బడ్జెట్ అనంతరం బరిలోకి ప్రభుత్వం… 

“పరిషత్ ఎన్నికలు సాధారణంగా పార్టీ గుర్తులపై వాస్తవానికి రాజకీయ పార్టీల మద్దతుతో నిర్వహించ బడుతుండగా… గ్రామస్థాయిలో పార్టీ ప్రభావాన్ని కొలిచే పరీక్షగా ఈ ఎన్నికలు భావించబడుతున్నాయి. అధికార పార్టీకి ఇది తన పాలనపై ప్రజల అభిప్రాయాన్ని అంచనా వేసే వేదిక. ప్రతిపక్షాలకు ప్రభుత్వంపై ఉన్న అసంతృప్తిని సమీకరించే అవకాశం. ప్రచార వ్యూహాలు, అభ్యర్థుల ఎంపిక, కూటముల అవకాశాలు ఈ ఎన్నికల్లో కీలక అంశాలుగా మారనున్నాయి.”

తెలంగాణ రాజకీయ ప్రస్థానంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు కేవలం పరిపాలనా ప్రక్రియలు మాత్రమే కావు; అవి రాష్ట్ర రాజకీయ దిశను నిర్దేశించే సూచికలు. గ్రామ పంచాయతీలు, మండల పరిషత్తులు, జిల్లా పరిషత్తులు ప్రజాస్వామ్యపు పునాది స్థాయిలుగా వ్యవహరిస్తూ ప్రజా అభిప్రాయాన్ని నేరుగా ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ స్థాయిలో వ్యక్తమయ్యే ప్రజా తీర్పు రాష్ట్ర రాజకీయ సమీకరణాలను ప్రభావితం చేసే శక్తి కలిగి ఉంటుంది. అందువల్ల పరిషత్ ఎన్నికల నిర్వహణపై ప్రభుత్వం తీసుకునే నిర్ణయం రాజకీయ వర్గాల్లో సహజంగానే ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత స్థానిక సంస్థల వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం ప్రతి ప్రభుత్వానికీ ఒక ప్రధాన కార్యసూచిగా నిలిచింది. గ్రామీణాభివృద్ధి, పథకాల వికేంద్రీకరణ, ప్రజాపాలనలో పారదర్శకత—ఇవన్నీ పరిషత్ వ్యవస్థ ద్వారా అమలవుతున్నాయి. మండల పరిషత్, జిల్లా పరిషత్ సంస్థలు అభివృద్ధి పనుల పర్యవేక్షణ, నిధుల వినియోగం, స్థానిక అవసరాల గుర్తింపు వంటి అంశాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. అందుకే ఈ ఎన్నికలు సాధారణ రాజకీయ ప్రక్రియల కంటే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం సంతరించు కున్నాయి.

రాజ్యాంగంలోని 73వ సవరణ ప్రకారం స్థానిక సంస్థలకు ఐదేళ్ల పదవీకాలం నిర్దేశించ బడింది. గడువు ముగిసేలోపు ఎన్నికలు నిర్వహించడం రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం రాజ్యాంగబద్ధ బాధ్యత. అయితే ఎన్నికల సమయ నిర్ణయంలో రాజకీయ వాతావరణం, పరిపాలనా సిద్ధత, చట్టపరమైన అంశాలు ప్రభావం చూపుతాయి. ఇప్పటికే పరిషత్ ఎన్నికల విషయంలో తీవ్ర జాప్యం చోటు చేసుకుంది.ప్రస్తుతం పరిషత్ ఎన్నికల సమయంపై ప్రభుత్వం సమగ్రంగా ఆలోచిస్తున్నదన్న సంకేతాలు రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం అధికారంలో ఉన్న రేవంత్ రెడ్డి  నాయకత్వంలోని ప్రభుత్వం గ్రామీణాభివృద్ధిని ప్రధాన అజెండాగా ముందుకు తీసుకొచ్చినట్లు ప్రకటిస్తోంది. రైతు సంక్షేమం, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, సంక్షేమ పథకాల అమలు వంటి అంశాలను ప్రజల ముందుంచి ఎన్నికలకు వెళ్లాలన్న వ్యూహం కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా బీసీ రిజర్వేషన్ల అంశంలో స్పష్టత వచ్చిన తరువాత ఎన్నికలు నిర్వహించడం రాజకీయపరంగా అనుకూల వాతావరణాన్ని సృష్టించ వచ్చని ప్రభుత్వ వర్గాలు భావిస్తున్నట్లు సమాచారం.

బీసీ రిజర్వేషన్లు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో కీలక అంశం. సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలు, ట్రిపుల్ టెస్ట్ విధానం, సామాజిక వర్గాల జనాభా ఆధారిత డేటా వంటి అంశాలు రిజర్వేషన్ నిర్ణయంలో ప్రభావం చూపుతాయి. రిజర్వేషన్లపై స్పష్టత లేకుండా ఎన్నికలకు వెళ్లడం చట్టపరమైన చిక్కులు తెచ్చిపెట్టే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల ప్రభుత్వం ముందుగా చట్టబద్ధ ప్రక్రియలను పూర్తి చేసి, అవసరమైన అధ్యయనాలు, కమిషన్ నివేదికలు, గణాంక ఆధారాలను సిద్ధం చేసి ఎన్నికలకు వెళ్లాలని యోచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇటీవల జరిగిన పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ఫలితాలు ప్రభుత్వానికి ఒక రాజకీయ సూచికగా మారాయి. పట్టణాల్లో లభించిన మద్దతు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఎంతవరకు ప్రతిఫలిస్తుందన్నది ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్న. గ్రామీణ వోటరు భావజాలం, వ్యవసాయ పరిస్థితులు, పంటల ధరలు, ఉపాధి హామీ పథకాల అమలు, సంక్షేమ పథకాల చేరువ—ఇవన్నీ పరిషత్ ఎన్నికలపై ప్రభావం చూపే అంశాలు. ప్రభుత్వం ఈ అంశాలపై సమీక్షలు నిర్వహిస్తూ ఎన్నికల సమయంపై నిర్ణయం తీసుకోవాలని చూస్తోంది.

బడ్జెట్ సమావేశాల అనంతరం ఎన్నికలు నిర్వహించడం ద్వారా ప్రభుత్వం తన ఆర్థిక ప్రాధాన్యతలను ప్రజలకు స్పష్టంగా తెలియ జేయగలదని భావిస్తోంది. బడ్జెట్‌లో గ్రామీణాభివృద్ధి, మౌలిక వసతులు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల బలోపేతం, యువత ఉపాధి కార్యక్రమాలకు అధిక కేటాయింపులు చేస్తే అది ఎన్నికల ప్రచారంలో ప్రధాన అస్త్రంగా మారే అవకాశం ఉంది. బడ్జెట్ ప్రకటనల ద్వారా సంక్షేమ హామీలను పునరుద్ఘాటించి ఎన్నికల మైదానంలోకి దిగడం రాజకీయంగా అనుకూలమని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు.

సామాజిక సమీకరణ పరిషత్ ఎన్నికల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ, మహిళలకు రిజర్వేషన్లు అమలు చేయడం ద్వారా స్థానిక నాయకత్వంలో విస్తృత ప్రతినిధిత్వం కల్పించ బడుతుంది. అయితే రిజర్వేషన్ శాతం, వార్డు పునర్విభజన, జనాభా గణాంకాల ఖచ్చితత్వం వంటి అంశాలు వివాదాలకు దారితీయవచ్చు. ప్రభుత్వం ముందస్తుగా చట్టపరమైన అభ్యంతరాలు తలెత్తకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని యోచిస్తోంది. రిజర్వేషన్ల ప్రకటనతోనే స్థానిక రాజకీయ సమీకరణాలు మారిపోతాయి కాబట్టి అభ్యర్థుల ఎంపికలో అన్ని పార్టీలూ జాగ్రత్తగా వ్యవహరించే అవకాశముంది. పరిషత్ ఎన్నికలు సాధారణంగా పార్టీ గుర్తులపై వాస్తవానికి రాజకీయ పార్టీల మద్దతుతో నిర్వహించ బడుతుండగా… గ్రామస్థాయిలో పార్టీ ప్రభావాన్ని కొలిచే పరీక్షగా ఈ ఎన్నికలు భావించ బడుతున్నాయి. అధికార పార్టీకి ఇది తన పాలనపై ప్రజల అభిప్రాయాన్ని అంచనా వేసే వేదిక. ప్రతిపక్షాలకు ప్రభుత్వంపై ఉన్న అసంతృప్తిని సమీకరించే అవకాశం. ప్రచార వ్యూహాలు, అభ్యర్థుల ఎంపిక, కూటముల అవకాశాలు ఈ ఎన్నికల్లో కీలక అంశాలుగా మారనున్నాయి.

పరిపాలనా పరంగా కూడా ఎన్నికల నిర్వహణ పెద్ద సవాలు. వోటరు జాబితాల నవీకరణ, పోలింగ్ కేంద్రాల ఏర్పాట్లు, సిబ్బంది నియామకం, భద్రతా ఏర్పాట్లు వంటి అంశాల్లో సమగ్ర ప్రణాళిక అవసరం. సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగిస్తూ పారదర్శక ప్రక్రియను అమలు చేయాలన్న ఆలోచన ప్రభుత్వ వర్గాల్లో ఉంది. యువత, మహిళా వోటర్ల ప్రాధాన్యతను ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా పరిగణిస్తోంది. గ్రామీణ యువతకు ఉపాధి, నైపుణ్యాభివృద్ధి అవకాశాలు కల్పించడం, మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాలకు ఆర్థిక సహాయం, గ్రామీణ వ్యాపారాలకు ప్రోత్సాహం—ఇవన్నీ ఎన్నికల సమయంలో ప్రధాన చర్చాంశాలుగా మారవచ్చు. సామాజిక సంక్షేమ పథకాల అమలు ప్రజల్లో ఎంతవరకు సానుకూల భావన కలిగించిందన్నది ఎన్నికల ఫలితాల్లో ప్రతిఫలించే అవకాశం ఉంది.

రాజకీయంగా చూస్తే పరిషత్ ఎన్నికలు భవిష్యత్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ఒక ముందస్తు సంకేతంగా భావించ బడుతున్నాయి. గ్రామీణ వోటరు మద్దతు ఏ దిశగా ఉందన్నది స్పష్టమవుతుంది. బీసీ రిజర్వేషన్లపై స్పష్టత, బడ్జెట్ సమావేశాల అనంతర రాజకీయ వాతావరణం, పరిపాలనా సిద్ధత—ఈ మూడు అంశాల సమన్వయం ఆధారంగానే తుది నిర్ణయం వెలువడే అవకాశముంది. మొత్తానికి పరిషత్ ఎన్నికలు తెలంగాణ రాజకీయాల్లో మరో కీలక మలుపు కావచ్చని చెప్పవచ్చు. ప్రజాస్వామ్యపు పునాది స్థాయిలో జరిగే ఈ ఎన్నికలు రాష్ట్ర రాజకీయ దిశను నిర్దేశించే శక్తి కలిగి ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం అభివృద్ధి, సంక్షేమం, పరిపాలనా సామర్థ్యాన్ని ప్రజల ముందుంచి మద్దతు కోరుతుండగా, ప్రతిపక్షాలు ప్రజా సమస్యలను ఎత్తిచూపుతూ పోటీకి సిద్ధమవుతున్నాయి. బీసీ రిజర్వేషన్లపై స్పష్టత, బడ్జెట్ ప్రకటనల ప్రభావం, గ్రామీణ వాతావరణం—ఈ మూడు అంశాల సమ్మేళనమే పరిషత్ ఎన్నికల ఫలితాన్ని నిర్ణయించ నున్నది. తెలంగాణ రాజకీయాల్లో తదుపరి దశకు మార్గదర్శకంగా ఈ ఎన్నికలు నిలిచే అవకాశముంది.