వన్యజీవి రామయ్య.. దరిపల్లి రామయ్య తెలంగాణ చెప్పుకోదగ్గ మనిషి..చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచి పోయే వ్యక్తిత్వం.. జీవితమంతా పర్యావరణ పరి రక్షణకు అంకితం చేసిన వృక్షప్రేమికుడు. ‘‘వన్యజీవి’’ అనే బిరుదు ఆయనకు సమాజం అందించిన గౌరవం, ఎందుకంటే ఆయన కోట్లాది మొక్కలు నాటి, అడ వులను పెంచి, ప్రకృతిని కాపాడటానికి అలుపెరగని కృషి చేసిన రామయ్య కు ప్రజాతంత్ర’ నివాళులు. రామయ్య జన్మస్థలం తెలంగాణలోని ఖమ్మం జిల్లాలో ఒక సాధారణ గ్రామం. చిన్నతనం నుండే ఆయనకు మొక్కల పట్ల అమితమైన ఇష్టం ..గ్రామంలోని చెట్లు, పక్షులు, సహజసిద్ధమైన పరిసరాలు వారి మనసును ఆకర్షించాయి. అయితే, కాలక్రమేణా అడవులు కనుమరుగవుతున్నాయని, చెట్లు నరికివేయబడుతున్నాయని గమనించిన ఆయన, పర్యావరణాన్ని కాపాడాలనే సంకల్పం తీసుకున్నారు. ఈ నిర్ణయం ఆయన జీవితాన్ని మార్చివేసింది.
రామయ్య జీవితం సాధారణమైనది కాదు. ఆయన దాదాపు 50 సంవత్సరాలకు పైగా, అంటే తన యవ్వనం నుండి వృద్ధాప్యం వరకూ, మొక్కలు నాటడం, విత్తనాలు చల్లడం, చెట్లను సంరక్షించడంలో గడిపారు. ఆయన రోడ్ల పక్కన, గుట్టలపై, ఖాలీ స్థలాల్లో ఎక్కడ స్థలం దొరికినా విత్తనాలు చల్లేవారు. ఒక్కోసారి సైకిల్పై గ్రామాలు తిరిగి, ఒక్కోసారి నడిచి, ఆయన పర్యావరణ సమతుల్యత కోసం అవి శ్రాంతంగా పనిచేశారు. ఆయన చేతిలో ఎప్పుడూ విత ్తనాలు, చిన్న మొక్కలు.. గుండెలో పచ్చదనం పట్ల అపారమైన ప్రేమ ఉండేది. సమాజం మొదట్లో రామయ్యను అర్థం చేసు కోలేదు. ‘‘ఈయన ఎందుకు మొక్కలు నాటు తున్నాడు?’’, ‘‘ఇందిరాగాంధీనా, రాజీవ్గాంధీనా?’’ అంటూ కొందరు ఎగతాళి చేసేవారు.. ‘‘ఇలా చేస్తే ఏం వస్తుంది?’’ అని విమర్శించారు. అయినా, రామ య్య తన మార్గంలో స్థిరంగా నడిచారు. ఆయనకు విమర్శలు అడ్డంకి కాలేదు, భౌతిక సమస్యలు ఆపలేదు. ఆయన విశ్వాసం ఒక్కటే•చెట్లు లేని భూమి జీవం లేని శరీరంతో సమానం.
రామయ్య గురించి మరో ఆసక్తికరమైన విషయం .. ఆయనకు 120 రకాల మొక్కల చరిత్ర తెలుసు. ఒక జీవన శాస్త్రవేత్త కాకపోయినా, మొక్కల గురించి ఆయనకున్న జ్ఞానం అసామాన్యం. ఏ మొక్క ఎక్కడ పెరుగుతుంది, దానికి ఎలాంటి వాతావరణం అవ సరం, దాని ఔషధ గుణాలు ఏమిటి•ఇవన్నీ ఆయనకు కంఠస్థం..ఈ జ్ఞానాన్ని ఆయన గ్రామస్థులతో, పిల్లలతో పంచు కునేవారు. పర్యావరణం గురించి అవగాహన కల్పి ంచడం కోసం ఆయన శరీరానికి వృక్షాల ప్రాముఖ్య తను తెలిపే బోర్డులు కూడా అలంకరించుకునేవారు. రామయ్య సేవలను సమాజం ఆలస్యం గానైనా గుర్తించింది. ఆయన కృషికి గౌరవంగా 2017లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది. అంతేకాదు, ‘యూనివర్సల్ గ్లోబల్ పీస్’ గౌరవ డాక్టరేట్తో పాటు ఎన్నో అవార్డులు ఆయనను వరించాయి. తెలంగాణ ప్రభుత్వం కూడా ఆయన గురించి ఆరో తరగతి పాఠ్యాంశంలో చేర్చడం ద్వారా ఆయన స్ఫూర్తిని విద్యార్థులకు అందించింది.
రామయ్య జీవితం మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని ఇస్తుంది•ఒక సాధారణ వ్యక్తి కూడా అసాధారణమైన మార్పును తీసుకురాగలడు. ఆయన కోట్లాది మొక్కలు నాటి, కొత్త అడవులను సృష్టించారు, కానీ అంతకన్నా ముఖ్యంగా, పర్యావరణ పరిరక్షణ గురించి సమాజంలో చైతన్యం కల్పించారు. ఆయన చూపిన దారిలో నడిచేందుకు ప్రతి ఒక్కరూ ఒక మొక్కనైనా నాటాలని సంకల్పించాలి. వన్యజీవి రామయ్యకు నివాళులు అర్పిస్తూ, ఆయన ఆశయాలను కొనసాగించడం మన బాధ్యత. ఆయన జీవితం ఒక స్ఫూర్తి, ఒక ఆదర్శం, ఒక ఆహ్వానం•పచ్చదనాన్ని కాపాడేందుకు, భూమిని జీవంతో నింపేందుకు. రామయ్య లేని లోకంలో ఆయన నాటిన చెట్లు ఆయన స్మృతిని చిరస్థాయిగా నిలుపుతాయి.
