ముంచుకొస్తున్న చమురు ముప్పు

చమురు ధరలు మంగళవారం మరింత ఎగిసిపడ్డాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్‌కు 9% పెరిగి $85 దాటింది. ఇది జూలై 2024 తరువాత అత్యధికస్థాయి. యూరోపియన్ సహజ వాయువు ధరలు మరో 45% పెరిగాయి. అమెరికా వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ (డ‌బ్ల్యుటీఐ) క్రూడ్ ధర $4.68 (7%) పెరిగి $75.91కి చేరింది. అంతకు ముందు అది జూన్ తర్వాత అత్యధిక స్థాయి అయిన $76.02ను తాకింది. అమెరికా–ఇజ్రాయెల్–ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు విస్తరించడంతో ఇంధన రవాణాలో అంతరాయాలు ఏర్పడి మధ్యప్రాచ్య చమురు, వాయువు సరఫరా మరింత దెబ్బతింటుందన్న భయాల మధ్య వరుసగా మూడో రోజూ చమురు ధరల పెరుగుదలగా నిలిచింది. ఇజ్రాయెల్ శనివారం మొదటి దాడులు ప్రారంభించిన తరువాత అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులు విస్తరించాయి. ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్‌పై దాడి చేయగా, ఇరాన్ గల్ఫ్ దేశాల్లోని ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై, ప్రపంచ చమురు, ద్రవీభవించిన సహజ వాయువు (ఎల్ ఎన్‌జీ) ఐదవ వంతు రవాణా జరిగే హార్ముస్ జలసంధిలో ట్యాంకర్లపై ప్రతిదాడులు చేసింది. బీమా సంస్థలు నౌకలకు కవరేజ్ రద్దు చేయడంతో ట్యాంకర్లు, కంటైనర్ నౌకలు ఆ జలమార్గాన్ని నివారిస్తున్నాయి. ప్రపంచ చమురు, వాయువు రవాణా రేట్లు భారీగా పెరిగాయి. సోమవారం ఇరాన్ మీడియా నివేదికల ప్రకారం ఇరానియన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్‌కు చెందిన ఒక ఉన్నతాధికారి హార్ముస్ జలసంధిని మూసివేశామ‌ని, దాన్ని దాటేందుకు ప్రయత్నించే ఏ నౌకపై అయినా కాల్పులు జరుపుతామని హెచ్చరించినట్టు వెల్లడించింది. దీనితో ఆందోళనలు మరింత పెరిగాయి. “హార్ముస్ జలసంధి ద్వారా చమురు రవాణాపై ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ మార్కెట్‌కు మరింత పెద్ద ప్రమాదం ఏమిటంటే ఇరాన్ ప్రాంతంలోని అదనపు ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం. ఇది దీర్ఘకాలిక సరఫరా అంతరాయాలకు దారితీయవచ్చు,” అని ఐఎన్ జీ విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు. మంగళవారం యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లోని ఫుజైరా పోర్టులో తీవ్రమైన అగ్నిప్రమాదం సంభవించిందని ప్రభుత్వ మీడియా తెలిపింది. ప్రాంతవ్యాప్తంగా దాడులు ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి పలు దేశాల్లో చమురు, వాయువు మౌలిక సదుపాయాలు దెబ్బతిన్న కారణంగా లేదా జాగ్రత్త చర్యల భాగంగా మూసివేయబడ్డాయి. కతార్ ద్రవీభవించిన సహజ వాయువు ఉత్పత్తిని నిలిపివేసింది. ఇజ్రాయెల్ కొన్ని గ్యాస్ క్షేత్రాల్లో ఉత్పత్తిని ఆపింది. సౌదీ అరేబియా తన అతిపెద్ద రిఫైనరీని మూసివేసింది. ఇరాక్ కుర్దిస్తాన్ ప్రాంతంలో ఉత్పత్తి దాదాపు పూర్తిగా నిలిచిపోయింది.  స‌హ‌జ వాయువు మార్కెట్లలో డచ్ బెంచ్‌మార్క్ ఒప్పందాలు, బ్రిటిష్ గ్యాస్ ధరలు, యూరోపియన్ మరియు ఆసియా ఎల్ ఎన్‌జీ ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల ప్రభావంపై మార్కెట్లు దృష్టి సారించిన నేపథ్యంలో వచ్చే రోజుల్లో చమురు ధరలు అధిక స్థాయిలోనే కొనసాగే అవకాశముందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.

              బెర్న్‌స్టీన్ సంస్థ సోమవారం తన 2026 బ్రెంట్ చమురు ధర అంచనాను బ్యారెల్‌కు $65 నుంచి $80కు పెంచింది. అయితే దీర్ఘకాలిక యుద్ధ పరిస్థితి ఏర్పడితే ధరలు $120 నుంచి $150 వరకు చేరవచ్చని హెచ్చరించింది. మధ్యప్రాచ్య ప్రాసెసింగ్ సదుపాయాలు ప్రమాదంలో ఉండటంతో శుద్ధి చేసిన ఉత్పత్తుల ఫ్యూచర్స్ ధరలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. అమెరికా అల్ట్రా-లో సల్ఫర్ డీజిల్ ఫ్యూచర్స్ సోమవారం రెండేళ్ల గరిష్ట స్థాయి తాకిన తరువాత మంగళవారం గ్యాలన్‌కు $3.22 వద్ద 11%కు పైగా పెరిగాయి. పెట్రోలు ఫ్యూచర్స్ 5% పెరిగి గ్యాలన్‌కు $2.49కు చేరాయి. యూరోపియన్ గ్యాసోయిల్ ఫ్యూచర్స్ సోమవారం 18% పెరిగిన తరువాత మంగళవారం 13% పెరిగి మెట్రిక్ టన్నుకు $997.80కు చేరాయి. హార్ముస్ మూసివేత వల్ల భారత్‌పై తక్షణ ప్రభావం ప‌డ‌నుంది. భారతదేశం దాదాపు 88–90% ముడిచమురు తన అవసరాలకు దిగుమతులు చేస్తుంది. ఇందులో ఇరాక్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్ వంటి మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుండి వచ్చే దాదాపు అర్థం (50% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) సరఫరా హార్ముస్ మార్గం ద్వారా వస్తుంది. ఇది కచ్చితంగా సరఫరా లైన్‌లో గట్టి సంక్షోభం అని నిపుణులు అంటున్నారు. భారత్ వద్ద ప్రస్తుతం సుమారు 100 మిలియన్ బారెల్స్ ముడిచమురు నిల్వలు ఉన్నాయి, ఇవి సుమారు 40–45 రోజులు అవసరాలను తీర్చ‌వ‌చ్చు. రిఫైనరీల వద్ద కూడా 7-10 రోజుల ఇంధన నిల్వలున్నాయి, అత్యవసర సమయంలో స్ట్రాటజిక్ రిజర్వ్స్ ను కూడా ఉపయోగించవచ్చు. స్థిరంగా తెరవని పరిస్థితి దీర్ఘకాల వ్యయాన్ని పెంచుతుంది. హార్ముస్ మూసివేత‌తో కలిసిన ఉద్రిక్తతల ఫలితంగా ఆయిల్ ధరలు ఇప్పటికే 8-9% పెరిగాయి. ఒక్క బారెల్ ధర ఒక్క సారి 1 యుఎస్ డీ పెరిగితే భారత్‌కు ₹13,000 కోట్ల అదనపు బిల్లు ప‌డుతుంద‌నేది విశ్లేషకుల అంచనా. ఇంధన ధరలు పెరగడం వల్ల పెట్రోల్‌, డీజిల్ వంటి ఇంధన ధరలపై ఒత్తిడి ఏర్పడుతుంది . ఇది సమానంగా ఉత్పత్తి ఖర్చుల మీద, రవాణా ఛార్జీలపై, వస్తువుల ధరలపై ప్రభావం చూపుతుంది. దీంతో ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే అవకాశాలు, రూపాయి బలహీనపడటం, ఆర్థిక వృద్ధిపై ప్ర‌తికూల ఒత్తిడి ఏర్ప‌డుతుంది. చ‌మురు దిగుమ‌తుల‌కోసం ప్రస్తుతం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలేమీ తక్షణం అందుబాటులో లేవు. రోయల్ డష్ లేదా ఇతర రూట్ల ద్వారా సరహద్దు మార్గాలు ఉంటాయి కానీ అవి చాలా ఎక్కువ దూరం, ఖర్చు, సమయం పడతాయి. రష్యా, ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా, ఇలాంటి ప్రాంతాల నుండి మందుగా ఆయిల్ దిగుమతులను పెంచ‌డం వంటి ప్రత్యామ్నాయాలు నిపుణుల దగ్గర సూచనలు ఉన్నాయి. కానీ ఇవి కొంత సమయం పడతాయి. ఏకంగా ముడి చమురు, గ్యాస్ (ఎల్‌ఎన్‌జీ, ఎల్‌పీజీ) ఆధారపడి ఉన్న ఇండస్ట్రీలు ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవచ్చు. ఈ జలజలసంధి మూసివేత ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి ఇంధన దిగుమతిపై ఆధారపడే దేశాలపై అధికంగా వుంటోంది.

—————————————————————————————————————————————————————————————