మనసు అదుపు తప్పుతోందా…!?

ఆర్థిక కష్టాలు ఉండవు అయినా ఇంకా ఏదో కావాలన్న తపన నిద్రపట్ట నీయదు. కుటుంబ సభ్యులంతా ఆనందం గా ఉన్నా,  ప్రతి ఒక్కరిలో తెలియని ఆవేదన, విద్యార్థి చక్కగా చదువుతాడు. పరీక్షలంటే భయం, తెలివితేటలు పుష్కలం గా ఉన్నా సమస్య వస్తే ఎదుర్కొనలేక పోవడం. ఆరోగ్యంగా ఉన్నా ఒంటరిగా బయటకు వెళ్లేందుకు భయపడడం. పెద్దలు, అధికారులు మందలిస్తే మానసికంగా కుంగిపోవడం, ఇలా రోజు రోజుకు పెరుగుతున్న మానసిక సమస్యలతో సతమతమవుతున్నారు.
మానసిక ఆరోగ్య సమస్యతో వివక్ష: మానసిక ఆరోగ్యం సార్వత్రిక మానవ హక్కు అనేది ‘ఉన్నవారు’ మరియు ‘లేనివారి’ మధ్య అంతరాన్ని తగ్గించడంపై దృష్టి పెడుతుంది. మానసిక ఆరోగ్య సమస్య ఉన్న వ్యక్తుల సంరక్షణలో నిరంతర అవసరం కొనసాగుతోంది. మానసిక రుగ్మతలతో ఉన్న వ్యక్తులతో 75% నుండి 95% వరకు వ్యక్తులు మానసిక ఆరోగ్య సేవలను పొందడంలో గాని, ప్రభుత్వాలు అందించడంలో గాని  అసమానంగా ఉంది. భారత్‌ వంటి దేశాలు మానసిక ఆరోగ్య సేవలను పూర్తి స్తాయిలో అందించలేకపోతున్నాయి.

మానసిక వ్యాధితో బాధపడుతున్న చాలా మంది వ్యక్తులు మరియు సరైన చికిత్సను పొందలేకపోతున్నారు, వారి కుటుంబాలు మరియు సంరక్షకులతో కలిసి వివక్షను అనుభవిస్తూనే ఉన్నారు. మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం 2017:  ప్రతి మనిషికీ పుట్టుకతోనే సమాజంలో గౌరవంగా బతికే హక్కు ఉంది. అందరిలాగే సమాన గౌరవం, గుర్తింపు పొందే హక్కు మానసిక వైకల్యం ఉన్నవారికీ ఉంది. రోగి మానసిక ఆరోగ్య పరిస్థితిలో అనారోగ్యానికి ఎలా చికిత్స చేయాలి లేదా చికిత్స చేయకూడదని (అడ్వాన్స్‌ డైరెక్టివ్‌ చేసే హక్కు) తెలుపవచ్చు. ఒక వ్యక్తి తన/ఆమె తరపున ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అన్ని నిర్ణయాలను తీసుకోవడానికి నామినేట్‌ చేయబడిన ప్రతినిధిని నియమించుకునే హక్కు కలిగి ఉంటాడు. మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణను పొందే హక్కు. ఉచిత %డ% నాణ్యమైన సేవలను పొందే హక్కు. ఉచితంగా మందులు పొందే హక్కు. సమాజ జీవన హక్కు. క్రూరమైన, అమానవీయమైన మరియు అవమానకరమైన ప్రవర్తన నుండి రక్షణ పొందే హక్కు. ప్రాథమిక సౌకర్యాలు కలిగిన, సురక్షితమైన మరియు పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో జీవించే హక్కు. న్యాయ సహాయం పొందే హక్కు. తీవ్ర మానసిక రోగి ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నించడం నేరం కాదు. ఈ చట్టం భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్‌ 309లో మార్పులను తీసుకువచ్చింది (ఇది ఆత్మహత్యాయత్నాన్ని నేరంగా పరిగణించింది).

మనసు అదుపు తప్పుతోందా… సమస్యను గుర్తించండి: మనస్సు ఆలోచన ఒక నైరూప్య భావన మరియు ఈ రోజు మన ఆలోచనల గురించి ఆలోచించడానికి అనుమతిస్తుంది. మేము పాత అవగాహనలకు మించి అభివృద్ధి చెందుతున్నాము మరియు మానసిక ఆరోగ్యం  కళంకాన్ని విడుదల చేస్తున్నాము, తద్వారా మనం దానిని సరిగ్గా నిర్ధారించి, మనల్ని మనం జాగ్రత్తగా చూసుకోవచ్చు. మానసిక ఆరోగ్య సమస్యల నుండి భారం మరియు భయాన్ని తొలగించడంతో, యుద్ధం గణనీయంగా సులభం అవుతుంది. బాధను పంచుకోండి:  ఈ రోజు మీరు ఏమి చేస్తున్నా, మీరు ఒంటరిగా లేరని మీకు గుర్తు చేస్తుంది. చాలాసార్లు మనం మాత్రమే కష్టకాలం ఎదుర్కొంటున్నామని అనుకుంటాం. ఇతర వ్యక్తులు దాని గుండా వెళ్లారని మరియు మరొక చివరకి చేరుకున్నారని తెలుసుకోవడం ఉత్సాహాన్నిస్తుంది. మీరు మీ స్వంత బాధను అధిగమించవచ్చని ఇది మీకు గుర్తు చేస్తుంది.

సరైన చికిత్స: మానసిక ఆరోగ్యంపై మన అవగాహన పెరుగుతున్న కొద్దీ, సరైన చికిత్సను పొందే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. సరైన థెరపిస్ట్‌, సైకాలజిస్ట్‌ మరియు అవసరమైన కౌన్సెలింగ్‌, సైకోథెరపీలు, మందులతో, మీరు మరింత సమర్థవంతమైన స్థాయిలో పనిచేయగలరు. మనం ఎంత ఎక్కువ అంగీకరిస్తున్నామో మరియు పరిశోధన మరియు మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణలో ఎక్కువ నిధులు సమకూర్చబడతాయి, ప్రపంచ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఆప్తులతో మానసిక ఆరోగ్యం: సాధారణ భావోద్వేగాలు, అనుభూతులు పొందుతూ అవసరమైనప్పుడు నియంత్రించుకుంటూ దైనందిన జీవితంలో ఎదురయ్యే సమస్యలను ఎదుర్కొనే శక్తి కలిగి జీవితం గడుపుతుంటే మానసికంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్టే. మంచి ఆరోగ్యం, సరిపడినంత నిద్ర, వ్యాయామం, యోగ, కుటుంబం, స్నేహితులతో మంచి బంధాలు కలిగి ఉండడం ద్వారా మానసిక ఆరోగ్యాన్ని మనం కాపాడుకోవచ్చు. ఒత్తిడి, కుంగుబాటు, భయం లేదా మరేదైనా మానసిక సమస్య ఎదురైనప్పుడు అందుబాటులో ఉన్న మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులను కలిస్తే సమస్య తీవ్రం కాకుండా కాపాడుకోవచ్చు.

కౌన్సెలింగ్‌ తో విముక్తి: మానసిక సమస్యలు ఎదుర్కొనేవారి సంఖ్య ఇటీవల కాలంలో విపరీతంగా పెరుగుతోంది. ఒక్కొక్కరు ఒక్కో సమస్యతో మానసిక వేధనకు గురవుతున్నారు. మానసిక సమస్యకు సకాలంలో పరిష్కారం పొందాలి. అవసరమైతే చికిత్స చేయించుకోవాలి. లేదంటే ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుంది. ప్రతి ఒక్కరు ఒత్తిడికి దూరం కావాలి. ప్రశాంత జీవనాన్ని అలవర్చుకోవాలి. ప్రశాంతంగా ఉండడానికి ప్రయత్నించాలి. వ్యాయామం, యోగ వంటివి చేయడం అలవాటు చేసుకోవాలి. ఆరోగ్యంగా జీవించడానికి పౌష్టిక ఆహారాన్ని తీసుకోవాలి.ఈ రోజు ప్రపంచాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్న మానసిక ఆరోగ్య సమస్యల కోసం కలిసి రావడానికి మరియు కలిసి పనిచేయడానికి ఒక అవకాశాన్ని అంది పుచ్చుకొని ప్రజలు మంచి మానసిక ఆరోగ్యాన్ని ఆస్వాదించడానికి, జీవించడానికి ఒక మార్గాన్ని నిర్దేశించుకోవాల్సిన ఆవశ్యకత ఉంది.                  
-డా.అట్ల శ్రీనివాస్‌ రెడ్డి,  
స్పెషల్‌ ఎడ్యుకేటర్‌ రిహాబిలిటేషన్‌, సైకాలజిస్ట్‌
ఫ్యామిలీ కౌన్సెలర్‌
సెల్‌: 9703935321