ విపత్తు నిర్వహణ, అగ్నిమాపక సేవల శాఖ సమాచారం మేరకు, 2014 నుండి విశాఖపట్నం, తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాల్లో (అప్పటి ఉమ్మడి జిల్లాల పరిధిలో) జరిగిన 12 బాణసంచా కేంద్రాల పేలుళ్లలో 69 మంది మరణించారు. కేవలం 2025లోనే అనకాపల్లి, కాకినాడ, డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లాల్లో జరిగిన మూడు పేలుళ్లలో 46 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అక్టోబర్ 20, 2014న పిఠాపురంలో సల్ఫర్, బొగ్గు, నైట్రేట్ల నిర్వహణలో జరిగిన పొరపాటు కారణంగా సంభవించిన పేలుడులో 18 మంది కార్మికులు సజీవ దహనమయ్యారు..”

విశాఖపట్నం ఉక్కు కర్మాగారంలో జూన్ 8వ తేదీ, సోమవారం నాడు జరిగిన భారీ పేలుడులో ఎనిమిది మంది కార్మికులు మరణించగా, మరో ఆరుగురు తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. ప్రాథమిక విచారణ ప్రకారం, దాదాపు 1600 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉన్న సుమారు 150 టన్నుల కరిగిన ఉక్కును మోసుకెళ్తున్న ఒక లాడెల్‌ పేలి, ఒరిగిపోయింది. దీంతో ఆ ద్రవరూప లోహం నేలంతా వరదలా ప్రవహించి, కార్మికులు ఆ మంటల్లో చిక్కుకున్నారు. ఈ విధ్వంసం జరిగినప్పుడు ఫ్యాక్టరీ పేలుడు ప్రదేశంలో దాదాపు 18 మంది కార్మికులు ఉన్నారని అంచనా. కరిగిన ఉక్కు నేలంతా వ్యాపించి, భారీ అగ్నిప్రమాదానికి దారితీయడంతో ఎనిమిది మంది కార్మికులు సజీవ దహనం అయ్యారు. గత పారిశ్రామిక ప్రమాదాల నుండి ఎలాంటి గుణపాఠాలు నేర్చుకోలేదనే విషయాన్ని ఈ విషాద సంఘటన మనకు గుర్తుచేస్తున్న‌ది. పరిశ్రమల నిర్వహణలో భద్రతా ప్రమాణాలను ప‌ట్టించుకోవ‌డం లేద‌న్న స‌త్యం స్ప‌ష్టంగా క‌నిపిస్తున్న‌ది.

ఎందుకంటే, పాతబడిన పరికరాలు, సరిపోని నిర్వహణ, తీవ్రమైన మానవ వనరుల కొరత వంటి విషయాలను పట్టించుకోవడం లేదని కార్మిక సంఘాలు, పౌర సమాజ సభ్యులు చెబుతూ వస్తున్నారు. సంవత్సరాలుగా కరిగిన లోహంతో వరుస ప్రమాదాలు జరుగుతున్నప్పటికీ, యాజమాన్యం పాత యంత్రాలను మార్చ‌లేద‌ని కార్మికులు ఆరోపించినట్లు..స్టీల్ ప్రాసెసింగ్‌లో ఉపయోగించిన నాణ్యత లేని రసాయనాల వల్ల జరిగిన రసాయన చర్య కారణంగా పేలుడు సంభవించిందని స్టీల్ ప్లాంట్ కార్మిక సంఘాలు నివేదించినట్లు వార్తలు వొచ్చాయి. గత రెండు నెలల్లో గరిటెల నుండి 27 సార్లకు పైగా కరిగిన ఉక్కు లీక్ అయిందని కూడా వారు ఫిర్యాదు చేశారు. కాబట్టి ఈ విపత్తుకు మూలం యాజమాన్యం నిర్లక్ష్యమే. దాదాపు ఏడాది క్రితం, హైదరాబాద్ సమీపంలోని సిగాచి ఇండస్ట్రీస్‌లో జరిగిన ఒక శక్తివంతమైన పేలుడులో దాదాపు 42 మంది కార్మికులు మరణించగా, పలువురి ఆచూకీ ఇప్ప‌టికీ తెలియ‌లేదు. ఆ ఘటనలో కూడా యాజమాన్యం వైపు నుండి అనేక భద్రతా లోపాలు ఉన్నట్లు తేలింది. కార్మికుల జీవితాలు, వారి గౌరవం ముఖ్యమైనవని ప్రభుత్వాలు, విధాన రూపకర్తలు గ్రహించడానికి మనం ఇంకెన్ని అమాయక ప్రాణాలను బలిదానం చేయాలి?

గత ప్రమాదాల నుంచి పాఠాలు నేర్చుకోలేదు
ప్రామాణిక కార్యాచరణ విధానాలను (ఎస్ ఓపీలు) పాటించకపోవడం వ‌ల్ల ఫ్యాక్టరీ ప్రమాదాలు, పేలుళ్లు నిరంతరం పెరుగుతూ వచ్చాయి. ఈ మధ్యనే, 2026 మార్చి 1వ తేదీ ఆదివారం ఉదయం, నాగ్‌పూర్ జిల్లాలోని రౌల్‌గావ్ గ్రామంలో ఉన్న ఎస్‌బిఎల్ ఎనర్జీ లిమిటెడ్‌లో చెవులు బద్దలయ్యేలా ఒక పేలుడు సంభవించింది. ఈ ఘటనలో 19 మంది కార్మికులు మరణించగా, 23 మంది తీవ్రంగా కాలిపోయి గాయపడ్డారు. మరణించిన, తీవ్రంగా గాయపడిన వారిలో అత్యధికులు మహిళలే. ఈ పేలుడు జరిగిన ఎస్‌బిఎల్ ఎనర్జీ లిమిటెడ్ రౌల్‌గావ్ యూనిట్‌లో నిబంధనలను పాటించని పలు ఉదంతాలు ఉన్నాయని పెట్రోలియం అండ్ ఎక్స్‌ప్లోజివ్స్ సేఫ్టీ ఆర్గనైజేషన్ (పీఈఎస్ఓ) మరియు డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రియల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్ (డిష్‌) సమర్పించిన ప్రాథమిక నివేదికలు సూచించాయి.

పోలీసు వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ప్రతి పనిదినం ముగిసేస‌మ‌యానికి పేలుడు పదార్థాలను తొలగించ‌డం త‌ప్ప‌నిస‌రి అని  ఎక్స్‌ప్లోజివ్స్ రూల్స్- 2008 నిర్దేశిస్తున్నాయి. అయిన‌ప్ప‌టికీ అయినప్పటికీ, కంపెనీ తన మందుగుండు సామగ్రి నిల్వలను క్రమం తప్పకుండా తొలగించడం లేదని ప్రాథమిక నివేదిక పేర్కొంది. నిర్దేశించిన భద్రతా నిబంధనల ఉల్లంఘనలను కూడా ఈ నివేదిక ప్రస్తావించింది. ఆమోదించబడిన ఫ్యాక్టరీ లేఅవుట్ ప్లాన్ నుండి విచలనాలు, సీసీటీవీ సంస్థాపనలలో సమస్యలు, భద్రతా అధికారుల నియామకంలో అవకతవకలతో సహా, నిబంధనల ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన పద్నాలుగు ఉదంతాలను గుర్తించారు.

2026 ఫిబ్రవరి 28న, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కాకినాడ జిల్లా వెట్లపాలెం గ్రామంలోని ఒక బాణసంచా తయారీ కేంద్రంలో జరిగిన పేలుడులో ఎనిమిది మంది మహిళలతో సహా 28 మంది కార్మికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. పండుగ,  వివాహాల ఆర్డర్లను పూర్తి చేసే క్రమంలో, ఆ కేంద్రం యజమానులు అనుమతించిన పరిమితికి మించి పేలుడు పదార్థాలను నిల్వ చేశారని మరియు లైసెన్స్ ప్రకారం అనుమతించిన సంఖ్య కంటే దాదాపు నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ మంది (31 మంది) కార్మికులను పనిలో పెట్టుకున్నార‌ని ప్రాథమిక విచారణలో తేలిందని మార్చి 7 నాటి ‘ది హిందూ‘ నివేదిక పేర్కొంది. అదే నివేదిక ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్ విపత్తు నిర్వహణ, అగ్నిమాపక సేవల శాఖ సమాచారం మేరకు, 2014 నుండి విశాఖపట్నం, తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాల్లో (అప్పటి ఉమ్మడి జిల్లాల పరిధిలో) జరిగిన 12 బాణసంచా కేంద్రాల పేలుళ్లలో 69 మంది మరణించారు. కేవలం 2025లోనే అనకాపల్లి, కాకినాడ,  డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లాల్లో జరిగిన మూడు పేలుళ్లలో 46 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అక్టోబర్ 20, 2014న పిఠాపురంలో సల్ఫర్, బొగ్గు,  నైట్రేట్ల నిర్వహణలో జరిగిన పొరపాటు కారణంగా సంభవించిన పేలుడులో 18 మంది కార్మికులు సజీవ దహనమయ్యారు.

2025 జూన్ 30న, తెలంగాణలోని పాశమైలారంలో ఉన్న ‘సిగాచీ ఇండస్ట్రీస్‘  వారి ఔషధ తయారీ కేంద్రంలో జరిగిన భారీ పేలుడు కారణంగా, ప్రధానంగా వలస కాంట్రాక్ట్ కార్మికులు పెద్ద సంఖ్యలో ప్రాణాలు కోల్పోవడం, గాయపడటం జరిగింది. 2025 జూలై 11 నాటికి అందిన నివేదికల ప్రకారం, సుమారు 44-45 మంది ఫ్యాక్టరీ కార్మికులు మరణించగా, మరో 8-9 మంది ఆచూకీ లభించలేదు. ఈ పేలుడు భారతదేశంలో పారిశ్రామిక ప్రమాదాలకు సంబంధించిన ఆందోళనకరమైన ధోరణిని ఎత్తిచూపుతోంది.  ప్రపంచంలోనే ఐదవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఉన్న దేశంలో భద్రతా నిబంధనల అమలు ఎంతవరకు సమర్థవంతంగా ఉందనే దానిపై కీలక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
‘ఇండియా స్పెండ్‘  సంస్థ 2022 నవంబర్‌లో సమాచార హక్కు చట్టం (ఆర్‌టీఐ) ద్వారా సేకరించిన కార్మిక  ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ‘డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఫ్యాక్టరీ అడ్వైస్ సర్వీస్ అండ్  లేబర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్స్స‌ (డిజిఎఫ్ ఎఎస్ ఎల్ ఐ) గణాంకాల ప్రకారం, 2017 మరియు 2020 మధ్య భారతదేశంలోని నమోదిత కర్మాగారాల్లో జరిగిన ప్రమాదాల వల్ల సగటున ప్రతిరోజూ ముగ్గురు వ్యక్తులు మరణించగా, 11 మంది గాయపడ్డారు. 2018 మరియు 2020 మధ్య కాలంలో 3,331 మరణాలు నమోదయ్యాయి, కానీ అదే సమయంలో ‘ఫ్యాక్టరీల చట్టం, 1948స (క‌ర్మాగారాల చ‌ట్టం- 1948) కింద నేరాలకు సంబంధించి కేవలం 14 మందికి మాత్రమే జైలు శిక్ష పడింద‌ని ఈ గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.

ఫ్యాక్టరీలలో పనిచేసే కార్మికులను పారిశ్రామిక వృత్తిపరమైన ప్రమాదాల నుండి రక్షించడం ఫ్యాక్టరీల చట్టం, 1948  ప్రధాన లక్ష్యం. ఇది కార్మికులను రక్షించాల్సిన బాధ్యతను యజమానులు మరియు ఆక్రమణదారులపై విధిస్తుంది. అందుబాటులో ఉన్న తాజా సమాచారం 2022 సంవత్సరం నాటిది. దీని ప్రకారం, 2022 సంవత్సరం చివరి నాటికి 2,28,585 నమోదిత ఫ్యాక్టరీలు ఉన్నాయి. మొత్తం నమోదిత ఫ్యాక్టరీలలో, పనిచేస్తున్న ఫ్యాక్టరీల శాతం 84.16 శాతంగా ఉంది.

నియంత్రణ చట్టాలు
• ఫ్యాక్టరీల చట్టం, 1948 / ఓఎస్ హెచ్‌ కోడ్, 2020: ఫ్యాక్టరీ లైసెన్స్, భద్రతా అధికారులు మరియు ప్రమాదకరమైన ప్రక్రియల కోసం ప్రోటోకాల్‌లను తప్పనిసరి చేస్తుంది. ఈ యూనిట్ ఈ ప్రాథమిక అవసరాలను ఉల్లంఘించింది.
• పర్యావరణ (రక్షణ) చట్టం, 1986: ప్రమాదకరమైన పదార్థాల నిర్వహణ మరియు విడుదలపై చర్యలు తీసుకోవడానికి కాలుష్య నియంత్రణ బోర్డులకు అధికారం ఇస్తుంది.
• బాయిలర్ల చట్టం, 1923: స్ప్రే డ్రైయర్ వంటి పీడన పాత్రల ఆవర్తన తనిఖీ మరియు ధృవీకరణను ఇది తప్పనిసరి చేస్తుంది. కాలం చెల్లిన, ధృవీకరణ లేని పరికరాల వాడకం చట్ట ఉల్లంఘనగా పరిగణించబడుతుంది.
• ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం (పీఎల్ ఐఏ), 1991: బాధితులకు తక్షణ ఉపశమనం కోసం బీమాను తప్పనిసరి చేస్తుంది. నష్టపరిహారం ప్రకటించినప్పటికీ (మృతుల కుటుంబాలకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ద్వారా ₹1 కోటి), నెమ్మదిగా జరిగే అమలు కారణంగా ఈ చట్టం యొక్క ప్రభావశీలత తరచుగా దెబ్బతింటుంది.

పారిశ్రామిక పేలుళ్లు/ప్రమాదాలకు సంబంధించిన బీఎన్ ఎస్‌ సెక్షన్లు:
ఇటీవలి కేసులు మరియు భారతీయ న్యాయ సంహిత (బీఎన్ ఎస్‌), 2023లోని నిబంధనల ఆధారంగా, మరణాలు లేదా గాయాలకు దారితీసే పారిశ్రామిక పేలుళ్లు ప్రధానంగా ఈ క్రింది సెక్షన్ల పరిధిలోకి వస్తాయి:
సెక్షన్ 105 (హత్యగా పరిగణించబడని నేరపూరిత నరహత్య): నిర్లక్ష్యం లేదా అసురక్షిత యంత్రాలను నడపడం వల్ల సంభవించిన ప్రాణాంతక పేలుళ్లకు ఫ్యాక్టరీ యజమానులు, డైరెక్టర్లు లేదా యాజమాన్యం బాధ్యులుగా ఉన్నప్పుడు ఇది తరచుగా వర్తిస్తుంది.
సెక్షన్ 110 నేరపూరిత నరహత్యకు ప్రయత్నించే విషయాన్ని వివరిస్తుంది, అయితే సెక్షన్ 117 “స్వచ్ఛందంగా తీవ్రమైన గాయం కలిగించడం” అనే నేరాన్ని వివరిస్తుంది.
సెక్షన్ 288 (పేలుడు పదార్థానికి సంబంధించి నిర్లక్ష్యపూరిత ప్రవర్తన): పేలుడు పదార్థాలతో మానవ ప్రాణాలకు ప్రమాదం కలిగించే విధంగా, తొందరపాటుతో లేదా నిర్లక్ష్యంగా చేసే చర్యలను ఇది కవర్ చేస్తుంది.
సెక్షన్ 326 (అగ్ని లేదా పేలుడు పదార్థంతో దుశ్చర్య): ఒక పేలుడు ఆస్తికి లేదా భవనాలకు నష్టం కలిగించినప్పుడు ఇది వర్తిస్తుంది.
సెక్షన్ 125 (ఇతరుల ప్రాణాలకు లేదా వ్యక్తిగత భద్రతకు ప్రమాదం కలిగించే చర్య): పారిశ్రామిక వాతావరణంలో గాయాలకు (సాధారణమైన లేదా తీవ్రమైన) దారితీసే నిర్లక్ష్యపు చర్యలను ఇది వర్తిస్తుంది.
సెక్షన్ 118 (పేలుడు పదార్థంతో  గాయం/తీవ్రమైన గాయం కలిగించడం): హాని కలిగించాలనే ఉద్దేశ్యంతో పేలుడు సంభవించినట్లయితే ఇది వర్తిస్తుంది.
నాగ్‌పూర్ ఎస్‌బీఎల్‌ ఎనర్జీ పేలుడు (2026) మరియు సిగాచి ఫ్యాక్టరీ పేలుడు (2025) వంటి ఇటీవలి ఘటనలలో, యాజమాన్యంపై పోలీసులు సెక్షన్ 105 (నేరపూరిత నరహత్య), సెక్షన్ 110 (నేరపూరిత నరహత్యకు ప్రయత్నం), సెక్షన్ 117 (ఉద్దేశపూర్వకంగా తీవ్రమైన గాయం కలిగించడం) కింద కేసులు నమోదు చేశారు.

అమలులో లోపాలు మరియు సవాళ్లు
డైరెక్టరేట్ జనరల్, ఫ్యాక్టరీ అడ్వైస్ అండ్ లేబర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్స్ (డీజీఎఫ్ ఏఎస్ ఎల్ ఐ) 2019 నాటి నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలో ఫ్యాక్టరీ ఇన్‌స్పెక్టర్ల మంజూరైన పోస్టులలో పనిచేస్తున్న వారి నిష్పత్తి (ఉపాధి రేటు) 70.60%గా ఉంది. అయితే మహారాష్ట్ర (38.93%), గుజరాత్ (57.52%), తమిళనాడు (58.33%)  బీహార్ (47.62%) వంటి ప్రధాన రాష్ట్రాల్లో ఇన్‌స్పెక్టర్ల నియామక రేటు చాలా తక్కువగా ఉంది. 2019లో, ప్రతి 487 నమోదిత ఫ్యాక్టరీలకు ఒక ఇన్‌స్పెక్టర్ మాత్రమే ఉండేవారు; ఇది ఇన్‌స్పెక్టర్లపై ఉన్న అధిక పనిభారాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఫ్యాక్టరీలలో పనిచేసే ప్రతి 1,000 మంది కార్మికులకు ఇన్‌స్పెక్టర్ల నిష్పత్తి కేవలం 0.04గా ఉంది; మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ప్రతి 25,415 మంది కార్మికులకు ఒక ఇన్‌స్పెక్టర్ మాత్రమే ఉన్నారు.

లోక్‌సభలో 04.08.2025 నాటి అన్‌స్టార్డ్ ప్రశ్న నం. 2416 (భాగాలు ‘ఎ‘ నుండి ‘ఇ‘ వరకు)కు ఇచ్చిన సమాధానంలో భాగంగా మంత్రి ఒక అనుబంధ పత్రాన్ని సమర్పించారు. మంత్రి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఈ చట్టం కింద నమోదైన ఫ్యాక్టరీలలో పనిచేసే కార్మికుల భద్రత, ఆరోగ్యం, సంక్షేమం కోసం ప్రభుత్వం ‘ఫ్యాక్టరీల చట్టం, 1948′ని రూపొందించింది. మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు మరియు గుజరాత్‌తో సహా వివిధ రాష్ట్రాల్లో, ఈ చట్టం మరియు దాని కింద రూపొందించిన నిబంధనలను ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ‘చీఫ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆఫ్ ఫ్యాక్టరీస్స‌ (సీఐఎఫ్‌లు) లేదా ‘డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రియల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్స‌ (డిష్‌) ద్వారా అమలు చేస్తాయి.
తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర వంటి పారిశ్రామిక రాష్ట్రాల్లో ఫ్యాక్టరీల తనిఖీలు క్రమబద్ధంగా లేవని, తక్కువ స్థాయిలో జరుగుతున్నాయని మంత్రి ఇచ్చిన ఈ సమాధానం సూచిస్తోంది. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఫ్యాక్టరీల తనిఖీ కోసం తగినంత మంది ఇన్‌స్పెక్టర్లను నియమించడం లేదు; అంచనాల ప్రకారం సగటున ప్రతి 10,000 మంది కార్మికులకు ఒక ఇన్‌స్పెక్టర్ మాత్రమే ఉన్నారు.

కార్మిక చట్టాలు:
“కార్మిక” రంగం రాజ్యాంగంలోని ఉమ్మడి జాబితాలో ఉంది మరియు కార్మిక చట్టాల ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వంతో పాటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా నిబంధనలను రూపొందించాల్సి ఉంటుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం, చాలా రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు 4 కార్మిక చట్టాల కింద ముందస్తుగా ప్రచురించిన నిబంధనలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం 29 కార్మిక చట్టాలను ఏకీకృతం చేసి, 2019 ఆగస్టు 8న వేతనాల కోడ్, 2019 మరియు 2020 సెప్టెంబర్ 29న పారిశ్రామిక సంబంధాల కోడ్, 2020, సామాజిక భద్రత కోడ్, 2020 & వృత్తిపరమైన భద్రత, ఆరోగ్యం మరియు పని పరిస్థితుల కోడ్, 2020 అనే 4 కార్మిక చట్టాలను నోటిఫై చేసింది. అయితే, కార్మిక మరియు ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క 2024-25 వార్షిక నివేదిక ప్రకారం, కార్మిక చట్టాల ఉల్లంఘనలలోని అవకతవకలకు సంబంధించిన శిక్షా రేట్లు అత్యంత దారుణంగా ఉన్నాయి.

ముగింపు
పారిశ్రామిక సంబంధాల నిపుణుడైన ప్రొఫెసర్ శ్యామ్ సుందర్ ప్రకారం, చట్టపరమైన,  కార్మిక విధాన అంశాలకు సంబంధించి రెండు ప్రధాన సమస్యలు ఉన్నాయి. మొదటిది, గత 20 సంవత్సరాలుగా జరిగినట్లుగా తనిఖీ వ్యవస్థను విచక్షణారహితంగా సరళీకరించడం పటిష్టమైన కార్మిక మార్కెట్ పాలనను ప్రోత్సహించదు. రెండవది, వార్షిక నివేదికలు మరియు స్వీయ-ధృవీకరణ వ్యవస్థలను సరళీకరించడం వల్ల, సంస్థలు రాష్ట్ర కార్మిక శాఖలకు మరియు ఆ శాఖలు లేబర్ బ్యూరోకు తక్కువగా నివేదించడం వలన, అన్ని అంశాలకు సంబంధించి — ముఖ్యంగా పారిశ్రామిక గాయాల విషయంలో — ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న కార్మిక గణాంక వ్యవస్థ మరింత బలహీనపడుతుంది. భారతదేశం అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ఐఎల్ ఓ) ఒప్పందాలైన లేబర్ ఇన్‌స్పెక్షన్ కన్వెన్షన్, 1947 (సి081) మరియు లేబర్ స్టాటిస్టిక్స్ కన్వెన్షన్, 1985 (సి160)లను ఆమోదించింది; అందువల్ల, ఈ లోపాలు ఆ ఒప్పందాలను ఉల్లంఘిస్తాయి. కాబట్టి, ఈ సూత్రాలకు విరుద్ధంగా, భారతదేశంలో కార్మిక చట్టాలు, ముఖ్యంగా వృత్తిపరమైన భద్రత మరియు ఆరోగ్యం (ఓఎస్‌హెచ్‌) చట్టసృష్టికర్తల నుండి మరియు కార్మిక సంఘాల నుండి కూడా తగినంత శ్రద్ధను పొందలేదు. ఓఎస్‌హెచ్‌ అనేది ఒక ప్రాథమిక మానవ మరియు కార్మిక హక్కు.

ఫ్యాక్టరీలు/బాణసంచా యూనిట్లలో ఇటీవల జరిగిన పేలుళ్లు, గతంలో జరిగిన దహేజ్ (2020), థానే (2024), మరియు అచ్చుతపురం (2024) వంటి విపత్తులను కూడా మనకు గుర్తు చేస్తున్నాయి. ఆ ఘటనలలో అధిక వేడికి గురైన యంత్రాలు, రసాయనాలను సరిగ్గా నిర్వహించకపోవడం, మరియు సరిపోని భద్రతా నియమావళి కారణంగా ప్రాణనష్టం, పర్యావరణ హాని సంభవించాయి. పరిశ్రమలు నష్టపోయిన వారికి నష్టపరిహారం చెల్లించడమే కాకుండా, పర్యావరణ నష్టాన్ని కూడా సరిదిద్దాలని ఈ సంఘటనలు గుర్తు చేస్తున్నాయి. ఇటీవలి అనేక పారిశ్రామిక విపత్తుల ఘటనలలో స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నట్లుగా, ప్రమాదకరమైన రసాయనాలను ఎలా వాడాలో, ఎలా కలపాలో సరైన శిక్షణ లేకపోవడంతో, ఎంతోమంది కార్మికులు త‌మ ప్రాణాల‌ను ప‌ణంగా పెట్టి ప‌నిచేయాల్సి వ‌స్తున్న‌ది.

విపత్తు తర్వాత శిక్షించడం కంటే, ముందు జాగ్రత్త చర్యలే మనకు ఎక్కువగా అవసరం. కర్మాగారాలు తప్పనిసరిగా భద్రతా వివరాలను వెల్లడించేలా నిబంధనలను మరింత కఠినతరం చేయాలి. మన పారిశ్రామిక అభివృద్ధి అనేది, ప‌ర్యావ‌ర‌ణ న‌ష్టాలు, కార్మికుల‌కు స‌మ‌స్య‌లు, వారి ప్రాణాల‌ను ప‌ణంగా పెట్టే పారిశ్రామిక వృద్ధి వుండ‌కూడ‌దు.  సమాజంలోని అత్యంత అణగారిన వర్గాల నుండి వచ్చే పేద కార్మికుల ప్రాణాలే ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. పారిశ్రామిక సంస్థలు మరియు ప్రభుత్వ ఏజెన్సీల నుండి జవాబుదారీతనం, పారదర్శకతను డిమాండ్ చేయడంలో పౌర సమాజం మరియు మీడియా జోక్యం కూడా చాలా ముఖ్యం.