కాంగ్రెస్ పార్టీ స్థాపన…స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి పునాది

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్) భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావ వంతమైన రాజకీయ సంస్థ. 1885 డిసెంబర్ 28న ఏర్పాటైన ఈ సంస్థ, దేశంలో రాజకీయ చైతన్యానికి, సామాజిక ఆర్ధిక మార్పులకు కీలకంగా నిలిచింది. కాంగ్రెస్ స్థాపన, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి పునాది వేస్తూ, భారతీయుల ఆకాంక్షలను ప్రపంచానికి తెలియ జేసింది.

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ను 1885 డిసెంబర్ 28న ముంబైలో గోకులదాస్ తేజ్‌పాల్ కళాశాలలో ఏర్పాటు చేశారు. ఆలన్ ఆక్టావియన్ హ్యూమ్ పార్టీ స్థాపనకు ప్రధాన రూపకర్త. ఉమేష్ చంద్ర బెనర్జీ అధ్యక్షతన జరిగిన మొదటి సమావేశానికి దేశం నలుమూలల నుండి 72 మంది ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. ఈ సంస్థ ప్రారంభ దశలో భారతీయుల సమస్యలను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి నివేదించడానికి ఒక వేదికగా పనిచేసింది.

కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రారంభ దశలో నిర్దేశించుకున్న ముఖ్య ఉద్దేశాలు…

రాజకీయ చైతన్యం: భారతీయులలో రాజకీయ చైతన్యాన్ని పెంపొందించడం.

హక్కుల పరిరక్షణ: భారతీయుల హక్కులను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వివరించి, రక్షించు కోవడం.

సమావేశాల వేదిక: దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నాయకులను ఒక వేదికపైకి తీసుకు రావడం.

సమాజ సేవ: పేదల సమస్యలు, ఆర్ధిక వివక్షను నాశనం చేయడం.

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మూడు ప్రధాన దశల్లో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి దోహదపడింది.

ఈ దశలో కాంగ్రెస్ పార్టీ శాంతియుత మార్గాల్లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి మనుగడపై ఆవశ్యకమైన సమస్యలను తెలియజేసింది.

ప్రముఖ మితవాద నేతలు: దాదాభాయ్ నౌరోజీ, ఫిరోజ్ షా మెహతా, సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ.

ముఖ్య ఉద్యమాలు: బ్రిటిష్ అధికారుల వివక్షను ప్రశ్నించడం, పన్నుల వ్యతిరేకత.

1905లో బంగాల్ విభజన కాంగ్రెస్ లో తీవ్రవాద భావజాలం ఉద్భవానికి నాంది పలికింది.

ప్రముఖ నేతలు: బాల గంగాధర్ తిలక్, బిపిన్ చంద్ర పాల్, లాలా లజపతిరాయ్.

 స్వదేశీ ఉద్యమం ప్రారంభించి బ్రిటిష్ ఉత్పత్తులను బహిష్కరించారు.

మహాత్మా గాంధీ నేతృత్వంలో కాంగ్రెస్ ఉద్యమం శాంతియుత నిరసనలతో గణనీయమైన ప్రాధాన్యం పొందింది.

సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం: బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా సహకారం నిలిపివేయడం.

సివిల్ డిసొబిడియన్స్: చౌరిచౌరా ఘటన, ఉప్పు సత్యాగ్రహం వంటి నిరసన ఉద్యమాలు.

క్విట్ ఇండియా: 1942లో పూర్తి స్వాతంత్ర్యం కోసం ఉద్యమం.

1947లో భారతదేశం స్వతంత్రం పొందిన తర్వాత, కాంగ్రెస్ పార్టీ దేశంలో పాలనాకర్తగా మారింది. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ: మొదటి ప్రధాని హోదాలో, దేశానికి ఒక సాంకేతికత ఆధారిత భవిష్యత్‌ను ఆకారమిచ్చారు. సమగ్ర అభివృద్ధి: పారిశ్రామికీకరణ, విద్యా రంగ అభివృద్ధి, పంచవర్ష ప్రణాళికల ద్వారా దేశ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించారు. సామాజిక న్యాయం: కులవివక్షను తొలగించి సమానత్వాన్ని స్థాపించారు.

భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రను స్మరించుకోవడం, స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాటం చేసిన మహోన్నత నాయకుల త్యాగాలను గుర్తు చేసుకోవడం, దేశంలో రాజకీయ చైతన్యానికి కాంగ్రెస్ ప్రాధాన్యాన్ని గుర్తించడం, స్వాతంత్ర్య భారత నిర్మాణంలో కాంగ్రెస్ వేసిన పునాదులను గుర్తించడం.

స్వాతంత్ర్యం తరువాత కొన్ని దశాబ్దాల పాటు కాంగ్రెస్ దేశ రాజకీయాలను ఆధిపత్యం చాటింది.1984లో అత్యధిక మెజారిటీ సాధించి, 415 స్థానాలు గెలుచుకుంది. 2004లో యూపీఏ (యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్) ఏర్పాటుతో మరొక కీలక మలుపు తిరిగింది. 21వ శతాబ్దంలో బలహీనమైన ప్రతిపక్షంగా మారి, రాజకీయంగా పునరుద్ధరణకు ప్రయత్నిస్తోంది.

కాంగ్రెస్ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం భారతదేశ చరిత్రలో ఒక ప్రాథమిక మైలురాయి. ఇది భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ప్రేరణగా నిలిచి, ప్రజాస్వామ్య పునాది రాయి అయింది. నేటి రాజకీయాలలోనూ ఈ పార్టీ తన చరిత్రను పునరుద్ఘాటిస్తూ, భవిష్యత్‌లో మరింత ప్రభావవంతంగా పనిచేయాలని ఆశించవచ్చు.