నారీ శక్తికి పట్టాభిషేకం! భారత పార్లమెంటులో చారిత్రక ప్రజాస్వామ్య విప్లవం

“2029 ఎన్నికలు భారత పార్లమెంటును ఒక సరికొత్త ‘నారీ శక్తి’ వేదికగా మార్చబోతున్నాయి. తెరపై కనిపించే గణాంకాల కంటే, విధాన నిర్ణయాల్లో మహిళలు పోషించబోయే క్రియాశీలక పాత్ర దేశ భవిష్యత్తును నిర్దేశిస్తుంది. సామాజిక సమస్యల పట్ల మహిళలకు ఉండే సహజమైన సున్నితత్వం, జవాబుదారీతనం చట్టసభల పనితీరును మరింత మెరుగుపరుస్తాయని ఆశించవచ్చు. రాజకీయ సంకల్పం, పారదర్శకమైన అమలు మరియు రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయం తోడైతే, ఈ నూతన శకం భారత ప్రజాస్వామ్య కీర్తిని ప్రపంచ దేశాల ముందు సగర్వంగా నిలబెడుతుంది.”

భారత ప్రజాస్వామ్య ప్రస్థానంలో 2029వ సంవత్సరం ఒక అపూర్వమైన మలుపుగా నిలిచిపోనుంది. దశాబ్దాలుగా కేవలం ఎన్నికల ప్రణాళికలకే పరిమితమైన మహిళా రిజర్వేషన్ల అంశం, ఇప్పుడు ఆచరణాత్మక రూపం దాల్చి దేశ అత్యున్నత చట్టసభల ముఖచిత్రాన్ని సమూలంగా మార్చేందుకు సిద్ధమైంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఈ వ్యూహాత్మక మార్పు కేవలం ఒక రాజకీయ సంస్కరణ మాత్రమే కాదు, అది దేశ సగం జనాభాకు దక్కాల్సిన సామాజిక న్యాయం మరియు గౌరవం. లోక్‌సభ స్థానాల సంఖ్యను గణనీయంగా పెంచుతూ, అందులో మూడింట ఒక వంతు మహిళలకు కేటాయించాలనే నిర్ణయం భారత రాజకీయాల్లో ఒక నూతన శకాన్ని ఆవిష్కరించనుంది. ఈ మార్పు ద్వారా ప్రస్తుతం ఉన్న పురుష ప్రతినిధుల స్థానాలకు ఎటువంటి భంగం కలగకుండానే, అదనంగా చేరే 273 స్థానాలను మహిళా శక్తికి అంకితం చేయడం ఒక దార్శనికతతో కూడిన అడుగు. దీనివల్ల రాజకీయాల్లో తలెత్తే అంతర్గత అసమ్మతిని తగ్గించడమే కాకుండా, శాసన వ్యవస్థలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని శాశ్వతంగా సుస్థిరం చేయవచ్చు.

అయితే, ఈ మహత్కార్యం సాకారం కావాలంటే జనాభా లెక్కల ఆధారంగా జరిగే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) ప్రక్రియ అత్యంత కీలకం. 2011 జనాభా గణాంకాల ప్రకారం సీట్ల కేటాయింపు జరగడం వల్ల ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ వంటి పెద్ద రాష్ట్రాల్లో ప్రాతినిధ్యం భారీగా పెరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో సీట్ల సంఖ్య 80 నుండి 120కి పెరగడం వల్ల ఆ రాష్ట్ర రాజకీయ ప్రాముఖ్యత జాతీయ స్థాయిలో మరింత బలపడుతుంది. అదే సమయంలో, అభివృద్ధి పథంలో దూసుకుపోతూ, జనాభా నియంత్రణలో అద్భుతమైన ఫలితాలు సాధించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో ఒక రకమైన ఆందోళన నెలకొంది. క్రమశిక్షణతో జనాభాను తగ్గించుకున్నందుకు తమకు పార్లమెంటులో ప్రాతినిధ్యం తగ్గిపోతుందేమోనన్న భయాలను పోగొట్టడం కేంద్ర ప్రభుత్వం ముందున్న ప్రధాన సవాలు. ఈ విషయంలో అన్ని రాజకీయ పార్టీలను కలుపుకుని పోవడం, ప్రాంతీయ విభేదాలకు తావు లేకుండా జాతీయ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఏకాభిప్రాయం సాధించడం అనివార్యం. సమాఖ్య స్ఫూర్తిని దెబ్బతీయకుండా ఈ సీట్ల పెంపుదల ప్రక్రియ సాగాలి.

మహిళా రిజర్వేషన్లతో పాటు సామాజిక సమతుల్యత కోసం షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు తెగల (SC/ST) సీట్లను కూడా పెంచడం ఈ సంస్కరణలో ఒక గొప్ప భాగం. ఎస్సీ సీట్లు 84 నుండి 126కి, ఎస్టీ సీట్లు 47 నుండి 70కి పెరగడం వల్ల అట్టడుగు వర్గాలకు చట్టసభల్లో మరింత బలమైన గొంతుక లభిస్తుంది. ఇది రాజ్యాంగ నిర్మాతలు కలలుగన్న సమ్మిళిత ప్రజాస్వామ్యానికి నిజమైన నిదర్శనం. రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీని సాధించడం అనేది కేవలం సంఖ్యాబలం మీద కాకుండా, రాజకీయ పక్షాల నైతిక బాధ్యత మీద ఆధారపడి ఉండాలి. మహిళా సాధికారత అనేది ఏ ఒక్క పార్టీకో లేదా ప్రభుత్వానికో పరిమితమైన అంశం కాకూడదు, అది యావత్ భారత జాతి గౌరవంగా, హక్కుగా మారాలి. స్త్రీ పురుష సమానత్వం కేవలం ఉద్యోగాల్లోనే కాదు, దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయించే చట్టసభల్లో కూడా ప్రతిబింబించాలి.
మరోవైపు, దేశంలో ‘ఒకే దేశం – ఒకే ఎన్నికలు’ (One Nation, One Election) విధానంపై కూడా తీవ్రమైన చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఇది 2034 నాటికి అమలులోకి వచ్చే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, 2029 ఎన్నికలే ఈ మార్పులకు పునాది కానున్నాయి. ఎన్నికల నిర్వహణ వ్యయం తగ్గించడం, నిరంతరం ఎన్నికల కోడ్ వల్ల ఆగిపోయే అభివృద్ధి పనులకు చెక్ పెట్టడం వంటివి ఈ ప్రతిపాదన వెనుక ఉన్న ఉద్దేశాలు. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో ప్రాంతీయ పార్టీల ఉనికి మరియు ప్రాధాన్యత దెబ్బతినకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత కేంద్రంపై ఉంది. ప్రజాస్వామ్యంలో వైవిధ్యం ఎంత ముఖ్యమో, స్థిరత్వం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యతను సాధించడమే ప్రస్తుత రాజకీయ సంక్షోభాలకు పరిష్కారం.

2029 ఎన్నికలు భారత పార్లమెంటును ఒక సరికొత్త ‘నారీ శక్తి’ వేదికగా మార్చబోతున్నాయి. తెరపై కనిపించే గణాంకాల కంటే, విధాన నిర్ణయాల్లో మహిళలు పోషించబోయే క్రియాశీలక పాత్ర దేశ భవిష్యత్తును నిర్దేశిస్తుంది. సామాజిక సమస్యల పట్ల మహిళలకు ఉండే సహజమైన సున్నితత్వం, జవాబుదారీతనం చట్టసభల పనితీరును మరింత మెరుగుపరుస్తాయని ఆశించవచ్చు. రాజకీయ సంకల్పం, పారదర్శకమైన అమలు మరియు రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయం తోడైతే, ఈ నూతన శకం భారత ప్రజాస్వామ్య కీర్తిని ప్రపంచ దేశాల ముందు సగర్వంగా నిలబెడుతుంది. మహిళలు కేవలం వోటర్లుగానే కాకుండా, దేశాన్ని నడిపించే శక్తివంతమైన నాయకులుగా ఎదిగినప్పుడే భారతదేశం ‘విశ్వగురువు’గా తన ప్రస్థానాన్ని వేగవంతం చేయగలదు. ఇది కేవలం ఒక బిల్లు ఆమోదం కాదు, ఇది నవ భారత నిర్మాణానికి ఒక బలమైన పునాది.