ప్రజల నెలాఖరు ఖర్చు “సేవలే నిర్ణయిస్తున్న” కాలంలో , వస్తువులపై మాత్రమే రేట్లు తగ్గించడం headlines-friendly కానీ pocket-unfriendly అవుతుంది . సేవలపై పన్ను శాతం తగ్గకపోతే, జీఎస్టీ రేషనలైజేషన్ సామాన్యుడికి ఉపశమనం కాదు, కేవలం “పునర్వ్యవస్థీకరించిన భారం ” మాత్రమే. నిజమైన ఉపశమనం కావాలంటే, వస్తువులు-సేవలు రెండింటిని సమతుల్యంగా తక్కువ రేట్ల వైపు నడిపే సాహస నిర్ణయాలే మార్గం.
జీఎస్టీ( వస్తు సేవల పన్ను) కౌన్సిల్ 56వ సమావేశం బుధవారం న్యూ దిల్లీ సుష్మా స్వరాజ్ భవన్లో కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ అధ్యక్షతన జరిగింది. సమావేశంలో పరిహార సెస్ పునర్వ్యవస్థీకరణ, జీవన , ఆరోగ్య బీమా పై పన్ను మినహాయింపు, పన్ను రేషనలైజేషన్పై మంత్రుల బృందాల తుది నివేదికలను చర్చించారు. 5,12,18,28 శాతం గా ఉన్న వస్తువుల పన్ను రేట్లలో 5,18 పన్ను రేట్లు మాత్రమే కొనసాగేలా కౌన్సిల్ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ నిర్ణయం వల్ల పేద మధ్య తరగతి వర్గాల వస్తు కొనుగోళ్లలో కొంత మొత్తం మిగిలినా “వస్తువులపై జీఎస్టీ స్లాబ్లు తగ్గినా —సేవలపై పన్ను శాతాలు అదే స్థాయిలో ఉంటే ప్రజలకు ఉపశమనం ఉండదు” అన్న అభిప్రాయం బలంగా వినిపిస్తోంది. కారణం స్పష్టం: ఆధునిక కుటుంబ ఖర్చుల్లో సేవల వాటా నిరంతరం పెరుగుతోంది. టెలికాం డాటా, బ్యాంకింగ్ చార్జీలు, ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫాంల ఫీజులు, ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియం, హోటల్-రెస్టారెంట్, రవాణా, రిపేర్ , మెయింటెనెన్స్—ఇవి రోజువారీ జీవితంతో ముడిపడి ఉన్న సేవలు. వీటిలో చాలా వరకు 18 శాతం శ్రేణిలోనే పన్ను పడుతుంది. అలాంటి స్థితిలో కేవలం వస్తువులపై స్లాబ్లు తగ్గించడం శీర్షికల పరిమిత “గుడ్ న్యూస్” గానే మిగులుతుందే కానీ, నెలాఖరు బిల్లు మీద మాత్రం పెద్దగా మార్పు రాదు.
వినియోగపు చట్రం పై దృష్టి పెట్టితే సమస్య స్పష్టమవుతుంది. నగర మధ్యతరగతి కుటుంబం ఫోన్లు కొనడం కంటే డాటా ప్లాన్లకే నెలకు ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తోంది; గృహోపకరణం కొన్నాక అసలు భారం వారంటీ/సర్వీసింగ్పై పడుతుంది.. చిన్న వ్యాపారాలు కిరాణా స్టాక్ కంటే డెలివరీ, డిజిటల్ మార్కెటింగ్, సాఫ్ట్వేర్ సబ్స్క్రిప్షన్ల పైనే ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తాయి. ఇవన్నీ సేవలు. ఇక్కడే పన్ను తగ్గకపోతే, వస్తువులపై తగ్గిన శాతం సేవా బిల్లు ల్లోనే “పరోక్ష పన్ను”గా పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.
చిన్న సేవా వ్యాపారాలపై జీఎస్టీ నిర్మాణాత్మక ఒత్తిడి కూడా ఉంచుతోంది. అనేక సేవలలో ప్రధాన ఇన్పుట్ “మానవ వనరులు ”—దానిపై ఇన్పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ (ITC) అవకాశాలు పరిమితంగా ఉంటాయి. అవుట్పుట్పై 18శాతం వసూలై, ఇన్పుట్ క్రెడిట్ తక్కువగా లభిస్తే, చివరికి ఖర్చు వినియోగదారుడిపై పడుతుంది . వస్తువులపై స్లాబ్ తగ్గినా, సేవాదారుడి ల్యాండ్ చేసిన ట్యాక్స్ బరువు తగ్గకపోతే బిల్లు అలాగే ఉంటుంది. అంతేకాక, ప్లాట్ఫాం-ఫీజులు, కన్వీనియన్స్ ఫీజులు వంటి “చిన్న చిన్న” చార్జీలు కూడా జీఎస్టీతో పెరుగుతాయి; వీటిని వినియోగదారుడు తప్పించలేడు.
ద్రవ్యోల్బణ కోణంలో చూస్తే, ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో వస్తువుల ధరలు కొంత స్థిరపడినా, సేవల ద్రవ్యోల్బణం “స్టికీ”గా ఉంటుంది—ఒకసారి పెరిగితే తగ్గడం సాధ్యం కాదు . అద్దె, విద్యాసంస్థల అనుబంధ ఫీజులు, ఆరోగ్య సేవలు, ప్రయాణ-ఆతిథ్య రంగాల ధరలు తగ్గటానికి పన్ను మినహాయింపులు లేదా కొంత ఉపశమనం అవసరం. సేవలపై రేట్లు అలాగే ఉంటే, వస్తువులపై తగ్గింపులు మొత్తం ద్రవ్యోల్బణాన్ని స్పష్టంగా తగ్గించలేవు. అంటే “గ్రాసరీ బిల్లుపై కొన్ని రూపాయల తగ్గింపు” కన్నా “మొత్తం జీవన వ్యయంపై నిశ్చిత ఉపశమనం” రావాలంటే సేవల్లో పన్ను శాతం తగ్గించడం చాలా అవసరం.
రాష్ట్రాల ఆదాయం కోణం లో కూడా కీలకం. వస్తువులపై రేట్లు తగ్గితే తక్షణ ఆదాయ నష్టం రాష్ట్రాలకు కలుగుతుంది . సేవలపై రేట్లు అలాగే ఉంటే కేంద్రానికి స్థిర ప్రవాహం ఉన్నప్పటికీ, పన్ను నిర్మాణం అసమతుల్యంగా మారుతుంది. అంతేకాదు, విలాస/సిన్ ఉత్పత్తులపై మొత్తం పన్ను భారం “జీఎస్టీకి వెలుపల” లెవీలుగా కొనసాగితే, జీఎస్టీ లక్ష్యం కు (ఒకే పన్ను, ఒకే మార్కెట్) భంగం కలుగుతుంది. ఫెడరల్-షేరింగ్ స్పష్టమైన సూత్రాలు లేకపోతే రాష్ట్రాలు రేట్ రేషనలైజేషన్ను అమలు చేయడంలో వెనుకంజ వేయడం సహజం.
అందుకే పరిష్కారం “బ్యాలెన్స్డ్ రేషనలైజేషన్”
- ముఖ్య సేవలపై పన్ను శాతం తగ్గించాలి : వ్యక్తిగత ఆరోగ్య-జీవిత బీమా, పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్, విద్యాసంబంధ అనుబంధ సేవలు, హాస్పిటల్ సంబంధిత ఇన్పుట్లపై రేట్లను తక్కువ స్లాబ్ కు పరిమితం చేయాలి లేదా విస్తృత మినహాయింపులు ఇవ్వాలి.
- చిన్న సేవాదారుల ITC శ్రేణి మెరుగుదల: మానవ వనరుల ఆధార ఇన్పుట్లకు తర్కబద్ధమైన క్రెడిట్ ఇచ్చే మార్గాలు పరిశీలించాలి
- ప్లాట్ఫాం ఫీజుల పారదర్శకత: కన్వీనియన్స్ ఫీజులపై అధిక రేట్ల ఇబ్బందిని తగ్గించేందుకు క్యాప్స్/లోయర్ స్లాబ్ ఆలోచించాలి.
- సిన్/లగ్జరీ లెవీల పారదర్శక భాగస్వామ్యం: జీఎస్టీ వెలుపల లెవీ లు తప్పనిసరిగా విధించాల్సి వొస్తే, వాటి ఆదాయంలో రాష్ట్రాలకు సరైన వాటా ఇవ్వాలి—లేకపోతే రేషనలైజేషన్ ప్యాకేజ్ అసంపూర్ణంగానే మిగులుతుంది.
సారాంశం ఏమిటంటే—ప్రజల నెలాఖరు ఖర్చు “సేవలే నిర్ణయిస్తున్న” కాలంలో , వస్తువులపై మాత్రమే రేట్లు తగ్గించడం headlines-friendly కానీ pocket-unfriendly అవుతుంది . సేవలపై పన్ను శాతం తగ్గకపోతే, జీఎస్టీ రేషనలైజేషన్ సామాన్యుడికి ఉపశమనం కాదు, కేవలం “పునర్వ్యవస్థీకరించిన భారం ” మాత్రమే. నిజమైన ఉపశమనం కావాలంటే, వస్తువులు-సేవలు రెండింటిని సమతుల్యంగా తక్కువ రేట్ల వైపు నడిపే సాహస నిర్ణయాలే మార్గం.
