​ప్రమాద సంకేతాలు మోగిస్తున్న ప్యారాక్వాట్ గడ్డి మందు: రాష్ట్ర శాసనసభ చారిత్రాత్మక తీర్మానం.. కేంద్రం ముందున్న నిర్ణయాత్మక అడుగు

ఆధునిక వ్యవసాయ రంగంలో ఉత్పాదకతను పెంచే క్రమంలో భాగంగా ప్రవేశపెట్టిన రసాయన మందులు నేడు మనిషి మనుగడకే సవాలుగా మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో కలుపు నివారణ కోసం రైతాంగం విరివిగా ఉపయోగిస్తున్న “ప్యారాక్వాట్ డైక్లోరైడ్” (Paraquat Dichloride) అనే గడ్డి మందు ఇప్పుడు మృత్యు సంకేతాలను మోగిస్తోంది. గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఈ రసాయనం వినియోగం గ్రామగ్రామాన వేళ్లూనుకున్నప్పటికీ, దీనివల్ల కలుగుతున్న ప్రాణ నష్టం, పర్యావరణ వినాశనంపై ఇటీవల కాలంలో తీవ్రమైన చర్చలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ అత్యంత ప్రమాదకర రసాయనంపై 60 రోజుల పాటు తాత్కాలిక నిషేధాన్ని విధిస్తూ తీసుకున్న నిర్ణయం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. కేవలం తాత్కాలిక నియంత్రణతో సరిపెట్టకుండా, రాష్ట్ర శాసనసభలో ఏకగ్రీవంగా నిషేధ తీర్మానాన్ని ఆమోదించి, దీనిని దేశవ్యాప్తంగా శాశ్వతంగా నిషేధించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపడం ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టంగా నిలిచింది. ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ కారణాలు, సామాజిక ఆవేదన, మరియు భవిష్యత్తు వ్యవసాయ విధానాలపై ప్యారాక్వాట్ ప్రభావం అత్యంత లోతైనవి.

ప్యారాక్వాట్ డైక్లోరైడ్ అనేది మొక్కలను అతి త్వరగా, అంటే చిలకరించిన కొద్ది గంటల్లోనే ఎండగొట్టే అసాధారణ శక్తి కలిగిన రసాయనం. రైతులు తమ పంట పొలాల్లో పెరిగే మొండి కలుపును తక్కువ ఖర్చుతో, తక్కువ సమయంలో తొలగించుకోవడానికి దీనిని ఒక బ్రహ్మాస్త్రంలా భావిస్తారు. అయితే, ఇదే శక్తి మానవ శరీరంపై చూపే ప్రభావం ఊహాతీతం. ఈ రసాయనం స్వల్ప మోతాదులో శరీరంలోకి ప్రవేశించినా, అది ప్రాణాంతకమవుతుంది. ముఖ్యంగా దీనిని సేవించిన సందర్భాల్లో మరణాల శాతం 70 నుంచి 80 వరకు ఉంటుందని వైద్య నిపుణుల అంచనా. అత్యంత విషాదకరమైన అంశం ఏమిటంటే, ఈ రసాయనానికి ఇప్పటివరకు ప్రపంచంలో ఎక్కడా సరైన విరుగుడు (Antidote) కనుగొనబడలేదు. ఒకసారి ఇది రక్తంలో కలిస్తే ఊపిరితిత్తులు గట్టిపడిపోవడం (Pulmonary Fibrosis), కాలేయం విఫలం కావడం, మూత్రపిండాలు పూర్తిగా దెబ్బతినడం వంటి పరిణామాలు సంభవిస్తాయి. ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్న రోగిని కాపాడటం వైద్యులకు సైతం సాధ్యం కాని పరిస్థితి నెలకొంది.

​రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు ఈ ప్రమాదాన్ని గుర్తించి, అత్యంత చొరవతో శాసనసభలో ఈ అంశాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఆయన తన ప్రసంగంలో ప్యారాక్వాట్ వాడకం వల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సంభవిస్తున్న ప్రాణనష్టాలను గణాంకాలతో సహా వివరించారు. వ్యవసాయ కార్మికులు పొలాల్లో ఈ మందును పిచికారీ చేసే సమయంలో సరైన రక్షణ కవచాలు ధరించకపోవడం వల్ల, చర్మం ద్వారా లేదా శ్వాస ద్వారా ఈ విషం వారి శరీరాల్లోకి ప్రవేశిస్తోంది. దీనివల్ల దీర్ఘకాలిక శ్వాసకోశ వ్యాధులు, కంటి చూపు మందగించడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో క్షణికావేశంలో తీసుకునే ఆత్మహత్యల నిర్ణయాలకు ఈ మందు ఒక సాధనంగా మారుతోంది. గతంలో ఇతర రసాయనాలను తాగిన వారు వైద్య చికిత్సతో ప్రాణాలతో బయటపడే అవకాశం ఉండేది, కానీ ప్యారాక్వాట్ విషయంలో ఆ అవకాశం సున్నా అని మంత్రి ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

అందుకే ప్రజారోగ్య పరిరక్షణే పరమావధిగా ఈ మందును రాష్ట్రం నుంచి తరిమివేయాలని ఆయన గట్టి సంకల్పంతో ఉన్నారు. ప్యారాక్వాట్ ప్రభావం కేవలం మానవ ప్రాణాలకే పరిమితం కాకుండా, జీవవైవిధ్యాన్ని నిశ్శబ్దంగా హరిస్తోంది. ఈ రసాయనం నేలలో కలిసినప్పుడు భూమిలోని మేలు చేసే సూక్ష్మజీవులను సంహరిస్తుంది. దీనివల్ల భూమి సారవంతత క్రమంగా క్షీణిస్తోంది. పిచికారీ చేసిన సమయంలో గాలిలో కలిసే ఈ రసాయనం పక్షులపై, తేనెటీగలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. వర్షం పడినప్పుడు ఈ రసాయన అవశేషాలు కొట్టుకుపోయి సమీపంలోని చెరువులు, కుంటలలో చేరడం వల్ల జలచరాలు, చేపలు మృత్యువాత పడుతున్నాయి. అంటే, ఒక రైతు తన పొలంలోని గడ్డిని చంపుకోవడానికి వాడే మందు, మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థనే చిందరవందర చేస్తోంది. ఈ కారణాల చేతనే ఐరోపా సమాఖ్య (European Union), యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, చైనా, బ్రెజిల్ వంటి సుమారు 60కి పైగా దేశాలు ప్యారాక్వాట్ వినియోగాన్ని పూర్తిగా నిషేధించాయి. విదేశాల్లో నిషేధించబడిన రసాయనాలను మన దేశంలో ఇంకా ఎందుకు అనుమతిస్తున్నారనే ప్రశ్న ఇప్పుడు సర్వత్రా వినిపిస్తోంది.

​భారతదేశంలో గడ్డి మందులు, పురుగుల మందుల నియంత్రణ అనేది 1968 నాటి “ఇన్సెక్టిసైడ్స్ యాక్ట్” కింద జరుగుతుంది. ఈ చట్టం ప్రకారం ఏదైనా రసాయనాన్ని దేశవ్యాప్తంగా నిషేధించే అధికారం కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మాత్రమే ఉంటుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు కేవలం 60 రోజుల వరకు తాత్కాలికంగా అమ్మకాలు నిలిపివేసే అధికారం ఉంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ పరిమితిని సమర్థవంతంగా వాడుకుంటూనే, శాశ్వత పరిష్కారం కోసం కేంద్రంపై ఒత్తిడి పెంచుతోంది. శాసనసభలో ముఖ్యమంత్రి నాయకత్వంలో ఆమోదించిన తీర్మానం ఇప్పుడు కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ శాఖ ముందు ఉంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక శాస్త్రీయ కమిటీని వేసి, ప్యారాక్వాట్ వల్ల కలిగే ఆరోగ్య మరియు పర్యావరణ నష్టాలను పునఃసమీక్షించి, దీనిని దేశవ్యాప్తంగా నిషేధిత జాబితాలో చేర్చాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గట్టిగా కోరుతోంది. అయితే, ఇక్కడ ఒక ప్రధానమైన సవాలు ఉంది. ప్యారాక్వాట్ అనేది రైతులకు చాలా తక్కువ ధరకే లభిస్తుంది.

కాయగూరలు, పత్తి, మొక్కజొన్న వంటి పంటల్లో కలుపును చేతులతో తీయించాలంటే కూలీల కొరత వల్ల ఖర్చు భారీగా పెరుగుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్యారాక్వాట్‌ను నిషేధించినప్పుడు రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను చూపడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. కేవలం నిషేధంతోనే సరిపెట్టకుండా, సేంద్రియ కలుపు నివారణ పద్ధతులను ప్రోత్సహించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆధునిక వ్యవసాయ యంత్రాలు (Mechanical Weeders), బయో-హెర్బిసైడ్స్, లేదా నేలను కప్పి ఉంచే మల్చింగ్ (Mulching) వంటి పద్ధతులను రైతులకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలి. వీటికి అవసరమైతే సబ్సిడీలను అందించి, రసాయన రహిత వ్యవసాయం వైపు మళ్లించేలా భారీ స్థాయిలో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలోకి వెళ్లి, ప్యారాక్వాట్ వల్ల కలిగే ప్రాణాపాయం గురించి రైతులకు వివరించాలి. ఇది కేవలం గడ్డిని చంపే మందు కాదు, మన ప్రాణాలను సైతం బలితీసుకునే విషమని అర్థమయ్యేలా చెప్పాలి.

​ఈ నిషేధ ప్రక్రియలో మరో కీలక అంశం ఏమిటంటే రసాయన కంపెనీల ఒత్తిడి. భారీగా లాభాలను గడిస్తున్న పురుగుల మందుల కంపెనీలు ఈ నిషేధాన్ని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించే అవకాశం ఉంది. కానీ, ప్రజల ప్రాణాల కంటే ఏ కంపెనీ లాభం పెద్దది కాదనే సందేశాన్ని తెలంగాణ ప్రభుత్వం గట్టిగా పంపింది. వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు ప్రవేశపెట్టిన ఈ ప్రతిపాదన రాష్ట్రంలోని అన్ని రాజకీయ పక్షాల మద్దతు పొందిందంటే, దీని తీవ్రత ఎంతలా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. ప్యారాక్వాట్ వినియోగం వల్ల తలెత్తుతున్న మరణాలు, ముఖ్యంగా ఆత్మహత్యల రూపంలో కుటుంబాలు రోడ్డున పడుతున్న ఉదంతాలు చూస్తుంటే, దీనిపై నిర్ణయం తీసుకోవడంలో జాప్యం చేయడం ఆత్మహత్యాసదృశ్యమే అవుతుంది. ఈ లోపు రాష్ట్రంలోని ఫెర్టిలైజర్ షాపులలో ప్యారాక్వాట్ నిల్వలు లేకుండా చూడటం, అనధికార అమ్మకాలను అరికట్టడం వంటి పటిష్టమైన చర్యలు చేపట్టాలి. వైద్య ఆరోగ్య శాఖ కూడా ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల స్థాయిలో ప్యారాక్వాట్ విషప్రయోగం జరిగినప్పుడు కనీసం ఉపశమనం కలిగించే చికిత్సల గురించి నిరంతరం పరిశోధనలు చేయాలి.

మొత్తంమీద, ప్యారాక్వాట్ డైక్లోరైడ్ నిషేధం దిశగా తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం దేశానికే మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది. ఇది కేవలం ఒక రసాయనంపై పోరాటం కాదు, భవిష్యత్ తరాలకు విషరహిత భూమిని, ఆరోగ్యవంతమైన సమాజాన్ని అందించడానికి చేస్తున్న మహా యజ్ఞం. కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా రాజకీయాలకు అతీతంగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పంపిన వినతిని సానుకూల దృక్పథంతో పరిశీలించి, దేశవ్యాప్తంగా ప్యారాక్వాట్ వినియోగాన్ని చట్టబద్ధంగా రద్దు చేయాలి. రైతులు కూడా కేవలం స్వల్పకాలిక లాభం కోసం కాకుండా, తమ ఆరోగ్యాన్ని, తమ నేల సారవంతతను కాపాడుకోవడానికి పర్యావరణ హితమైన పద్ధతులను అవలంబించాలి. ప్రజల ప్రాణాలు, పర్యావరణ సమతుల్యత మరియు రైతు శ్రేయస్సు.. ఈ మూడింటిని సమన్వయం చేస్తూ తీసుకునే ఈ నిర్ణయం సత్ఫలితాలను ఇస్తుందని ఆశిద్దాం.

రామ కిష్టయ్య సంగన భట్ల వంటి సీనియర్ జర్నలిస్టులు ఈ అంశంపై సాగిస్తున్న పోరాటం, చేస్తున్న రచనలు ప్రజల్లో చైతన్యాన్ని నింపుతున్నాయి. ప్యారాక్వాట్ రహిత సమాజమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, మీడియా కలిసికట్టుగా పనిచేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. ఈ రసాయన మహమ్మారిని అంతం చేయడం ద్వారా మనం కేవలం పచ్చని పంటలనే కాదు, పదికాలాల పాటు పదిలంగా ఉండే మనుషుల ప్రాణాలను కూడా కాపాడుకోగలం. ఇదే నేటి వ్యవసాయ రంగం ముందున్న తక్షణ కర్తవ్యం. ఒక బలమైన శాసనసభ తీర్మానం ద్వారా మొదలైన ఈ చైతన్యం, కేంద్రం నుంచి వెలువడే తుది నిర్ణయంతో పరిపూర్ణం కావాలి. అప్పుడే తెలంగాణ రాష్ట్రం వ్యవసాయ రంగంలో ఒక కొత్త ఆరోగ్యకరమైన ఒరవడిని సృష్టించినట్లు అవుతుంది.