– అణచివేత ఉన్న చోటనే తిరుగుబాటు పుడుతుంది
– విప్లవోద్యమానికి ఆటుపోట్లు, పతనాలు సహజమే..
– సిద్ధార్థ శంకర్ రే అణచివేత నుంచే ఎగసిపడిన విప్లవ కెరటం
– ఇప్పుడు ఆపరేషన్ కగార్ తో కనుమరుగవుతున్నా
– ఇజం’ నిప్పు మండుతూనే ఉంటుంది
– ఇది చరిత్ర చెప్తున్న సత్యం
– కేఎస్ ‘ఆత్మవిమర్శ’తో ముందుకు?
(మేకల ఎల్లయ్య, ప్రజాతంత్ర ప్రత్యేక ప్రతినిధి)
దేశ విప్లవోద్యమ చరిత్రలో 2026 మా ర్చి 31 అనేది ఒక సాధారణ తేదీగా కాకుండా ఆరు దశాబ్దాల సాయుధ పోరాట గమనాన్ని నిర్ణయించే ఒక చారిత్రక సంధి కాలంగా నిలిచిపోనుంది. కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా పదేపదే ప్రకటించిన మావోయిస్టు రహిత భారత్ లక్ష్యం, అందుకు కొనసాగింపుగా ఛత్తీస్ గఢ్ అడవుల్లో అత్యంత తీవ్రంగా సాగుతున్న ‘ఆపరేషన్ కగార్’ దండయాత్రలు ఒకవైపు దేశాన్ని ఒక నిర్ణయాత్మక దిశ వైపు నడిపిస్తున్నాయి. మరొకవైపు, అరవై ఏండ్ల కింద శ్రీకా
కుళ పోరాట వెనుకంజ తర్వాత ఉద్యమాన్ని పునర్నిర్మించే క్రమంలో విప్లవోద్యమ పితామహుడు కొండపల్లి సీతారామయ్య రాసిన ‘ఆత్మ విమర్శ’ నేటికీ విప్లవ శిబిరాల్లో ఒక మార్గదర్శిగా, ఒక హెచ్చరికగా మిగిలి ఉంది. ఈ రెండు ధ్రువాల మధ్య నలుగుతున్న వర్తమాన భారత దేశ సామాజిక-రాజకీయ చిత్రపటాన్ని విశ్లేషిస్తే తుపాకీ గొట్టం ద్వారా వ్యక్తులను భౌతికంగా నిర్మూలించడం సాధ్యమే కానీ ఆ వ్యక్తులు తమ ప్రాణాలకు ఒడ్డి నమ్మిన ‘ఇజం’ లేదా సిద్ధాంతాన్ని శాశ్వతంగా భూ స్థాపితం చేయడం అంత సులభం కాదని చరిత్ర నిరూపిస్తోంది. 1967లో పశ్చిమ బెంగాల్లోని నక్సల్బరీ గ్రామంలో మొదలైన ఈ ప్రస్థానం కేవలం భూస్వామ్య వ్యూహాలకు వ్యతిరేకంగా సాగిన స్థానిక పోరాటం మాత్రమే కాదు. అది మార్క్సిజం-లెనినిజం-మావో ఆలోచనా విధానాన్ని (ఎంఎల్ఎం) భారతీయ మట్టికి అన్వయించిన ఒక చారిత్రక ప్రయోగం. దేశంలో విప్లవోద్యమ చరిత్రను అధ్యయనం చేసేటప్పుడు నక్సల్బరీ ఉద్యమాన్ని ఒక మౌలిక మార్పుగా పరిగణించాలి. 1967 మే 25న నక్సల్బరీలోని దార్జిలింగ్ జిల్లాలో ప్రారంభమైన రైతాంగ తిరుగుబాటు, భారత కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో అంతర్గతంగా ఉన్న సిద్ధాంతపరమైన విభేదాలకు ఒక ఆచరణాత్మక రూపం. చారు మజుందార్ రాసిన ‘చారిత్రక ఎనిమిది పత్రాలు’ ఈ ఉద్యమానికి సిద్ధాంతపరమైన వెన్నెముకగా నిలిచాయి. ఈ పత్రాలు కేవలం ఆర్థిక పోరాటాలకే పరిమితం కాకుండా, రాజ్యాధికారాన్ని సాయుధ మార్గం ద్వారా చేజిక్కించుకోవాలనే ‘సుదీర్ఘ ప్రజా యుద్ధం’ లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించాయి. నక్సల్బరీలో భూమి కోసం సాగిన పోరాటం త్వరగానే అంతర్జాతీయ స్థాయికి చేరింది. చైనా కమ్యూనిస్టు పార్టీ దీనిని “భారతదేశంపై వసంత మేఘ గర్జన”గా అభివర్ణించింది. నక్సల్బరీ నుంచి విస్తరించిన ఈ ఉద్యమం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చేరినప్పుడు, అది గిరిజన ప్రాంతాల్లోని దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా ఒక శక్తివంతమైన ప్రజా ఉద్యమంగా రూపాంతరం చెందింది. శ్రీకాకుళం పోరాటాన్ని ‘దక్షిణ భారత నక్సల్బరీ’గా పిలుస్తారు. వంపటాపు సత్యనారాయణ, ఆదిభట్ల కైలాసం వంటి ఉపాధ్యాయులు గిరిజనులను సమీకరించి, సాహుకార్ల (వడ్డీ వ్యాపారుల) నుంచి భూములను విముక్తం చేసే దిశగా నడిపించారు. ఈ కాలంలో గిరిజనుల దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా పది డిమాండ్లతో సాగిన పోరాటం గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఒక సమాంతర పాలనను సృష్టించింది.
శ్రీకాకుళ పోరాటంపై అణచివేతతో పుట్టిన కొత్త చైతన్యం
శ్రీకాకుళం గిరిజన సంఘం ద్వారా ప్రవేశపెట్టిన పది ప్రధాన డిమాండ్లు ఆనాటి సామాజి అన్యాయాలను ఎండగట్టాయి. గిరిజనుల నుంచి అక్రమంగా లాక్కున్న భూములను తిరిగి ఇవ్వడం బంజరు భూముల పంపిణీ, అప్పుల రద్దు, అటవీ ఉత్పత్తులకు గిట్టుబాటు ధర వంటి అంశాల ఇందులో కీలకమైనవి. ఈ డిమాండ్ల సాధన కోసం సాగిన పోరాటం కేవలం భౌతికమైన-మాత్రమే కాదు. అది గిరిజనులలో ఒక రాజకీయ ఆత్మగౌరవాన్ని పెంపొందించింది. అయితె 1970ల నాటికి ప్రభుత్వం ప్రయోగించిన కఠినమైన అణచివేత చర్యల వల్ల, ముఖ్యంగా ‘శత్ర నిర్మూలన’ అనే సిద్ధాంతం వల్ల ప్రజా పునాది నుంచి పార్టీ దూరం కావడం వల్ల శ్రీకాకు పోరాటం వెనుకంజ వేయక తప్పలేదు. 1972లో విప్లవ నాయకత్వంలో నెలకొన్న సిద్ధాంతపరమై అయోమయాన్ని, చారు మజుందార్ మరణానంతరం ఏర్పడిన శూన్యాన్ని పూరించడానికి కొండప-సీతారామయ్య అందించిన విశ్లేషణ అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినది. “విప్లవ పార్టీ తప్పులు చేయడ అసహజమేమీ కాదు.. కానీ ఓటమిని విజయంగా మార్చుకోవడానికి అవసరమైన గుణపాఠాల తీసుకోవడం ముఖ్యం” అన్న ఆయన వ్యాఖ్యలు విప్లవ శ్రేణుల్లో నూతన ఉత్తేజాన్ని నింపాయి. నా పోరాటంలో ఎదురైన వైఫల్యాలకు ప్రధాన కారణం ప్రజలను భాగస్వామ్యం చేయకుండా కేవల సాయుధ దళాల ద్వారా ‘వ్యక్తిగత శత్రు నిర్మూలన’ చేయడం అని ఆయన గుర్తించారు. 1980 పీపుల్స్ వార్ గ్రూప్ (పీడబ్ల్యూజీ) ఏర్పాటుతో ఉద్యమం ఒక నూతన దశకు చేరుకుంది. ఇం కేవలం గెరిల్లా యుద్ధంపైనే కాకుండా, రైతు- కూలీ సంఘాలు, విద్యార్థి సంఘాలు (ఆర్ఎ= యూ) వంటి ప్రజా సంఘాల నిర్మాణంపై దృష్టి సారించింది. ఈ వ్యూహాత్మక మార్పు వల్ల ద్యమం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ అడవుల నుంచి దండకారణ్యం వైపు విస్తరించగలిగింది. 2004 m పీపుల్స్ వార్ గ్రూప్, ఎంసీసీఐ విలీనమై సీపీఐ (మావోయిస్టు) పార్టీగా ఏర్పడడం విప్లవోద్యమ చరిత్రలో ఒక అతిపెద్ద ఏకీకరణ.
రాజ్య వ్యూహాలు, ఆపరేషన్ కగార్ 
వర్తమాన కాలంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం వామపక్ష తీవ్రవాదాన్ని (ఎల్ డబ్ల్యూఈ) పూర్తిగా తుడిచిపెట్టడానికి ‘ఆపరేషన్ కగార్’ అనే నిర్ణయాత్మక యుద్ధాన్ని ప్రకటించింది. 2026 మా 31 నాటికి దేశాన్ని మావోయిస్టు రహితంగా మార్చడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్టు హోంమం-అమిత్ షా స్పష్టం చేశారు. హోం మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం, గ-దశాబ్ద కాలంలో మావోయిస్టు ప్రభావిత జిల్లాల సంఖ్యలో ఊహించని తగ్గుదల కనిపించింది.
మావోయిస్టు ప్రభావిత జిల్లాల తగ్గుదల (2010-2026)
సంవత్సరం మొత్తం ప్రభావిత జిల్లాలు అత్యంత ప్రభావిత జిల్లాలు
2010 126 36
2018 90 12
2021 70 12
2024 (ఏప్రిల్) 38 6
2025 (ఏప్రిల్) 18 6
2025 (అక్టోబర్) 11 3
2026 (మార్చి) 11 3
దీనిని విశ్లేషిస్తే, 2010లో అప్పటి ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ మావోయిజాన్ని దేశం ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద అంతర్గత భద్రతా సవాలుగా అభివర్ణించిన స్థితి నుంచి నేడు కేవలం మూడు జిల్లాలకు (బీజాపూర్, సుక్మా, నారాయణపూర్) పరిమితమైన స్థితికి చేరుకుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలను హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఇప్పటికే నక్సల్ రహిత రాష్ట్రాలుగా ప్రకటించడం రాజ్యానికి లభించిన ఒక పెద్ద విజయంగా పరిగణించవచ్చు. ఆపరేషన్ కగార్ అనేది కేవలం ఒక సైనిక చర్య మాత్రమే కాదు, అది మౌలిక సదుపాయాల కల్పన, నిఘా వ్యవస్థల మేళవింపు. భద్రతా దళాలు ఛత్తీస్ గఢ్ లోని అబూజ్మడ్ అడవుల లోపలికి ‘బేస్ క్యాంపులను’ విస్తరించడం ద్వారా మావోయిస్టుల సురక్షిత ప్రాంతాలను ధ్వంసం చేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం అత్యాధునిక టెక్నాలజీని వాడుతూ డ్రోన్లు, శాటిలైట్ ఇమేజింగ్, మొబైల్ నిఘా ద్వారా మావోయిస్టుల కదలికలను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తోంది. మావోయిస్టు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో 656 పటిష్టమైన పోలీస్ స్టేషన్లను నిర్మించింది. 15,000 కిలోమీటర్ల మేర ఆల్-వెదర్ రోడ్ల నిర్మాణం ద్వారా భద్రతా దళాల రవాణాను సులభతరం చేసింది. 9,233 కు పైగా మొబైల్ టవర్ల ఏర్పాటు ద్వారా కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్ పెంచి నిఘా సమాచారాన్ని వేగంగా చేరవేస్తోంది.
నాయకత్వ సంక్షోభం
విప్లవోద్యమానికి ఎదురైన అతి పెద్ద ఎదురుదెబ్బ భౌతిక బలగాల తగ్గింపు కంటే, అత్యున్నత స్థాయి నాయకత్వం విచ్ఛిన్నం కావడమే. సీపీఐ (మావోయిస్టు) ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేసిన నంబాల కేశవరావు (బసవరాజు) 2025 మే 21న అబూజ్మడ్ అడవుల్లో జరిగిన భారీ ఎన్ కౌంటర్ లో మరణించడం ఉద్యమానికి కోలుకోలేని దెబ్బ. బసవరాజు నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా గెరిల్లా యుద్ధతంత్రంలో ఆరితేరిన నాయకుడు. కేంద్ర మిలిటరీ కమిషన్ (సీఎంసీ) అధిపతిగా పార్టీకి కీలక వ్యూహాలను అందించారు. ఆయన మరణం తర్వాత పార్టీ బాధ్యతలు చేపట్టిన తిప్పిరి తిరుపతి (దేవుజీ) కూడా కేవలం ఐదు నెలల వ్యవధిలోనే, 2026 ఫిబ్రవరి 22న తెలంగాణ పోలీసుల ఎదుట లొంగిపోవడం విప్లవ శిబిరాల్లోని సంక్షోభాన్ని తేటతెల్లం చేస్తోంది. దేవుజీతో పాటు కేంద్ర కమిటీ సభ్యుడు మల్లా రాజిరెడ్డి, మరో 20 మంది కేడర్ లొంగిపోవడం, మార్చి 31 గడువు సమీపిస్తున్న వేళ విప్లవ పార్టీ నైతిక స్థైర్యాన్ని దెబ్బతీసింది. ప్రస్తుత గణాంకాల ప్రకారం, మావోయిస్టు పొలిట్బ్యూరోలో కేవలం మిసిర్ బెస్రా ఒక్కరే క్రియాశీలంగా మిగిలి ఉన్నట్టు సమాచారం.
బస్తర్ లో అభివృద్ధి పేరిట విధ్వంసం? 
మావోయిస్టు ఉద్యమాన్ని కేవలం శాంతిభద్రతల సమస్యగా చూడడం వల్ల సమస్య మూల కారణాలను విస్మరించినట్టు అవుతుంది. ఛత్తీస్ గఢ్ లోని బస్తర్ ప్రాంతం ప్రకృతి వనరులకు, ఖనిజ సంపదకు నిలయం. అక్కడ లభించే ఇనుము, బొగ్గు, టిన్ వంటి ఖనిజాలను వెలికితీయడానికి కార్పొరేట్ సంస్థలు చేస్తున్న ప్రయత్నాలు స్థానిక ఆదివాసీలలో అభద్రతా భావాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. ‘ఆపరేషన్ కగార్ అనేది కేవలం మావోయిస్టుల నిర్మూలన కోసమే తాడు. మైనింగ్ కంపెనీల మార్గాన్ని సుగమం చేయడం కోసమేనని మానవ హక్కుల సంఘాలు తీవ్రంగా ఆరోదిస్తున్నాయి. గిరిజన ప్రాంతాల్లో స్థాపించబడిన సెక్యూరిటీ క్యాంపులు కేవలం రక్షణ కోసమే కాకుండా, మైనింగ్ రవాణా రహదారుల రక్షణ కోసం నిర్మించబడుతున్నాయని స్థానిక ఆదివాసీలు వాదిస్తున్నారు. బస్తర్ జిల్లాలో అక్షరాస్యత, ఆరోగ్య సూచీలు దేశంలోనే అత్యంత తక్కువగా ఉండడం, అభివృద్ధి ఫలాలు ఆదివాసీలకు అందకపోవడం వంటివి చూవోయిస్టు సిద్ధాంతానికి నేటికీ ఆక్సిజన్ను అందిస్తున్నాయి. ‘జల్-జంగల్-జమీన్’ కోసం జరుగుతున్న ఈ పోరాటంలో, రాజ్యాంగం కల్పించిన ఐదవ షెడ్యూల్ హక్కులను ఉల్లంఘిస్తున్నారని పౌర హక్కుల సంఘాలు కోర్టులను ఆశ్రయించాయి.
సిద్ధార్థ శంకర్ రే అణచివేత వర్సెస్ నేటి పరిస్థితులు
1970ల ప్రారంభంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి సిద్ధార్థ శంకర్ రే నాయకత్వంలో సక్సలైట్లపై సాగిన అణచివేత చర్యలు భారత రాజకీయ చరిత్రలో అత్యంత కఠినమైనవిగా పరిగణించబడతాయి. ఆనాడు ‘ఆపరేషన్ స్టేపుల్బేజ్’ ద్వారా వేలాది మంది యువకులను నిర్బంధించడం, ఎన్ కౌంటర్ చేయడం వంటి చర్యల ద్వారా నక్సల్బరీ పోరాటం ముగిసిందని పాలకులు భావించారు. 1972లో చారు మజుందార్ మరణంతో ఉద్యమం విచ్ఛిన్నమైందని అందరూ అనుకుంటున్న తరుణంలోనే, 1980ల నాటికి పీపుల్స్ వార్ గ్రూప్ రూపంలో ఉద్యమం మళ్లీ ఉవ్వెత్తున లేచింది. నేటి ‘ఆపరేషన్ కగార్’ కూడా 1970ల నాటి వ్యూహాలనే మరింత శాస్త్రీయంగా అమలు చేస్తోంది. అయితే, వాటికీ నేటికీ ఉన్న ప్రధాన వ్యత్యాసం ‘టెక్నాలజీ అభివృద్ధి నమూనా, నాడు భూస్వామ్య వ్యతిరేక పోరాటం ప్రధానం కాగా, నేడు కార్పొరేట్ వ్యతిరేక పోరాటం, గిరిజన అస్తిత్వ పోరాటం ప్రధానమైంది. ప్రభుత్వం కేవలం తుపాకులతోనే కాకుండా, రోడ్లు, విద్యుత్, సంక్షేమ పథకాల ద్వారా మావోయిస్టుల సామాజిక పునాదిని దెబ్బతీసే ప్రయత్నం చేస్తోంది. “ఆపరేషన్ కగార్’ సాధిస్తున్న విజయాల వెనుక తీవ్రమైన మాసవ హక్కుల ఉల్లంఘనలు ఉన్నాయని ఎమెస్ట్రీ ఇంటర్నేషనల్, పీయూసీఎల్ వంటి సంస్థలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. నారాయణపూర్, బీజాపూర్ జిల్లాల్లో జరిగిన కొన్ని ఎన్కౌంటర్లలో అమాయక ఆదివాసీలు, మహిళలు, పిల్లలు కూడా ప్రాణాలు కోల్పోయారని, వారిని మావోయిస్టులుగా చిత్రించి ప్రభుత్వం పతకాలు అందుకుంటోందని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. “సక్సలిజాన్ని తుపాకీతో అణచివేయవచ్చు కానీ, ఆ చైతన్యాన్ని అణచివేయలేరు” అనే వాదన గిరిజన ప్రాంతాల్లో బలంగా ఉంది. గత రెండేండ్లలో దాదాపు 400 మందికి పైగా మావోయిస్టు కేడర్ చనిపోయారని, వీరిలో అధిక శాతం మంది పేద గిరిజనులేనని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. సుప్రీం కోర్టు గతంలోనే సల్వాజుడుం వంటి చర్యలను తప్పుబట్టింది. రాజ్యాంగ పరిధిని దాటి రాజ్యం చేసే ఏ హింస అయినా అనైతికమేనని స్పష్టం చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో, మార్చి 31 తర్వాత మావోయిస్టులు ఉండకపోవచ్చు కానీ, రాజ్యం చేసిన హింస వల్ల ఏర్పడిన గాయాలు మరో విప్లవానికి బీజాలు వేయవచ్చని మానవహక్కుల సంఘాలు భావిస్తున్నాయి.
విప్లవోద్యమ భవిష్యత్తు ముగింపు రేఖనా? సుదీర్ఘ నిశ్శబ్దమా?
2026 మార్చి 31 తర్వాత మావోయిస్టుల ఉనికి కేవలం చరిత్ర పుస్తకాలకే పరిమితం కాబోతోందా లేక ఇది ఒక తాత్కాలిక నిశ్శబ్దం మాత్రమేనా? దీనిపై మేధావులలో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉ న్నాయి. లెక్కల పరంగా మావోయిస్టుల పతనం వాస్తవం, నాయకత్వం లేకపోవడం, కేడర్ తగ్గిపోవడం, ప్రజలలో మార్పు పట్ల ఉన్న ఆకాంక్ష విప్లవ పార్టీకి సవాలుగా మారాయి. అయితే, విప్లవం అనేది కేవలం ఒక పార్టీ నిర్ణయం కాదు. అది అణచివేతకు గురైన సామాన్యుల ఆగ్రహం. కొండపల్లి సీతారామయ్య తన ‘ఆత్మవిమర్శ’లో చెప్పినట్టు, విప్లవ పార్టీ ఎదురుదెబ్బలు తగిలినప్పుడు తనను తాను సరిదిద్దుకొని తిరిగి పుంజుకుంటుంది. నేటి ‘ఆపరేషన్ కగార్’ మావోయిస్టులను భౌతికంగా తొలగించవచ్చు కానీ, సామాజిక-ఆర్థిక అసమానతలు తొలగనంత కాలం ‘విప్లవం’ అనే అవసరం ఏదో ఒక రూపంలో వినిపిస్తూనే ఉంటుంది. 1970లలో సిద్ధార్థ శంకర్ దే చేసిన అణచివేత తర్వాత 1980లలో విప్లవం ఎలాగైతే పునరుజ్జీవనం పొందిందో. నేటి నిశ్శబ్దం కూడా రేపటి తుఫానుకు ముందు వచ్చే ప్రశాంతత కావచ్చని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. చెప్పాలంటే, 2026 మార్చి 31 అనేది కేవలం ఒక తేదీ మాత్రమే కాదు. అది భారత ప్రజాస్వామ్యం తన పౌరుల పట్ల ఎంత బాధ్యతగా వ్యవహరిస్తుందో పరీక్షించే సమయం. మావోయిస్టులను ‘మాజీలుగా’ రోడ్ల మీద చూడడం రాజ్యానికి విజయం కావచ్చు కానీ, ఆ ఆదివాసీల ఆవేదనను వినిపించే వేదికలు లేనంత కాలం ఆ విజయం అసంపూర్ణమే విప్లవం అంటే కేవలం విధ్వంసం కాదు. అది ఒక సుందర లోకాన్ని నిర్మించే సృజన కలాపం. ఆ ఆకాంక్ష ఉన్నంత కాలం మార్చి 31 కేవలం చరిత్రలో ఒక మలుపు మాత్రమే తప్ప, ముగింపు కాదు. రాజ్యం తన విజయోత్సవాలను జరుపుకుంటున్న వేళ, బాధితులు, పీడిత సమూహాలు మాత్రం రేపటి కొత్త ఉదయం కోసం ఎదురుచూస్తూనే ఉంటారు. విప్లవ అవసరాన్ని గుర్తించిన వారు ఆ నిశ్శబ్దంలోనే ఒక నూతన ప్రస్థానానికి పునాదులు వెతుక్కుంటారు. మార్చి 31 తర్వాత మావోయిస్టుల పేర్లు వినిపిస్తాయో లేదోగానీ, ‘ఇజం’ వెనుక ఉన్న సామాజిక ఆర్తి మాత్రం సజీవంగానే ఉంటుంది.
తెలుగు జాతీయ వార్తలు, ప్రత్యేక కథనాలు, ట్రెండింగ్ వీడియోలు కోసం Prajatantra వెబ్సైట్ ను సందర్శించండి. తాజా అప్డేట్స్ కోసం మా X (Twitter), Facebook, WhatsApp ఛానల్ ను ఫాలో కండి.. అలాగే మా ప్రజాతంత్ర, యూట్యూబ్ చానల్ ను సబ్ స్క్రైబ్ చేసుకోండి.. మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్ రూపంలో పంచుకోండి. మీ స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో షేర్ చేయడం మర్చిపోవద్దు.
