అమెరికా సామ్రాజ్యవాదం ఎప్పుడు అంతమవుతుంది?

“ఐక్యరాజ్యసమితి, దాని భద్రతా మండలి, స్వీయ రక్షణ కోసం లేదా భద్రతా మండలి అనుమతితో మాత్రమే బలప్రయోగాన్ని అనుమతించే ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్‌ను ఖచ్చితంగా అమలు చేయడం ద్వారా అమెరికా దాడులు, జోక్యాన్ని నియంత్రించాలి.. ఏదైనా అమెరికా సైనిక చర్యను భద్రతా మండలిలో తప్పనిసరి చర్చ, పారదర్శకత, ఓటింగ్‌కు గురి చేయాలి. జోక్యానికి ముందు. బెదిరింపులను ధృవీకరించడానికి అతిశయోక్తి భద్రతా వాదనలను నిరోధించడానికి ఐక్యరాజ్యసమితి స్వతంత్ర నిజనిర్ధారణ మిషన్లను బలోపేతం చేయాలి.ముఖ్యంగా శాశ్వత సభ్యుల వీటో నియంత్రణను ప్రోత్సహించాలి.”

2026 ప్రారంభంలో అమెరికా వెనిజులాపై సైనిక చర్యతో అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురో, అతని భార్యను బంధించి, నార్కో-టెర్రరిజం ఆరోపణలతో సహా అభియోగాలను ఎదుర్కొనేందుకు వారిని న్యూయార్క్‌కు తరలించారు. ఈ దాడి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివాదానికి దారితీసింది, అనేక దేశాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు దీనిని వెనిజులా సార్వభౌమత్వాన్ని, అంతర్జాతీయ చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడం అని ఖండించాయి. బ్రెజిల్, మెక్సికో, కొలంబియా వంటి లాటిన్ అమెరికన్ పొరుగు దేశాలు, క్యూబా, రష్యా,  చైనా వంటి వెనిజులా మిత్రదేశాలు దీనిని ఆధిపత్య దురాక్రమణగా ఖండించాయి. కొంతమంది యూరోపియన్ దేశాల నాయకులు ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ మరియు అంతర్జాతీయ నిబంధనలను గౌరవించాల్సిన అవసరాన్ని, సైనిక జోక్యం కంటే శాంతియుత పరిష్కారాలను నొక్కిచెప్పారు.

వెనిజులాపై అమెరికా దాడిపై ఐక్యరాజ్యసమితి తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసి భద్రతా మండలి అత్యవసర సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. అక్కడ అనేక సభ్య దేశాలు బలప్రయోగాన్ని విమర్శించాయి. అయితే అర్జెంటీనాకు చెందిన జేవియర్ మిలేతో సహా కొన్ని ప్రభుత్వాలు మదురో పతనాన్ని స్వాగతించాయి. ప్రారంభం నుండి అమెరికా తరచుగా వివిధ చర్చనీయాంశమైన,   సంక్లిష్టమైన కారణాల వల్ల ఇతర దేశాల సార్వభౌమాధికారంలో జోక్యం చేసుకుంటూ వస్తున్నది. ప్రచ్చన్న యుద్ధ సమయంలో కమ్యూనిజం వ్యాప్తిని నిరోధించడం, అంతర్జాతీయంగా సంఘర్షణలు పాలన మార్పు కార్యకలాపాలకు దారితీసింది. సెప్టెంబర్ 11 దాడుల తరువాత ఉగ్రవాదంపై యుద్ధం, దాని మిత్రదేశాల జాతీయ భద్రతా ప్రయోజనాల పేరుతో, ఆర్థిక స్థిరత్వం, పెట్టుబడులను కాపాడటం, స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం,  ప్రపంచ రిజర్వ్ కరెన్సీగా డాలర్ హోదాను కొనసాగించడం, సహజ వనరులకు, ముఖ్యంగా చమురు కోసం అనేక జోక్యాలు ఉన్నాయి.  ఈ చర్యలు తరచుగా అంతర్జాతీయ చట్టం, దేశాల సార్వభౌమత్వాన్ని ఉల్లంఘించాయని విమర్శించబడుతున్నాయి.

చరిత్రలో కొన్ని అమెరికా జోక్యాలు

వ్యూహాత్మక, రాజకీయ, ఆర్థిక, భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా అమెరికా అనేక దేశాలపై సైనిక శక్తిని ఉపయోగించింది. మెక్సికన్-అమెరికన్ యుద్ధంలో అమెరికా మెక్సికోపై (1846–1848) ప్రధానంగా ప్రాదేశిక విస్తరణ కోసం దాడి చేసింది.  తరువాత స్పానిష్ వలస పాలనను ఓడించడానికి జోక్యం చేసుకుంది. క్యూబా, ఫిలిప్పీన్స్‌తో (1898–1902) పోరాడింది. కమ్యూనిజం వ్యాప్తిని ఆపడానికి కొరియాలో 1950–1953 మధ్య అమెరికా జోక్యం చేసుకుంది.  వియత్నాంలో (1965–1973), కమ్యూనిజాన్ని అరికట్టాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న అమెరికా, 1973లో యుద్ధం ముగిసినప్పటికీ 1975లో ఉపసంహరించుకుంది. కమ్యూనిస్ట్ సరఫరా మార్గాలను దెబ్బతీసేందుకు కంబోడియా మరియు లావోస్‌లలో (1960ల చివరలో–1973) సైనిక చర్యలు చేపట్టింది. గ్రెనడా దండయాత్రతో (1983) మార్క్సిస్ట్ ప్రభుత్వాన్ని తొలగించడానికి ప్రయత్నించింది. పనామాలో (1989–1990) మాన్యుయెల్ నోరిగాను పడగొట్టడానికి, పనామా కాలువను రక్షించడానికి అమెరికా జోక్యం చేసుకుంది. ఇరాక్‌పై గల్ఫ్ యుద్ధం (1991), అంతర్యుద్ధం మధ్య మానవతా కారణాల వల్ల సోమాలియాలో (1992–1994) బోస్నియా (1995) మరియు కొసావో/సెర్బియా (1999)లో నాటో నేతృత్వంలోని అమెరికా చర్య, 9/11 దాడుల తర్వాత, అల్-ఖైదాను కూల్చివేసి తాలిబాన్‌ను తొలగించడానికి ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌పై దాడి చేసింది (2001–2021), పాలన మార్పు ఆరోపణలపై ఇరాక్ యుద్ధం (2003–2011), లిబియాలో (2011) సైనిక చర్య ఇటీవల, సిరియాలో  ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఆఫ్ ఇరాక్ అండ్ సిరియా (ISIS)ను ఎదుర్కోవడంపై అమెరికా సైనిక ప్రమేయం 2014 నుండి కొనసాగుతోంది.

కార్యకలాపాలలో సైనిక, నిఘా మద్దతు కోసం అమెరికా సాధారణంగా ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఒప్పంద సంస్థ (NATO) సభ్యులు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ , ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, కెనడా తోపాటు, జపాన్, దక్షిణ కొరియా, ఆస్ట్రేలియా ఇజ్రాయెల్ వంటి మిత్రదేశాలపై ఆధారపడుతుంది.  అయితే పాకిస్తాన్ వంటి దేశాలు ఉగ్రవాద నిరోధక చర్యలో కీలకమైన  భాగస్వాములుగా పనిచేశాయి. ముఖ్యంగా చమురు, గ్యాస్, ఖనిజాలు లేదా వ్యూహాత్మక వాణిజ్య మార్గాలు సమృద్ధిగా ఉన్న ప్రాంతాలలో, ప్రజాస్వామ్యం, భద్రత లేదా మానవ హక్కులను ప్రోత్సహించడానికి చర్యలు సమర్థించబడినప్పటికీ, అమెరికా సైనిక జోక్యాలు తరచుగా స్వార్థపూరిత ప్రయోజనాలను కలిగి ఉంటాయని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు. మధ్యప్రాచ్యంలో, ముఖ్యంగా లిబియాలో జోక్యాలను తరచుగా ఉదాహరణలుగా ఉదహరిస్తారు, ఇంధన వనరుల వ్యూహాత్మక ప్రభావం అమెరికా ఆర్థిక మరియు కార్పొరేట్ ప్రయోజనాలకు దగ్గరగా ఉంటాయి. ఈ అవగాహన “భద్రతా ముప్పులు” కొన్నిసార్లు వనరుల నియంత్రణ మరియు భౌగోళిక రాజకీయ ఆధిపత్యానికి పనిచేస్తాయనే ప్రపంచ సందేహాన్ని రేకెత్తించింది.

ప్రపంచ దేశాలపై ఆధారపడిన అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ

మానవ వనరులు, సాంకేతిక నైపుణ్యం, వాణిజ్యం, పెట్టుబడి, వ్యూహాత్మక విదేశీ సంబంధాల ద్వారా తన ఆర్థిక వ్యవస్థను నిలబెట్టుకోవడానికి బలోపేతం చేయడానికి అమెరికా అనేక దేశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సాఫ్ట్‌వేర్, ఆరోగ్య సంరక్షణ, ఇంజనీరింగ్, పరిశోధన ఆవిష్కరణలలో భారతీయ నిపుణులు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. తయారీ, సరఫరా గొలుసులు, అరుదైన  వినియోగ వస్తువుల ద్వారా అమెరికా ఆర్థిక పనితీరుకు చైనా చాలా కాలంగా కేంద్రంగా ఉంది. వ్యవసాయం, శ్రమ, సరిహద్దు సరఫరా గొలుసుల ద్వారా అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థకు మెక్సికో మద్దతు ఇస్తుంది. కెనడా ఇంధన భద్రత (చమురు, గ్యాస్, విద్యుత్), ఖనిజాలు, వాణిజ్యానికి చాలా ముఖ్యమైనది. జర్మనీ, యూరోపియన్ యూనియన్ అధునాతన సాంకేతికత, యంత్రాలు, ఆటోమొబైల్స్, ఫార్మాస్యూటికల్స్ , ఆర్థిక పెట్టుబడులను అందిస్తాయి. జపాన్ , దక్షిణ కొరియా సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటోమొబైల్స్, రోబోటిక్స్ మరియు పారిశ్రామిక సాంకేతికతకు కీలకమైనవి. సౌదీ అరేబియా, యుఎఇ, ఖతార్ వంటి మధ్యప్రాచ్య దేశాలు చమురు, గ్యాస్, ఇంధన మార్కెట్ నియంత్రణ ద్వారా అమెరికా ఆర్థిక స్థిరత్వానికి మద్దతు ఇస్తాయి.

ఇజ్రాయెల్ రక్షణ సాంకేతికత, సైబర్ భద్రత, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ , ఆవిష్కరణ పర్యావరణ వ్యవస్థలకు గణనీయంగా దోహదపడుతుంది.ఆఫ్రికన్ , లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలు కీలకమైన ఖనిజాలు, ముడి పదార్థాలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లను సరఫరా చేస్తాయి. మొత్తంమీద, అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రపంచ వ్యవస్థతో లోతుగా పరస్పరం ఆధారపడి ఉంది. ఆర్థికంగా, సాంకేతికంగా బలంగా ఉన్నప్పటికీ, అమెరికా అనేక సామాజిక దురాచారాలను, శాంతి, సామాజిక సామరస్యం, స్థిరత్వాన్ని సవాలు చేసే నిర్మాణాత్మక సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. తుపాకీ హింస అత్యంత తీవ్రమైన సమస్యలలో ఒకటి, జాతి వివక్ష, వ్యవస్థాగత జాత్యహంకారం, ముఖ్యంగా ఆఫ్రికన్ అమెరికన్లు వలసదారులపై, సామాజిక అశాంతి నిరసనలకు కారణమవుతూనే ఉన్నాయి. ఆర్థిక అసమానత నిరాశ్రయత, ఆహార అభద్రత మాదకద్రవ్య దుర్వినియోగం ఓపియాయిడ్ సంక్షోభం, రాజకీయ ద్వేషపూరిత ప్రసంగం  అమెరికా సమాజాన్ని తీవ్రంగా విభజించాయి. అయినప్పటికి, తన లక్ష్యం ఆర్థిక సామ్రాజ్యవాదం తో ప్రపంచ దేశాల సార్వభౌమత్వంలో జోక్యం చేసుకుంటున్నది.

 ఐక్యరాజ్యసమితి బలమైన పాత్ర అవసరం

 ఐక్యరాజ్యసమితి, దాని భద్రతా మండలి, స్వీయ రక్షణ కోసం లేదా భద్రతా మండలి అనుమతితో మాత్రమే బలప్రయోగాన్ని అనుమతించే ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్‌ను ఖచ్చితంగా అమలు చేయడం ద్వారా అమెరికా దాడులు, జోక్యాన్ని నియంత్రించాలి.. ఏదైనా అమెరికా సైనిక చర్యను భద్రతా మండలిలో తప్పనిసరి చర్చ, పారదర్శకత, ఓటింగ్‌కు గురి చేయాలి.  జోక్యానికి ముందు. బెదిరింపులను ధృవీకరించడానికి అతిశయోక్తి భద్రతా వాదనలను నిరోధించడానికి ఐక్యరాజ్యసమితి స్వతంత్ర నిజనిర్ధారణ మిషన్లను బలోపేతం చేయాలి.ముఖ్యంగా శాశ్వత సభ్యుల వీటో నియంత్రణను ప్రోత్సహించాలి. భద్రతా మండలి స్తంభించిపోయినప్పుడు జనరల్ అసెంబ్లీ “శాంతి కోసం ఐక్యత” తీర్మానాన్ని ఆమోదించాలి.

అంతర్జాతీయ చట్టం, అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ICJ) ఉల్లంఘనలను పరిశీలించడానికి చట్టపరమైన ఒత్తిడిని ఉపయోగించాలి. ఐక్యరాజ్యసమితి అధికారం ఇచ్చిన ఆర్థిక మరియు దౌత్యపరమైన ఆంక్షలు ఏకపక్ష చర్యకు వ్యతిరేకంగా నిరోధకాలుగా పనిచేస్తాయి. ఘర్షణలు పెరగడానికి ముందే సంఘర్షణలను పరిష్కరించడానికి ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రాంతీయ సంస్థలకు అధికారం ఇవ్వాలి. ఎక్కువ మీడియా పారదర్శకత, ప్రపంచ పౌర సమాజ ఒత్తిడి,  అన్యాయమైన జోక్యాలను బహిర్గతం చేయగలవు. అధికారాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి మరియు ప్రపంచ శాంతిని కాపాడటానికి బలమైన, మరింత ప్రజాస్వామ్య ఐక్యరాజ్యసమితి వ్యవస్థ అవసరం. లేకపోతే నానాజాతి సమితి లాగా ఐక్యరాజ్యసమితి వైఫల్యం అవుతుంది. అమెరికాకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న శక్తివంతమైన దేశాలు మరియు ఇతర ప్రాంతీయ వాణిజ్య కూటములు కూడా అమెరికా జోక్యాన్ని అన్ని అంచులలో నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించాలి.

 డాక్టర్పి.ఎస్చారి

తిరుపతి,మొబైల్ : 8309082823

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *