“భారత తయారీ రంగం వెనుకబడటానికి కారణాలు కొత్తవి కావు. మౌలిక సదుపాయాల లోపం ప్రధాన అడ్డంకిగా ఉంది. విద్యుత్ కొరత, రవాణా లోపాలు, పరిశ్రమల మౌలిక సదుపాయాల లోపం ఉత్పత్తి ఖర్చులను పెంచుతూ పోటీ సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి. కోయంబత్తూర్ వంటి పరిశ్రమల నగరాల్లో ఫ్యాక్టరీలు విద్యుత్ కొరత వల్ల సగం సామర్థ్యంతో పని చేసిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. చిన్న, సూక్ష్మ మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు రుణాల అందుబాటు కూడా పెద్ద సమస్య. బ్యాంకు రుణాల్లో ఈ రంగానికి లభించే వాటా తగ్గిపోవడం వల్ల చాలా సంస్థలు అనధికారిక మరియు ఖరీదైన వనరులపై ఆధారపడాల్సి వస్తోంది..”
గత మూడు దశాబ్దాలుగా భారత ఆర్థిక ప్రయాణం వేగవంతమైన వృద్ధి, గ్లోబల్ సమీకరణ, సాంకేతిక ప్రతిభతో ప్రశంసలు పొందుతోంది. మరోవైపు నిర్మాణాత్మక బలహీనత దాగి పరిశ్రమల క్షీణత అంతర్లీనంగా ఉంది, తయారీ రంగం నిరంతరంగా వెనుకబడటం. చైనా, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు పారిశ్రామిక శక్తులుగా ఎదిగినప్పుడు, భారత తయారీ రంగం స్థబ్దంగా ఉండటం దేశ వృద్ధి నమూనా స్థిరత్వం సమగ్రతపై తీవ్రమైన సందేహాలను రేకెత్తిస్తోంది.
ఎప్పుడూ పూర్తిగా ఎదగని రంగం
20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో భారత్, చైనా, దక్షిణ కొరియా దేశాలు సమాన ఆర్థిక స్థితిలో ప్రారంభమయ్యాయి. కానీ నేడు పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది. చైనా, దక్షిణ కొరియాలలో తయారీ రంగం ఆర్థిక మార్పుకు పునాది అయింది; ఎగుమతులు, ఉపాధి, సాంకేతిక అభివృద్ధికి ప్రధాన ఆధారంగా నిలిచింది. భారతదేశంలో మాత్రం ఈ రంగం జీడీపీలో వాటా దశాబ్దాలుగా 17–18% వద్దనే నిలిచిపోయి, ఇటీవలి కాలంలో సేవల రంగానికి కూడా స్థానం కోల్పోయింది. ఈ నిర్మాణ అసమతౌల్యం “ప్రీమేచ్యూర్ డీ ఇండస్ట్రియలైజేషన్” అనే పరిస్థితికి దారితీసింది. అంటే బలమైన పారిశ్రామిక పునాది లేకుండానే దేశం సేవల ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారడం. దీని ఫలితంగా తక్కువ ఉపాధి సృష్టి, ఆదాయ అసమానతల పెరుగుదల, బలహీన ఎగుమతి నిర్మాణం వంటి సమస్యలు కనిపిస్తున్నాయి.
వృద్ధి మందగింపు మరియు ఉద్యోగ నష్టం
ఇటీవలి గణాంకాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు 9% కంటే ఎక్కువగా ఉన్న తయారీ వృద్ధి, 2026 మార్చి నాటికి నాలుగేళ్ల కనిష్టానికి పడిపోయింది. పరిశ్రమ ఉత్పత్తి అనేక నెలల్లో స్థిరంగా లేక తగ్గుతూ ఉండటం లోతైన సమస్యలను సూచిస్తోంది. ఉపాధి పరిస్థితి కూడా ఆందోళనకరంగానే ఉంది. 2004–05 నుండి 2009–10 మధ్యలో ఆర్గనైజ్డ్ తయారీ రంగంలో మూడు మిలియన్లకు పైగా ఉద్యోగాలు సృష్టించబడినప్పటికీ, అదే సమయంలో అన్ఆర్గనైజ్డ్ రంగంలో భారీగా ఉద్యోగాలు తగ్గాయి. మొత్తం తయారీ ఉద్యోగుల్లో 80% మంది పనిచేసే ఈ అన్ఆర్గనైజ్డ్ రంగం తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. 1993–2005 మధ్య 12.6 మిలియన్ ఉద్యోగాలు పెరిగిన ఈ రంగంలో, 2004–2012 మధ్య కేవలం ఒక మిలియన్ మాత్రమే కొత్త ఉద్యోగాలు సృష్టించబడ్డాయి. టెక్స్టైల్స్, గార్మెంట్స్, లెదర్ వంటి శ్రామికాధారిత పరిశ్రమలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. రూపాయి విలువ పెరగడం, ముడి పదార్థాల ధరల మార్పులు, ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభాల సమయంలో డిమాండ్ తగ్గడం ఇవన్నీ ఈ రంగాల వృద్ధిని అడ్డుకున్నాయి.
నిర్మాణాత్మక అవరోధాలు మరియు విధాన లోపాలు
భారత తయారీ రంగం వెనుకబడటానికి కారణాలు కొత్తవి కావు. మౌలిక సదుపాయాల లోపం ప్రధాన అడ్డంకిగా ఉంది. విద్యుత్ కొరత, రవాణా లోపాలు, పరిశ్రమల మౌలిక సదుపాయాల లోపం ఉత్పత్తి ఖర్చులను పెంచుతూ పోటీ సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి. కోయంబత్తూర్ వంటి పరిశ్రమల నగరాల్లో ఫ్యాక్టరీలు విద్యుత్ కొరత వల్ల సగం సామర్థ్యంతో పని చేసిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. చిన్న, సూక్ష్మ మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు రుణాల అందుబాటు కూడా పెద్ద సమస్య. బ్యాంకు రుణాల్లో ఈ రంగానికి లభించే వాటా తగ్గిపోవడం వల్ల చాలా సంస్థలు అనధికారిక మరియు ఖరీదైన వనరులపై ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. అలాగే సంక్లిష్ట నియంత్రణలు, కఠిన కార్మిక చట్టాలు సంస్థల విస్తరణను అడ్డుకుంటున్నాయి. భూమి సమీకరణ ఖర్చులు, అనుమతుల ఆలస్యం, అధిక పరిపాలనా భారాలు సమస్యలను మరింత పెంచుతున్నాయి. అదే సమయంలో పరిశోధన అభివృద్ధిలో తక్కువ పెట్టుబడులు సాంకేతిక పురోగతిని మందగింపజేశాయి.
దిగుమతుల సవాలు
యంత్రాలు మరియు రవాణా పరికరాల రంగాల్లో దిగుమతులపై అధిక ఆధారపడటం మరో పెద్ద సమస్యగా మారింది. ముఖ్యంగా చైనా నుంచి పెరుగుతున్న దిగుమతులు చిన్న పరిశ్రమల అవకాశాలను తగ్గిస్తున్నాయి. దీనివల్ల స్థానిక తయారీ వ్యవస్థ బలహీనపడటమే కాకుండా వాణిజ్య లోటు కూడా పెరుగుతోంది.
విధాన ప్రాధాన్యతలపై ప్రశ్నలు
ఆర్థికవేత్త అరవింద్ సుబ్రహ్మణ్యం ఒక ఆసక్తికరమైన విశ్లేషణను అందించారు. “డచ్ డిసీజ్” సిద్ధాంతాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని, ప్రభుత్వ రంగంలో అధిక వేతనాలు కార్మికులను తయారీ రంగం నుండి దూరం చేశాయని, దీనివల్ల ఖర్చులు పెరిగి పోటీ సామర్థ్యం తగ్గిందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఇది సమస్యలో ఒక కోణం మాత్రమే అయినప్పటికీ, విధానాల ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఇది సూచిస్తోంది.
ప్రొడక్షన్-లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ పథకాలు వంటి కొన్ని ప్రభుత్వ చర్యలు మంచి ఫలితాలను చూపిస్తున్నాయి, ముఖ్యంగా ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగంలో. 2035 నాటికి తయారీ రంగం జీడీపీ లో 25% వాటా సాధించాలనే లక్ష్యంతో జాతీయ తయారీ మిషన్ కూడా ప్రతిపాదించబడింది. కానీ ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇతర అనుబంధ పరిశ్రమ కేవలం గుజరాత్ రాష్ట్రానికే పరిమితమైంది. అయితే ఈ ప్రయత్నాలు లోతైన నిర్మాణాత్మక సమస్యలను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంది. హైటెక్ రంగాల్లో కొంత పురోగతి కనిపించినప్పటికీ, మొత్తం తయారీ విస్తరణ ఇంకా మందగంగా ఉంది. ప్రపంచ అనిశ్చితి, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలు వంటి అంశాలు కూడా సవాళ్లను పెంచుతున్నాయి.
ముందున్న మార్గం
భారతదేశం కీలక దశలో ఉంది. బలమైన మరియు సమగ్ర తయారీ రంగం లేకుండా దేశం తన జనాభా లాభాన్ని కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. పెరుగుతున్న యువ జనాభాకు తగిన ఉపాధి కల్పించడం కష్టమవుతుంది. తయారీ రంగ పునరుజ్జీవనం సాధించాలంటే కేవలం చిన్న మార్పులు సరిపోవు. మౌలిక సదుపాయాలు విద్యుత్ రంగంలో భారీ పెట్టుబడులు, చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు సులభ రుణాలు, నియంత్రణల సరళీకరణ, శ్రామికాధారిత పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహం, దేశీయ పరిశ్రమలను బలోపేతం చేసే వాణిజ్య విధానాలు, అలాగే సాంకేతిక నవీనతపై ఎక్కువ దృష్టి అవసరం.
భారత వృద్ధి కథ కేవలం సేవల రంగంపైనే ఆధారపడలేను. బలమైన తయారీ రంగం ఆర్థిక స్థిరత్వం, సామాజిక సమానత్వం, ఉపాధి సృష్టికి కీలకం. ఇప్పుడు ప్రశ్న తయారీ ఆధారిత వృద్ధి అవసరమా కాదా అనేది కాదు—అది సాధించేందుకు భారత్ తక్షణ చర్యలు తీసుకుంటుందా లేదా అనేది.
