“గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్..” బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం

కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకువచ్చిన ‘వికసిత్ భారత్ గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ – గ్రామీణ్’ (VB-G RAM G) బిల్లు – 2025 కు రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆమోదముద్ర వేశారు. దాదాపు రెండు దశాబ్దాల కాలంగా అమల్లో ఉన్న ‘మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం’ (MGNREGA – 2005) స్థానంలో ఈ కొత్త చట్టం అమల్లోకి రానుంది.
ఈ కొత్త చట్టానికి సంబంధించిన ముఖ్య వివరాలు..
ముఖ్యమైన మార్పులు
* ఉపాధి రోజుల పెంపు: పాత చట్టం ప్రకారం ఏడాదికి 100 రోజులు పని కల్పించేవారు. ఇప్పుడు ఈ గ్యారెంటీని 125 రోజులకు పెంచారు.
* వ్యవసాయ సీజన్‌లో విరామం: సాగు పనుల సమయంలో కూలీల కొరత తలెత్తకుండా ఉండేందుకు, ఏడాదిలో గరిష్టంగా 60 రోజుల వరకు ఉపాధి హామీ పనులకు ‘హాలిడే’ ప్రకటించే అధికారం రాష్ట్రాలకు ఉంటుంది.
* నిధుల కేటాయింపు (60:40 నిష్పత్తి): ఉపాధి హామీ నిధుల్లో కేంద్రం వాటా 60 శాతం, రాష్ట్రాల వాటా 40 శాతంగా ఉంటుంది (ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10). గతంలో కేంద్రమే సింహభాగం భరించేది.
* సాంకేతికత వినియోగం: బయోమెట్రిక్ హాజరు, AI (ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్) ద్వారా అక్రమాల గుర్తింపు, జియో ట్యాగింగ్ వంటి అధునాతన పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టారు.
* గ్రామ పంచాయతీలకు ప్రాధాన్యత: గ్రామ సభలు మరియు పంచాయతీలే అభివృద్ధి పనులను ప్లాన్ చేస్తాయి. నీటి సంరక్షణ, గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు మరియు వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే పనులకు ఇందులో ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
కొత్త చట్టం లక్ష్యాలు
* వికసిత్ భారత్ @2047: భారత గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేసి, 2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన భారత్ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడం.
* ఆస్తుల సృష్టి: కేవలం గోతులు తీయడం కాకుండా, గ్రామాల అభివృద్ధికి ఉపయోగపడే శాశ్వత ఆస్తుల (రోడ్లు, చెరువులు, స్టోరేజ్ పాయింట్లు) నిర్మాణం చేపట్టడం.
* పారదర్శకత: డిజిటల్ చెల్లింపులు మరియు నిరంతర పర్యవేక్షణ ద్వారా నిధుల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడం.
విమర్శలు ..సవాళ్లు
ఈ బిల్లుపై ప్రతిపక్షాలు మరియు కొందరు విశ్లేషకులు కొన్ని అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు:
* మహాత్మా గాంధీ పేరును తొలగించడంపై రాజకీయ దుమారం చెలరేగింది.
* రాష్ట్రాలపై 40 శాతం నిధుల భారం పడటం వల్ల ఆర్థిక ఇబ్బందులు కలగవచ్చని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
* బడ్జెట్ పరిమితుల (Budget Capping) వల్ల పని కోరుకున్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఉపాధి దొరుకుతుందా లేదా అన్నది ప్రశ్నార్థకంగా మారిందని కొందరు వాదిస్తున్నారు.

ఈ చట్టం ఆమోదం పొందడంతో, రాష్ట్రాలు రాబోయే 6 నెలల్లో తమ స్వంత అనుబంధ చట్టాలను రూపొందించుకోవాల్సి ఉంటుంది. దీనివల్ల గ్రామీణ ఉపాధి రంగంలో భారీ మార్పులు సంభవించనున్నాయి