“సోపార్ కార్యక్రమాలను మరింత విస్తరించడానికి, 1991లో వరంగల్ జిల్లా కాజీపేట కేంద్రంగా ‘బాల వికాస’ సంస్థను స్థాపించారు. అప్పటి నుండి గడిచిన మూడు దశాబ్దాలుగా ఈ సంస్థ అనేక రంగాల్లో విశేష సేవలు అందిస్తోంది. గ్రామాల్లో ఫ్లోరైడ్ మరియు కలుషిత నీటి సమస్యను నివారించడానికి ‘వాటర్ ప్యూరిఫికేషన్ ప్లాంట్స్’ ఏర్పాటు చేశారు. భూగర్భ జలాల పెంపుకు మరియు వ్యవసాయానికి తోడ్పడేలా చెరువుల్లో పూడికతీత పనులు చేపట్టారు. వేలాది మంది మహిళలను సంఘాలుగా ఏర్పరిచి, వారికి పొదుపు మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణపై అవగాహన కల్పించారు.”
85 ఏళ్ల వయసులోనూ సేవా జ్వాల
బాలమ్మ వరంగల్ జిల్లా, రెడ్డిపాలెం గ్రామంలో జన్మించారు. ఆమె అసలు పేరు సింగారెడ్డి బాలథెరిసా. ఉన్నత చదువు మరియు ఉద్యోగం కోసం ఆమె కెనడా దేశానికి వెళ్లారు. అక్కడ ఆమె ఆంద్రే జింగ్రాస్ అనే వ్యక్తిని ప్రేమించి వివాహం చేసుకున్నారు. కెనడాలో ఎంతో సుఖవంతమైన జీవితం గడుపుతున్నప్పటికీ, తన మాతృదేశంలోని (భారతదేశం) నిరుపేదల స్థితిగతులు ఆమెను ఆలోచింపజేశాయి. వారికి సహాయం చేయాలనే ఉద్దేశంతో 1977లో కెనడాలో ‘సోపార్’ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించారు. దీని ద్వారా నిధులను సేకరించి భారతదేశంలో అభివృద్ధి పనులకు వెచ్చించడం ప్రారంభించారు.
సోపార్ కార్యక్రమాలను మరింత విస్తరించడానికి, 1991లో వరంగల్ జిల్లా కాజీపేట కేంద్రంగా ‘బాల వికాస’ సంస్థను స్థాపించారు. అప్పటి నుండి గడిచిన మూడు దశాబ్దాలుగా ఈ సంస్థ అనేక రంగాల్లో విశేష సేవలు అందిస్తోంది. గ్రామాల్లో ఫ్లోరైడ్ మరియు కలుషిత నీటి సమస్యను నివారించడానికి ‘వాటర్ ప్యూరిఫికేషన్ ప్లాంట్స్’ ఏర్పాటు చేశారు. భూగర్భ జలాల పెంపుకు మరియు వ్యవసాయానికి తోడ్పడేలా చెరువుల్లో పూడికతీత పనులు చేపట్టారు. వేలాది మంది మహిళలను సంఘాలుగా ఏర్పరిచి, వారికి పొదుపు మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణపై అవగాహన కల్పించారు. కుట్టు శిక్షణ వంటి స్వయం ఉపాధి మార్గాల ద్వారా మహిళలు ఆర్థికంగా ఎదిగేలా ప్రోత్సహిస్తున్నారు. సమాజంలో వివక్షకు గురవుతున్న వితంతువుల కోసం ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు చేపట్టి, వారిలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపుతున్నారు. వారికి సామాజిక గౌరవం కల్పించడంలో బాల వికాస కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.పాఠశాలల్లో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మరియు డిజిటల్ విద్యను ప్రోత్సహిస్తున్నారు. రైతులకు రసాయన రహిత సాగుపై అవగాహన కల్పించి, ప్రకృతి వ్యవసాయం వైపు మళ్లిస్తున్నారు.
తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తమిళనాడు వంటి రాష్ట్రాల్లో కూడా బాల వికాస తన సేవలను విస్తరించింది. “మనుషులు పేర్ల కోసం జీవించకూడదు, వారు చేసే పనులే వారి పేరును చిరస్థాయిగా ఉంచాలి” అనే సిద్ధాంతంతో బాలమ్మ ముందుకు సాగుతున్నారు. అందుకే ఆమెను ప్రజలు ‘అభినవ మదర్ థెరిసా’ అని పిలుచుకుంటారు. పద్మశ్రీ అవార్డు కు అర్హులు బాలమ్మ, 2015 సంవత్సరంలో హైదరాబాద్ ఎల్బి స్టేడియంలో బాలవికాస ఆధ్వర్యంలో అంతర్జాతీయ వితంతుల దినోత్సవం ఘనంగా నిర్వహించారు. ఆ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథిగా విచ్చేసిన అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ మాట్లాడుతూ మూఢనమ్మకాల వలయంలో చిక్కుకొని ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న వితంతులను ఆదరిస్తున్న బాలమ్మ పద్మశ్రీ అవార్డుకు నూటికి నూరుపాళ్ళు అర్హులని పేర్కొన్నారు.
ఇది జరిగి పుష్కరకాలమవుతున్నప్పటికీ నేటికి ఆమెను అవార్డు వరించలేదు. అయితే తనకు అవార్డులు ముఖ్యం కాదని ప్రజల్లో నెలకొన్న అందవిశ్వాసాలను రూపు మాపడానికి దశాబ్దాల శ్రమ ఇప్పుడిప్పుడే కార్యరూపం దాలుస్తున్నాయని, బాలవికాస కార్యక్రమాలు విస్తరించిన ప్రాంతాలలో వితంతుల పట్ల సమాజ తీరు కుటుంబ సభ్యుల విధానములలో మార్పు వస్తున్నదని, ఇది గొప్ప మార్పు గానే మేము భావిస్తున్నామని ఆమె ఆనందం వ్యక్తం చేశారు. వేల మైల్ల దూరం కూడా ఒక్క అడుగుతోనే ప్రారంభ మైనట్టు సమాజంలో వస్తున్న మార్పులను గమనిస్తే బాలమ్మ దంపతులు పడ్డ కష్టం వర్ణనాతితం. వితంతువుల పరిరక్షణ చట్టం తేవాలని ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న అన్ని సంక్షేమ కార్యక్రమాలలో రిజర్వేషన్ కోట అమలు చేయాలని అలుపెరుగని పోరాటం చేస్తున్న బాలమ్మ తో ప్రజా ప్రభుత్వం చర్చలు జరిపి ఆమె సలహాలు,సూచనలు అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
-పబ్బు శ్రీనివాస్
సీనియర్ జర్నలిస్ట్





