దిల్లీ లోని రోడ్లు రూపా ంతరం చెందాయి… ప్రతి సర్కిల్ను వాటర్ ఫౌంటై న్లు, ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ పోస్టర్లు వివిధ కళాత్మక శిల్పా లతో అలం కరించారు.అయితే, ఈ మేక్ఓవర్లో నగ రంలోని మురికివాడలు, పేద లను పెద్ద ఆకుపచ్చ కర్టెన్ల వెనుక దాచి ఉం చారు. దిల్లీలోని వసంత్ విహార్ సమీపంలోని కూలీ క్యాంప్ను ఆకుపచ్చ గుడ్డతో కప్పారు, అక్కడ నిరుపేద నివాసితులు సదస్సుకు హాజరయ్యే విదేశీ ప్రతినిధులకు కనిపించకుండా దాచారు.ఆర్కే పురం ప్రాంతంలో రోడ్డు పక్కన ఉన్న గుడిసెలను ప్రభుత్వం కూల్చివేసింది. ఈ గుడిసెలను ఆకస్మికంగా తొలగి ంచడం అక్కడ నివసించే నిరుపేద కుటుంబాలకు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. జి20 సదస్సు వల్ల జంతువులు కూడా ప్రభావితమవుతున్నాయి. వీధుల్లో తిరుగుతున్న వీధికుక్కలను పట్టుకుంటున్న తీరుపై పలు ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ‘‘‘వసుధైవ కుటుంబం’ జీ20 నినాదం ప్రకారం, మనం అన్ని జీవులతో శాంతియుత సహజీవనాన్ని జరు పుకోవాలి, ప్రదర్శించాలి.
దీనికి భిన్నంగా దిల్లీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ నగరం నుండి కోతులు, కుక్కలు మరియు పక్షులను కూడా క్రూరంగా తొలగిస్తోంది. పాత, స్టెరిలైజ్ చేయబడిన, స్నేహపూర్వక, హానిచేయని కుక్కలు వైర్ పటకారు ఉపయోగించి బంధించబడ్డాయి, వాహనాల్లో ఉంచబడ్డాయి. జి20 సదస్సు సందర్భంగా దిల్లీలోని మురికివాడల వాసులను ప్రజల దుర్భర పరిస్థితులను దాచిపెట్టే ప్రయత్నంలో మోదీ నేతృత్వంలోని భారత ప్రభుత్వంపై ఆరోపణలు వచ్చాయి. గత కొన్ని నెలలుగా, భారతదేశం అంతటా, ముఖ్యంగా న్యూదిల్లీ లోని బిల్బోర్డ్లు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ చిత్రాలతో ప్లాస్టర్ చేయబడ్డాయి. హోర్డింగ్లు జీ20 శిఖరాగ్ర సమావేశానికి అంతర్జాతీయ ప్రతినిధులకు స్వాగతం పలుకుతూ ‘‘మదర్ ఆఫ్ డెమోక్రసీ టు హోస్ట్ జీ20’’ అనే పదాలు ఉన్నాయి. శిఖరాగ్ర సదస్సు సందర్భంగా, భారత ప్రజాస్వామ్య వైవిధ్యాన్ని ఉటంకిస్తూ ప్రధాని ఒక కథనాన్ని రాశారు. భారతదేశానికి, జీ20 అధ్యక్ష పదవి అనేది కేవలం ఉన్నత స్థాయి దౌత్యపరమైన ప్రయత్నం కాదు. ప్రజాస్వా మ్యానికి తల్లిగా వైవిధ్యానికి నమూనాగా, మేము ప్రపంచా నికి ఈ అనుభవానికి తలుపులు తెరిచాము.
గత ఏడాది కాలంగా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల పర్యటన ద్వారా జీ7 సమావేశాలతో సహా తన అంతర్జాతీయ పర్యట నల ద్వారా, మోదీ ప్రజాస్వామ్యం గొప్పతనాన్ని, లౌకిక, సమ్మిళిత దేశం, మహాత్ముడికి నివాళులర్పించారు. అందుబా టులో ఉన్న ప్రతి అవకాశంలోనూ గాంధీ. కానీ ఈ గ్రాండ్స్టాండిరగ్ నిజానికి ఒక డయాబోలిక్ ముఖభాగం. మైనారిటీలు కనికరంలేని దాడికి గురవుతున్నారనేది ప్రస్తుత భారత దేశంలో అసహ్యకరమైన వాస్తవం.భారతదేశంలోని ముస్లింలను వీధుల్లో అవమానించడమే కాదు, పెద్ద స్క్రీన్పై వారిని దెయ్యాలుగా చేసి దూషిస్తున్నారు. మోదీ తన ఎన్నికల ర్యాలీల్లో ఇస్లామోఫోబియా అని తీవ్రంగా విమర్శించిన రెండు చిత్రాలు ప్రశంసించారు, సమర్థించారు, ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్, ది కేరళ స్టోరీ. కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కొన్ని వినోదపు పన్నుల నుండి సినిమాలను మినహాయి ంచారు. ముస్లింలను భారత వ్యతిరేక దేశద్రోహులుగా చిత్రీకరించే చిత్రా లతో సంతృప్త సంస్కృతి, భారత దేశం చంద్రునిపైకి అడుగుపెట్టిన మరుసటి రోజు, ఉత్తర ప్రదేశ్లోని ఒక ఉపా ధ్యాయురాలు తన విద్యార్థులకు వంతు లవారీగా తరగతి ముందు ఏడేళ్ల ముస్లిం విద్యార్థిని చెంపదెబ్బలు కొట్టిం చారు .
టీచర్పై చివరికి పోలీసులు ‘‘నాన్-కాగ్నిసబుల్ నేరాల’’ కింద కేసు నమోదు చేశారు, తదుపరి న్యాయ పరమైన ప్రక్రియలు లేకుండా అరెస్టు చేయలేరు. వివాదాస్పదంగా, వీడి యోను ఆన్లైన్లో పంచుకోవడం ద్వారా పిల్లల గుర్తింపును వెల్లడిరచి నందుకు స్థానిక పోలీసులు ముస్లిం జర్నలిస్ట్ మహమ్మద్ జుబైర్పై కేసులు మోపారు. ప్రపంచ నాయకుల నుంచి తమ వాస్తవ పరిస్థితులను దాచడానికి ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోందని తమ ఇళ్ల నుంచి బయటకు రావడానికి లేదా పనికి వెళ్లడానికి అనుమతించకుండా వారి రోజువారీ జీవితాలకు భంగం కలిగిస్తోందని నివాసితులు ఆరోపించారు. మోదీ రెండు నాలుకల ధోరణి అవలంబిస్తున్నారు, ప్రపం చం చూస్తున్నప్పుడు గాంధీ, ప్రజాస్వామ్యం గురించి అనర్గళంగా మాట్లాడటంబీ అలాగే దేశం హింసాత్మకమైన, హిందూ-జాతీయవాద మెజారిటీ వాదంలో దిగుతున్నప్పుడు నిశ్శబ్ద భాష. గత 15 సంవత్సరాలుగా మోదీ ని, అతని రాజకీయ శైలిని చాలా దగ్గరగా చూస్తున్నవారికి ఇది కొత్తేమి కాదు. జీ20కి భారతదేశం ఆతిథ్యమివ్వడం ద్వారా ప్రధానమంత్రి తనను తాను విశ్వగురు గా ప్రదర్శిం చుకుంటున్నారు.
భారతదేశంలోని పౌర అశాంతి, సామాజిక సమగ్రత పరిష్కరించడంలో అతని అసమర్థతను ప్రశ్నించ కుండా ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం మరియు ఇతర ప్రపంచ సమ స్యలకు పరిష్కారం చూపే ఏకైక నాయకుడిగా భారత దేశంలోని ప్రధాన స్రవంతి వార్తా ఛానెల్లు అతనిని అంచనా వేస్తున్నాయి. భారతదేశం తనను తాను కలుపుకొని బహువచన ప్రజాస్వామ్యంగా చెప్పుకోవాల్సిన అవసరం వచ్చినప్పుడు, వలసవాద గొలుసుల నుంచి విముక్తి పొందేందుకు ‘‘భారత్’’ అని పేరు మార్చడంపై ఇప్పుడు చర్చలు కేంద్రీకరించబడ్డాయి. ఈ చర్చకు అంతర్లీనంగా, దేశానికి ‘‘హిందూ వైభవాన్ని’’ పునరుద్ధరించాలని రాజకీయ హక్కు కోరిక. వాణిజ్యపరమైన, భౌగోళిక వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలతో లేదా సోమరితనంతో కూడిన అమాయ కత్వంతో భారతదేశాన్ని ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజా స్వామ్య దేశంగా పిలుస్తూ, ఆదివాసీలు, మైనారిటీలు, బలహీనవర్గాలపై దాడిని ప్రజాస్వామ్య విలువల వేగవం తమైన క్షీణతకు సహకరిస్తాయి. ప్రస్తుతానికి, జీ20 సమ్మిట్ హోస్ట్ దాని చరిత్రలో అత్యంత అప్రజాస్వామిక కాలాల్లో ఒకటిగా కొట్టుమిట్టాడుతోంది. ప్రపంచంలోని 20 పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థల నాయకులు ఉక్రెయిన్లో యుద్ధంపై లోతైన విభేదాలను అధిగమించి ఏకాభిప్రాయ పత్రాన్ని రూపొంది ంచడానికి మరియు ప్రపంచ బ్యాంక్ వంటి సమగ్ర సంస్థల సమస్యలపై ముందుకు సాగడానికి ఆదివారం భారత రాజధానిలో ఒక శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని ముగించారు. 55 మంది సభ్యులతో కూడిన ఆఫ్రికన్ యూనియన్ అధికారికంగా G20లో శాశ్వత సభ్యునిగా, యూరోపియన్ యూనియన్తో సమానంగా, సమూహాన్ని మరింత ప్రాతినిధ్యంగా మార్చడానికి చేయబడిరది. ఇప్పటివరకు జి20లో దక్షిణాఫ్రికా మాత్రమే సభ్యదేశంగా ఉండేది.
చైనా రష్యా ఆధిపత్యంలో ఉన్న మరొక సమూహం బ్రిక్ లను ఇతర దేశాలలో సౌదీ అరేబియా ఇరాన్లను చేర్చడానికి విస్తరించిన తర్వాత కూడా ఈ చర్య వచ్చింది, ఇది జీ20కి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉండటానికి బీజింగ్ చేసిన ప్రయత్నంగా భావించబడిరది. జీ20 నాయకులు 2030 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా మూడు రెట్లు పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యాన్ని కొనసాగించాలని అంగీకరించారు, నిరంతర బొగ్గు శక్తిని దశలవారీగా తగ్గించాల్సిన అవసరాన్ని అంగీకరించారు, అయితే ప్రధాన వాతావరణ లక్ష్యాలను నిర్దేశించడంలో ఆగిపోయారు. పునరుత్పాదకత ర్యాంపింగ్ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి ప్రస్తుత విధానాలు మరియు లక్ష్యాలను సవరించడానికి సమూహం ఎటువంటి ప్రణాళికను అందించలేదు. గ్రీన్ ఎనర్జీ ట్రాన్సిషన్ కోసం చెల్లించడానికి సంవత్సరానికి వి4 ట్రిలియన్లు అవసరమవుతాయని కూడా చెప్పింది కానీ దానికి ఎలాంటి మార్గాన్ని రూపొందించలేదు. చైనా కూడా ఏకాభిప్రాయ పత్రంపై సంతకం చేసింది, ఇది ‘‘స్పాయిలర్’’ ట్యాగ్కు అందుబాటులో లేదని సందేశం పంపింది.
లీ డిక్లరేషన్పై ఎలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. ‘వసుదైవ కుటుంబం’ అనే సంస్కృత పదబంధాన్ని భారతదేశం ఉపయోగించడంపై గతంలో నివేదించిన అభ్యంతరాలకు వ్యతిరేకంగా, బీజింగ్ తన స్వంత ప్రయోజనాల కోసం ఈ పదబంధాన్ని అమలు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ‘‘వసుధైవ కుటుంబం, ప్రాచీన భారతీయ గ్రంధాల నుండి ఒక సంస్కృత పదబంధం, అంటే ‘‘ప్రపంచం ఒకే కుటుంబం’’. భారతీయ జీ20 సమ్మిట్ థీమ్ – ‘‘ఒక భూమి, ఒక కుటుంబం, ఒక భవిష్యత్తు’’ ఆంగ్లంలో – వృద్ధిని కొనసాగించడంలో దేశాలు ఒకదానికొకటి మద్దతు ఇస్తాయని అంచనా వేస్తుంది. ‘‘ఒక కుటుంబం’’గా వృద్ధిని కొనసాగించడంలో పరస్పర సహాయం ఈ రోజుల్లో మరింత ఆవశ్యకం,’’ అని చైనా ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ జిన్హువా, శిఖరాగ్ర సదస్సుపై వ్యాఖ్యానిస్తూ, ప్రపంచ అస్థిరతకు అమెరికా రక్షణ విధానాలే కారణమని వాదించారు.
డా.యం. సురేష్బాబు,
అధ్యక్షులు, ప్రజా సైన్స్ వేదిక
