– పునరుజ్జీవానికి కట్టుబడి ఉన్నాం
– పేదలను బలవంతంగా వెళ్లగొట్టకూడదు
– ప్రెజెంటేషన్లో శాస్త్రీయత లేదు
– ముందు నీటిని శుభ్రం చేయాలి
– అది లేకుండా సుందరీకరణ వ్యర్థం
– ఎంజేఏ స్పష్టీకరణ
హైదరాబాద్, ప్రజాతంత్ర, మార్చి 14: మూసీ నదిని, దాని తీరాల్లో నివసించే ప్రజల హక్కుల కోసం పనిచేస్తున్న స్వతంత్రంగా వ్యవహరించే ఏ రాజకీయ పక్షాలకు చెందని ప్రజా వేదిక మూసీ జన ఆందోళన్ (ఎంజేఏ) మూసీ నది పునరుద్ధరణ (దశ-1) కు సంబంధించిన ‘వివరమైన ప్రాజెక్టు ప్రణాళికల’ ఆవిష్కరణ కార్యక్రమానికి హాజరు కాకూడదనే సూత్రప్రాయ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇందుకు ప్రధాన కారణం తీవ్ర ప్రజాస్వామిక లోపాలుగా పేర్కొంది. ఈమేరకు ఒక ప్రతికా ప్రకటనను విడుదల చేసింది. అయితే, ప్రభుత్వ దృష్టికోణాన్ని, ఈ ప్రాజెక్టు దిశను అర్థం చేసుకునేందుకు ఆ కార్యక్రమాన్ని డిజిటల్గా జాగ్రత్తగా పరిశీలించినట్లు పేర్కొంది. ఈ ప్రాజెక్టు హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రజల పర్యావరణం, ఆర్థిక వ్యవస్థ, జీవన విధానాలపై తీవ్రమైన ప్రతికూల ప్రభావాలు చూపే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల ఎంఆర్డీసీఎల్ ఎం.డి. ఇచ్చిన పవర్ పాయింట్ ప్రెజెంటేషన్, ముఖ్యమంత్రి ప్రసంగంపై ఎంజేఏ తన ప్రాథమిక స్పందనను తెలియజేసింది. ప్రభుత్వం విడుదల చేస్తున్న అన్ని ప్రెజెంటేషన్లు, పత్రాలు, ప్రజా ప్రసంగాలను తాము నిశితంగా విశ్లేషించి మరింత సమగ్ర స్పందన ఇవ్వడంతోపాటు ప్రభుత్వానికి అవసరమైన సూచనలు కూడా అందించింది. ప్రభుత్వం ప్రకటిస్తున్నట్లే మూసీ నది పునరుద్ధరణ లక్ష్యానికి తాము కట్టుబడి వున్నామని ఎంజేఏ స్పష్టం చేసింది. మూసీ నది పునరుద్ధరణను పర్యావరణానికి అనుకూలమైన నదీ పరివాహక ప్రణాళిక ద్వారా చేయాలి. అది పెద్ద ఎత్తున ప్రజలను బలవంతంగా వెళ్లగొట్టే విధంగా ఉండకూడదు. అలాగే వాణిజ్యపరమైన నదీ తీర అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల ద్వారా కూడా చేయకూడదని స్పష్టం చేసింది. ప్రాజెక్టును ‘నది పునరుద్ధరణ’గా ప్రచారం చేస్తున్నప్పటికీ ఇందులోని హైడ్రాలజీ పర్యావరణ శాస్త్రం స్థిరమైన నదీ నిర్వహణ సూత్రాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. ఎంఆర్డీసీఎల్ ఎమ్.డి. లండన్, పారిస్, సింగపూర్, కొరియా వంటి నగరాల గొప్ప దృశ్యాలను చూపిస్తూ ‘ఏఐ ఉపయోగించలేదని’ గర్వంగా చెప్పారు. కానీ ఆ నగరాలు తమ నదులను శుభ్రం చేయడానికి దశాబ్దాలపాటు కృషి చేశాయన్న సత్యాన్ని గుర్తించాలని పేర్కొంది. నీటిని శుభ్రం చేయక ముందే నది తీరాన్ని అందంగా మార్చడం వల్ల కేవలం పైపైన మార్పులే జరుగుతాయి. నది మాత్రం కాలుష్యంతోనే ఉంటుంది. పార్కులు, నడక మార్గాలు, పర్యాటక వసతులు నిర్మించడం వల్ల నది శుభ్రం కాదు. థేమ్స్ నది, సింగపూర్ నదీ పునరుద్ధరణ ఉదాహరణలు చెబుతున్న విషయం ఏమిటంటే ముందుగా పారిశ్రామిక, మున్సిపల్ కాలుష్యాన్ని పూర్తిగా ఆపాలి. అది చేయకపోతే మూసీ తీరంలో ఏ నిర్మాణాలు చేసినా కాలుష్యం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. ఇతర నదుల నుండి నీటిని పంపడం పునరుద్ధరణ కాదు. దీనికి ఖరీదైన, అధిక శక్తి అవసరం అవుతుంది. ఇంకా దీర్ఘకాలంలో స్థిరంగా ఉండదు. ఒక జీవించే నది వర్షపు నీరు, సహజ ప్రవాహాలు, శుద్ధి చేసిన నీటి ద్వారా కొనసాగాలి. కృత్రిమ పంపింగ్ ద్వారా అది కాలువగా మాత్రమే మారుతుంది. కాంక్రీట్ తీర నిర్మాణాలు వరదలను తగ్గించవు. అవి నది మార్గాన్ని కుదించి, నీటి వేగాన్ని పెంచి, సహజ వరద మైదానాలను నాశనం చేస్తాయి. 1908లో హైదరాబాద్లో వచ్చిన ఘోర వరదల తర్వాతే జలాశయాలు నిర్మించబడ్డాయి. ఆధునిక నదీ నిర్వహణ విధానాలు, తడిబీడులు, నిల్వ ప్రాంతా లు, సహజ వరద మైదానాలను కాపాడటం మీద దృష్టి పెడతాయి.కాంక్రీట్ ఆధారిత రివర్ఫ్రంట్లు వాతావరణ మార్పును పెంచుతాయి, నగర ఉష్ణోగ్రతలను పెంచుతాయి, వృక్ష సంపదను నాశనం చేస్తాయి, భూగర్భ జలాల రీఛార్జ్ తగ్గిస్తాయి. అందువల్ల నిజమైన పునరుద్ధరణ అంటే శుభ్రమైన నీరు, సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థలు, కాలుష్య నియంత్రణ. ప్రాజెక్టు రూపకల్పన, దిశ, ప్రభుత్వ వాణిజ్య ప్రాధాన్యతలపై అనేక సందేహాలున్నాయి. అలాగే ప్రెజెం టేష న్లో పలు అంశాలు స్పష్టమైన వాస్తవాలు, శాస్త్రీయ దృక్పథం లేకుండా ఉన్నట్లు కనిపించాయి.
ప్రభుత్వం పేదల పక్షాన ఉందని ముఖ్యమంత్రి చెప్పారు. అయితే 2024 అక్టోబర్లో మలక్పేట్ శంకర్ నగర్ ప్రాంతంలో 300కు పైగా ఇళ్ల కూల్చివేత జరిగిన విషయాన్ని పూర్తిగా విస్మరించారు. పునరావాసంపై ఇప్పటికీ ప్రజావాణిలో అనేక ఫిర్యాదులు పెండింగ్లో ఉన్నాయి. ప్రెజెంటేషన్ ప్రకారం దశ-1 అభివృద్ధి వ్యయం రూ.6500-7000 కోట్లు (భూసేకరణ, టీడీఆర్ మినహా). కానీ పర్యావరణ అనుమతికి సమర్పించిన నివేదికలో రూ.5641 కోట్లు అని ఉంది. అంటే అధికారిక సమర్పణ కంటే రూ.859 నుండి రూ.1359 కోట్లు ఎక్కువగా చూపారు. ముఖ్యమంత్రి అభిప్రాయం ప్రకారం మూసీ తీరంలో సుమారు 10వేల కుటుంబాలు మాత్రమే ఉన్నాయని చెప్పారు. కానీ ఎంఆర్డీసీఎల్ పర్యావరణ అధికారులకు ఇచ్చిన నివేదికలో దశ-1లోనే 12,204 కుటుంబాలు నిర్వాసితులవుతాయని పేర్కొంది. ఇంత పెద్ద ఎత్తున ప్రజలను తరలించడం తప్పనిసరేనా? ఇది నిజంగా ప్రజల ప్రయోజనానికేనా? రివర్ఫ్రంట్ చివరికి ఎవరి ప్రయో జనాలకు సేవ చేస్తుంది అని ప్రశ్నించింది. ముఖ్యమంత్రి పరిశ్రమల వ్యర్థాలు నల్గొండ ప్రజల జీవితాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయని చెప్పారు. కానీ వాటిని ఎలా నియంత్రిస్తారో ఎలాంటి వ్యూహం వెల్లడించలేదు. ఎస్టీపీలు కేవలం మున్సిపల్ మురుగునీటిని మాత్రమే శుద్ధి చేస్తాయి. పారిశ్రామిక రసాయన కాలుష్యాన్ని శుద్ధి చేయడానికి ఈటీపీలు అవసరం. ప్రపంచ నగరాల రివర్ఫ్రంట్ ప్రాజెక్టులను పరిశీలించినప్పటికీ ఒక ముఖ్యమైన పాఠం మాత్రం విస్మరించారు. నదులు ముందుగా పారిశ్రామిక కాలుష్యంనుంచి పూర్తిగా విముక్తి చెందాలి. వరదలు కేవలం భారీ వర్షాల వల్లనే వచ్చాయని చెప్పారు. కానీ స్థానిక ప్రజలు, ఉద్యమకారులు చెబుతున్నది ఏమిటంటే రిజర్వాయర్ల నుండి నీరు విడుదల చేసే ముందు ముందస్తు హెచ్చరిక కూడా ఇవ్వలేదు. ఇది డ్యామ్ సేఫ్టీ చట్టం 2021 అమలులో లోపాలను సూచిస్తుంది. ముఖ్యమంత్రి ఒకవైపు నగరంలో భూగర్భజల సంక్షోభం ఉందని చెప్పారు. వెంటనే గ్లోబల్ డేటా సెంటర్లకు నీటి సరఫరా గురించి ప్రస్తావించారు. ఇది ప్రాజెక్టు లక్ష్యం డేటా సెంటర్ల అవసరాలకు నీరు అందించడమేనని సూచిస్తున్నది. నదిని సహజ వారసత్వంగా పునరుద్ధరించాలనుకుంటున్నామని చెబుతూ, అదే సమయంలో బోటింగ్ కోసం బ్యారేజీలు నిర్మించాలనడం విరుద్ధమైన విషయం. నది ఒక సజీవ వ్యవస్థ అని గుర్తించాలి.ప్రాజెక్టులో సెక్యులరిజాన్ని ప్రస్తావించడం ఆశ్చర్యకరం. సెక్యులరిజం అంటే భారీ మల్టీ ఫెయిత్ నిర్మాణాలు కాదు. అది ప్రజల హక్కులను రక్షించడం, సామాజిక ఐక్యతను కాపాడడం. ఈ ప్రాజెక్టును సమర్థించడానికి గాంధీని ప్రస్తావించడం అసంగతం. గాంధీ సాధారణ జీవన విధానాన్ని ప్రోత్సహించారు. కానీ ఈ ప్రాజెక్టు భారీ ఖర్చుతో కూడిన నిర్మాణాలపై ఆధారపడి ఉంది. 12వ తేదీ ఉప ముఖ్యమంత్రి, ఇతర మంత్రులతో సమావేశంలో మా భిన్నాభిప్రాయాలను వివరంగా ఎంజేఏ తెలిపింది. మా ప్రజా అనుభవాలు, శాస్త్రీయ దృక్పథం, పర్యావరణ కేంద్రిత సూచనలు ప్రభుత్వం ఎంతవరకు పరిగణలోకి తీసుకుంటుందో చూడాలి. ఈ ప్రాజెక్టుపై సమగ్ర సమీక్ష, సామాజిక, పర్యావరణ, ఆర్థిక ప్రయోజనాల విశ్లేషణ చేయాలని డిమాండ్ చేసింది.అలాగే రాష్ట్రంలోని ఇతర రాజకీయ పార్టీలు కూడా అవకాశవాదాన్ని వదిలి ఈ సమస్యపై స్పష్టమైన ప్రజా వైఖరి ప్రకటించాలి. మూసీ నది, దాని పరివాహక ప్రాంత ప్రజల ప్రయోజనాల కోసం ప్రజాస్వామ్యపరమైన సంభాషణ, శాంతియుత పోరాటానికి మేము కట్టుబడి వున్నామని స్పష్టం చేసింది.
తెలుగు జాతీయ వార్తలు, ప్రత్యేక కథనాలు, ట్రెండింగ్ వీడియోలు కోసం Prajatantra వెబ్సైట్ ను సందర్శించండి. తాజా అప్డేట్స్ కోసం మా X (Twitter), Facebook, WhatsApp ఛానల్ ను ఫాలో కండి.. అలాగే మా ప్రజాతంత్ర, యూట్యూబ్ చానల్ ను సబ్ స్క్రైబ్ చేసుకోండి.. మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్ రూపంలో పంచుకోండి. మీ స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో షేర్ చేయడం మర్చిపోవద్దు.
