సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి ఎదుట సవాలు..

ప్రారంభంలో అడ్డంకులు ఎదురైనప్పటికీ, నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం మూడవసారి అధికారంలోకి వొచ్చింది. అయితే అది స్థిరంగా ఉంటుందా? ప్రభుత్వానికి తక్షణ ముప్పు తప్పేలా లేదు. అయితే, రాబోయే నాలుగు నెలల్లో, నాలుగు రాష్ట్రాలు.. జమ్మూ కాశ్మీర్, హర్యానా, మహారాష్ట్ర, జార్ఖండ్-ఎన్నికలు జరగనున్నందున అది అగ్నిపరీక్షను ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది. ఈ ఎన్నికల ఫలితాలు రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చేస్తాయి.

జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో, సుప్రీంకోర్టు అసెంబ్లీ ఎన్నికలను ఆదేశించింది. ఆర్టికల్ 370 5 ఆగస్ట్  2019న రద్దు చేసిన తర్వాత ప్రావిన్స్‌లో మొదటిది-సెప్టెంబరులోగా నిర్వహించాలి. ఈ ఎన్నికలు అత్యంత‌ కీలకమైన‌వి. అందులో ఒకటి, అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు, రాష్ట్ర విభజన, ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు వోటర్లు మద్దతు ఇస్తున్నారా లేదా తిరస్కరించారా అనేది వారు త‌మ వోటు ద్వారా చెబుతారు. ఇటీవలి తీవ్రవాద దాడులు పెరిగిపోవ‌డం తాజా ప్రశ్నలను ప్రేరేపించింది, అయితే మన సాయుధ దళాల ట్రాక్ రికార్డ్ అద్భుతమైనది. తీవ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడంలో వారి సామర్థ్యాన్ని సందేహించ‌డం సరికాదు. కాబట్టి, పరిస్థితిని ప్రభుత్వం నిర్వహించగలదా అనేది ప్రశ్న.

జమ్మూకశ్మీర్‌లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో అనూహ్య ఫలితాలు వొచ్చాయి. అవిభక్త జమ్మూ కాశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రులు ఒమర్ అబ్దుల్లా, మెహబూబా ముఫ్తీలను ప్రజలు ఓడించారు. లోయలో జ‌రిగిన‌ ఎన్నికల్లో బీజేపీ పోటీ చేయలేదు. కానీ జమ్మూలో రెండు స్థానాల్లో విజయం సాధించింది. మిగిలిన స్థానాల్లో ఒక స్వతంత్ర అభ్యర్థి గెలుపొందగా, మిగిలిన స్థానాలను నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ గెలుచుకుంది.

పి డి పి  పతనం అవుతోంది, అయితే ఒమర్ అబ్దుల్లా ఓడిపోయినప్పటికీ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ ఈ ప్రాంతంలో బలమైన పార్టీగా అవతరించింది. కీలక స్థానాలను కైవసం చేసుకునేందుకు బీజేపీ ఇంకా తన పునాదిని విస్తరించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈసారి లోయలో నిలదొక్కుకోవాలనే చిరకాల స్వప్నాన్ని కాషాయదళం నెరవేరుస్తుందా?. అయితే కాంగ్రెస్ దయనీయ స్థితిలో ఉంది. కూటమి సాయంతో బ‌లం పుంజుకోవాల‌ని చూస్తోందా? ఈ రాష్ట్ర క‌థ‌నం వోటర్ల సెంటిమెంట్‌తో రూపుదిద్దుకుంటుంది. ప్రపంచం మొత్తం చూస్తోంది.

ఇప్పుడు హర్యానా గురించి చర్చిద్దాం. 2019లో ఇక్కడ బీజేపీ 10 లోక్‌సభ స్థానాలను గెలుచుకుంది. ఈసారి దానికి వ్యతిరేకంగా కాంగ్రెస్, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలు జతకట్టడంతో సగం సంఖ్యతో సరిపెట్టుకోవాల్సి వొచ్చింది. ఈ రెండు పార్టీల‌కు 47.61% వోట్లు వచ్చాయి. బిజెపికి 46.11% వోట్లు వచ్చినప్పటికీ, గత అసెంబ్లీ ఎన్నికలతో పోలిస్తే దాని వోట్ల శాతం దాదాపు 10 శాతం పెరిగింది. కాంగ్రెస్ కూడా గత అసెంబ్లీ ఎన్నికల కంటే 15.59% ఎక్కువ వోట్లతో మెరుగ్గా పనిచేసింది.

మహారాష్ట్ర కేసు మరింత ఆసక్తికరంగా మారింది. ఇతర రాష్ట్రాల కంటే ఎక్కువ మంది రాజకీయ నేత‌లు తమ గుర్తింపు కోసం పోరాడుతున్నారు. ఉద్ధవ్ ఠాక్రే మళ్లీ అత్యంత శక్తివంతమైన వ్యక్తిగా అవతరించారు, అయితే “మరాఠా క్షత్రప్” అని పిలువబడే శరద్ పవార్ తన పార్టీ 10 సీట్లలో ఎనిమిది గెలుపొందడంతో తనను తాను మరోసారి నిరూపించుకున్నారు. ఇక్కడ మొత్తం 48 స్థానాలకు గానూ 30 స్థానాలను ఇండియా కూటమి గెలుచుకుంది. ఎన్నికలకు ముందు మహారాష్ట్రను బీజేపీ, దాని మిత్రపక్షాలకు కంచుకోటగా భావించారు.

హర్యానా, జమ్మూ-కాశ్మీర్‌ల మాదిరిగానే మహారాష్ట్ర ప్రజలు కూడా తారుమారు రాజకీయాలను తిరస్కరించారు. ఎన్‌సీపీ నిజమైన నాయకుడిగా తనను తాను ప్రదర్శించుకోవడానికి ప్రయత్నించిన అజిత్ పవార్ తిరస్కరణ‌కు గుర‌య్యారు. ఆయ‌న వర్గం కేవలం ఒక సీటు మాత్రమే గెలుచుకుంది. ముఖ్యమంత్రి, ఏక్నాథ్ షిండే, ఏడు సీట్లు గెలుచుకోవడం ద్వారా పరువు కాపాడుకున్నారు. కానీ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా   ఉద్ధవ్‌ కంటే వెనుకబడ్డారు. ఈ పరిస్థితి మహారాష్ట్రలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు ఆయారామ్-గయారామ్ (పార్టీ మారడం) వంటివారికి మార్గం సుగమం చేస్తుంది.

ఆఖరిగా , జార్ఖండ్ గురించి చర్చిద్దాం.. ఈ రాష్ట్రంలో  ప్రారంభం నుండి, అవినీతి అక్ర‌మాలు వెలుగులోకి వొస్తున్నాయి. అగ్ర నాయకులు జైలుపాల‌వుతున్నారు. రాష్ట్ర‌ మాజీ ముఖ్యమంత్రి హేమంత్ సోరెన్ అవినీతి ఆరోపణలపై కటకటాల వెనుక ఉన్నారు, కానీ ప్రభుత్వం పడిపోలేదు. సోరెన్ భార్య కల్పన గండే ఉప ఎన్నికల్లో గెలిచి ఇప్పుడు ఎమ్మెల్యేగా ఉన్నారు. అయితే, బీజేపీ టికెట్‌పై దుమ్కా నుంచి లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసిన ఆయన కోడలు సీత ఓడిపోయారు. ఈ ఎన్నికలు జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా (జేఎంఎం)లోనే కాకుండా సోరెన్ కుటుంబంలోని ఇబ్బందులను కూడా వెలుగులోకి తెచ్చాయి.

ఏది ఏమైనప్పటికీ, జెఎంఎంని కలిగి ఉన్న ఇండియా బ్లాక్, గిరిజన, క్రిస్టియన్, దళిత, ముస్లిం జనాభాతో కూడిన శక్తివంతమైన కూటమిని ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఈసారి పద్నాలుగు సీట్లలో తొమ్మిది స్థానాలు గెలుచుకున్నప్పటికీ బీజేపీకి ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. ఇక్కడ కూడా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆకర్షణీయ‌మైన‌ నాయకుడు లేరు.

సందేశం స్పష్టంగా ఉంది.. ఈ రాష్ట్రాల్లో స్థానిక సమస్యలను బిజెపి పరిష్కరించాల్సిన అవసరం ఉంది, అయితే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పలుకుబడి ఉన్న నాయకులు లేక‌పోవ‌డంతో ప్రధాని మోదీపై ఆధారపడాలి. ఫలితాలు అంచనాలను తారుమారు చేస్తే, ఎన్డీఏ మిత్రపక్షాలు భయపడవొచ్చు. భారత కూటమి జార్ఖండ్‌లో మాత్రమే అధికారాన్ని కలిగి ఉంది. ఎన్నికల ఫలితాలు దానికి వ్యతిరేకంగా మారితే, జూన్ 4న అది పొందిన సంకీర్ణం ఊపందుకుంటుంది.