“ఓవర్సీస్ మొబిలిటీ బిల్లు, 2025 అనేది విదేశీ ఉపాధి కోసం చూసే భారతీయ పౌరులకు ఒక ముఖ్యమైన భద్రతా కవచంగా, మరియు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారతీయ శ్రామిక శక్తిని గౌరవప్రదంగా ప్రాతినిధ్యం వహించే ఒక సాధనంగా రూపొందించబడింది. ఇది పాత వ్యవస్థకు స్వస్తి పలికి, భారతీయ వలసలలో పారదర్శకత, సంక్షేమం మరియు క్రమబద్ధీకరణకు కొత్త ద్వారాలు తెరుస్తుంది. ఈ బిల్లు సమర్థవంతంగా అమలు చేయబడితే, ప్రపంచ కార్మిక మార్కెట్లో భారతదేశ స్థానం మరింత బలోపేతం అవుతుంది.”
సమగ్రమైన మరియు మెరుగైన వలసల నిర్వహణ లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఓవర్సీస్ మొబిలిటీ (ఫెసిలిటేషన్ అండ్ వెల్ఫేర్) బిల్లు, 2025 (Overseas Mobility (Facilitation and Welfare) Bill, 2025) భారతదేశ పౌరులు విదేశాలలో ఉద్యోగం కోసం వెళ్ళే విధానంలో ఒక కీలకమైన మార్పును సూచిస్తుంది. ఇది దశాబ్దాల నాటి ఎమిగ్రేషన్ చట్టం, 1983 స్థానంలో తీసుకురాబడుతున్న ఒక సంస్కరణ, ఇది పెరుగుతున్న ప్రపంచీకరణ మరియు మారుతున్న అంతర్జాతీయ కార్మిక మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. భారతీయ కార్మికులు మరియు నిపుణులకు సురక్షితమైన, చట్టబద్ధమైన మరియు వ్యవస్థీకృత వలసలకు ఒక పటిష్టమైన యంత్రాంగాన్ని అందించడమే ఈ బిల్లు ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
విదేశీ వలసల్లో కొత్త శకం: ఓవర్సీస్ మొబిలిటీ బిల్ – 2025
భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యధిక వలస కార్మికులను కలిగి ఉన్న దేశాలలో ఒకటి. సాంప్రదాయకంగా అసంఘటిత రంగాలలో గల్ఫ్ దేశాలకు వలసలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో నైపుణ్యం కలిగిన నిపుణులు, ఐటీ నిపుణులు, ఆరోగ్య సంరక్షణ కార్యకర్తలు వంటి వారి వలసలు కూడా అధికమవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, పాత 1983 చట్టం నేటి అవసరాలను తీర్చడంలో విఫలమైంది. ఈ లోపాలను సరిదిద్దడానికి, భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఈ కొత్త బిల్లును ప్రతిపాదించింది.
బిల్లు ప్రధాన లక్ష్యాలు
ఈ బిల్లు ప్రధాన లక్ష్యం ‘వలస’ అనే భావన నుండి ‘సురక్షిత మొబిలిటీ’ (Safe and Orderly Mobility) వైపు మారడం. ముఖ్యంగా, ఇది కింది అంశాలపై దృష్టి సారిస్తుంది: సురక్షితమైన మరియు చట్టబద్ధమైన వలస: భారతీయ పౌరులు విదేశీ ఉద్యోగాల కోసం సురక్షితంగా, చట్టబద్ధంగా వెళ్లేందుకు వీలుగా ఒక పారదర్శకమైన మరియు క్రమబద్ధీకరించిన ఫ్రేమ్వర్క్ను స్థాపించడం. సంక్షేమం మరియు రక్షణ: విదేశాలలో పనిచేసే భారతీయ ఉద్యోగుల హక్కులు మరియు సంక్షేమాన్ని కాపాడటానికి బలోపేతమైన చర్యలు తీసుకోవడం. ముఖ్యంగా, తక్కువ వేతనం పొందే మరియు ప్రమాదకర పరిస్థితుల్లో ఉండే వర్గాల రక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం. క్రమరహిత వలసల నియంత్రణ: అనధికారిక ఏజెంట్ల ద్వారా జరిగే మానవ అక్రమ రవాణా (Human Trafficking) మరియు అక్రమ వలసలను (Irregular Migration) నిరోధించడం కోసం కఠినమైన చర్యలు మరియు దండనలను అమలు చేయడం. సమన్వయం మరియు డేటా ఆధారిత విధానాలు: వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచి, వాస్తవ డేటా (Data-Driven Policy) ఆధారంగా వలస విధానాలను రూపొందించడం.
కొత్త సంస్థాగత నిర్మాణం
బిల్లు ముఖ్య అంశాలలో ఒకటి, విధాన మార్గదర్శకత్వం మరియు సమన్వయం కోసం ఓవర్సీస్ మొబిలిటీ అండ్ వెల్ఫేర్ కౌన్సిల్ (OMWC) స్థాపన. కౌన్సిల్ ఏర్పాటు (OMWC): విదేశాంగ కార్యదర్శి ఛైర్పర్సన్గా ఉండే ఈ ఉన్నత స్థాయి మండలి, వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలు (నైపుణ్యాభివృద్ధి, కార్మిక శాఖలతో సహా) మధ్య విధాన సమన్వయాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది. వలసల విధానాలను రూపొందించడం, అమలు చేయడం, మరియు అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలను పర్యవేక్షించడం దీని ప్రధాన విధులు.మొబిలిటీ రిసోర్స్ సెంటర్లు (Mobility Resource Centers): వలస వెళ్ళేవారికి సమాచారం, నైపుణ్య శిక్షణ, వలస విధానాలపై మార్గదర్శకత్వం అందించడానికి స్వదేశంలో మరియు విదేశాలలో ఈ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని బిల్లు ప్రతిపాదిస్తుంది.* ఇంటిగ్రేటెడ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్: ప్రపంచ వలసల సరళిని, సవాళ్లను నిజ సమయంలో ట్రాక్ చేయడానికి మరియు సంక్షేమ పథకాలు అవసరమైన వారికి చేరేలా చూడటానికి ఒక సమగ్ర సమాచార వ్యవస్థను (Integrated Information System) ఏర్పాటు చేయడం.
వలస ఏజెన్సీలపై కఠిన నియంత్రణ
ఈ బిల్లు అక్రమ రిక్రూట్మెంట్ ఏజెన్సీల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడానికి బలమైన నియంత్రణ యంత్రాంగాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. అధికారిక గుర్తింపు: విదేశీ నియామక ఏజెన్సీలకు (Overseas Placement Agencies) అధికారిక గుర్తింపు (Accreditation) తప్పనిసరి. కఠినమైన జరిమానాలు: నిబంధనలను ఉల్లంఘించే ఏజెన్సీలకు మరియు విదేశీ యజమానులకు ఒక్కో ఉల్లంఘనకు ఐదు లక్షల రూపాయలకు తగ్గకుండా కఠినమైన జరిమానాలు విధించాలని బిల్లు నిర్దేశిస్తుంది. ఇది పాత చట్టంలో ఉన్న జరిమానాల కంటే చాలా అధికం, తద్వారా నిబంధనల అమలులో పటిష్టత పెరుగుతుంది.
స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చే వారి సంక్షేమం
విదేశాల్లో ఉద్యోగ కాలం ముగిసిన తర్వాత లేదా ఇతర కారణాల వల్ల తిరిగి వచ్చే భారతీయ పౌరులకు (Returnees) మద్దతు ఇవ్వడంపై బిల్లు ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తుంది. పునరేకీకరణ (Reintegration): తిరిగి వచ్చిన కార్మికులు దేశీయ కార్మిక మార్కెట్లో సురక్షితంగా, గౌరవంగా తిరిగి స్థిరపడటానికి సహాయం అందించే చర్యలు ఇందులో ఉంటాయి. డిపోర్టేషన్ నిర్వహణ: విదేశాల నుండి డిపోర్ట్ చేయబడిన వారి సమస్యలను నిర్వహించడానికి మరియు వారికి అవసరమైన సహాయాన్ని అందించడానికి ఒక అధికారిక నిర్మాణాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుంది.
ఆర్థిక దౌత్యం మరియు నైపుణ్యాల ఎగుమతి
ఈ బిల్లు కేవలం వలసల నిర్వహణ చట్టం మాత్రమే కాదు, భారతదేశ ఆర్థిక దౌత్యంలో (Economic Diplomacy) ఒక కీలక సాధనం. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో పెరుగుతున్న కార్మికుల కొరతను దృష్టిలో ఉంచుకుని, భారతదేశం తన మానవ వనరులను ఒక నిర్ణీత కాల వ్యవధితో “నైపుణ్యాల ఎగుమతి” (Exporting Skills) వ్యూహంగా మారుస్తోంది. భారత ప్రభుత్వం ఇప్పటికే యూరప్, ఆసియా, గల్ఫ్ ప్రాంతాల్లోని దాదాపు 20 దేశాలతో కార్మిక మొబిలిటీ ఒప్పందాలను కుదుర్చుకుంది. ఈ బిల్లు ఆ ఒప్పందాల అమలుకు మరియు భవిష్యత్తులో కుదుర్చుకునే ఒప్పందాలకు ఒక బలమైన చట్టపరమైన పునాదిని అందిస్తుంది. ఉదాహరణకు, యూకేతో కుదిరిన ఒప్పందం ద్వారా భారతీయ కంపెనీలకు ఏటా సుమారు రూ.4,000 కోట్ల ఆదా అవుతుందని అంచనా.
సవాళ్లు మరియు భవిష్యత్తు అంచనా
ఈ బిల్లు అనేక సానుకూల మార్పులను తీసుకురానున్నప్పటికీ, దీని అమలులో కొన్ని సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అమలులో సమన్వయం: వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలు మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సమర్థవంతమైన సమన్వయాన్ని సాధించడం కీలకం. గల్ఫ్ కార్మికుల రక్షణ: గల్ఫ్ దేశాలలో పనిచేసే తక్కువ నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికుల రక్షణ మరియు వారికి న్యాయం అందించడం అనేది అతిపెద్ద సవాలుగా మిగిలిపోనుంది. మొత్తం మీద, ఓవర్సీస్ మొబిలిటీ బిల్లు, 2025 అనేది విదేశీ ఉపాధి కోసం చూసే భారతీయ పౌరులకు ఒక ముఖ్యమైన భద్రతా కవచంగా, మరియు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారతీయ శ్రామిక శక్తిని గౌరవప్రదంగా ప్రాతినిధ్యం వహించే ఒక సాధనంగా రూపొందించబడింది. ఇది పాత వ్యవస్థకు స్వస్తి పలికి, భారతీయ వలసలలో పారదర్శకత, సంక్షేమం మరియు క్రమబద్ధీకరణకు కొత్త ద్వారాలు తెరుస్తుంది. ఈ బిల్లు సమర్థవంతంగా అమలు చేయబడితే, ప్రపంచ కార్మిక మార్కెట్లో భారతదేశ స్థానం మరింత బలోపేతం అవుతుంది.
– ప్రజాతంత్ర ఇంటర్నెట్ డెస్క్
