ప్రయోగశాలలు లేని చదువు.. ప్రయోజనం లేని పట్టా!

“మన పాఠశాలలు, కళాశాలలు కేవలం సిద్ధాంతపరమైన జ్ఞానాన్ని నూరిపోస్తున్నాయి తప్ప, సమాజంలో ఒక పనిని బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించడానికి కావాల్సిన నైపుణ్యాలను నేర్పించడం లేదు. పట్టభద్రులలో సగం కంటే ఎక్కువ మంది పరిశ్రమల ప్రమాణాలకు ఏమాత్రం సరిపోవడం లేదన్నది కాదనలేని సత్యం. డిగ్రీలు ఉన్నా, ఆధునిక పని వాతావరణానికి యువత సిద్ధంగా లేకపోవడం మన విద్యా విధానంలోని డొల్లతను చాటుతోంది.”

మార్పు కోరుతున్న భారతీయ విద్యా వ్యవస్థ

భారతదేశంలోని ప్రతిష్టాత్మక విశ్వవిద్యాలయాల నుండి సామాన్య కళాశాలల వరకు నేడు ఒక రకమైన నిశ్శబ్ద ఆందోళన గూడుకట్టుకుంది. ఏటా లక్షలాది మంది విద్యార్థులు స్నాతకోత్సవాల్లో ఎంతో గర్వంగా పట్టాలను అందుకుంటున్నారు. కన్నవారి కళ్లలో మెరిసే ఆనందం, రేపటిపై పెట్టుకున్న ఆశలు ఆ పట్టా కాగితంపై సంతకాలతో ముడిపడి ఉంటాయి. కానీ దురదృష్టవశాత్తూ, ఆ పట్టా చేతికి అందడమే విద్యా వ్యవస్థకు మరియు ఉపాధి మార్కెట్‌కు మధ్య ఉన్న భారీ అగాధానికి ఆరంభంగా మారుతోంది. దేశం తన భవిష్యత్తు కోసం, యువశక్తి కోసం వేల కోట్ల రూపాయలు వెచ్చిస్తున్నప్పటికీ, చదువుకున్న యువత సరైన పని దొరకక, దొరికిన పనిలో ఇమడలేక సతమతమవుతోంది. ఇది కేవలం ఒక ఆర్థిక సమస్య మాత్రమే కాదు, భారతీయ విద్యా వ్యవస్థ పునాదుల్లో ఉన్న లోపాన్ని ఎత్తిచూపే నమ్మక సంక్షోభం.

ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఉన్నత విద్యా వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా మన దేశం నిలుస్తోంది. కళాశాలల సంఖ్య పెరగడం, మారుమూల ప్రాంతాలకు కూడా విద్య చేరువ కావడం అభినందనీయమే అయినా, ఈ పరిమాణాత్మక పెరుగుదల నాణ్యతా ప్రమాణాలతో కూడిన ఫలితాలను ఇవ్వడంలో విఫలమవుతోంది. ఇటీవల వెలువడిన గణాంకాలు మనల్ని విస్మయానికి గురిచేస్తున్నాయి. చదువుకుంటున్న యువతలో కేవలం ఒక శాతం కంటే తక్కువ మంది మాత్రమే ఏదైనా రకమైన వృత్తిపరమైన సంస్థాగత శిక్షణ పొందుతున్నారు. అంటే, మన పాఠశాలలు, కళాశాలలు కేవలం సిద్ధాంతపరమైన జ్ఞానాన్ని నూరిపోస్తున్నాయి తప్ప, సమాజంలో ఒక పనిని బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించడానికి కావాల్సిన నైపుణ్యాలను నేర్పించడం లేదు.

పట్టభద్రులలో సగం కంటే ఎక్కువ మంది పరిశ్రమల ప్రమాణాలకు ఏమాత్రం సరిపోవడం లేదన్నది కాదనలేని సత్యం. డిగ్రీలు ఉన్నా, ఆధునిక పని వాతావరణానికి యువత సిద్ధంగా లేకపోవడం మన విద్యా విధానంలోని డొల్లతను చాటుతోంది. మన విశ్వవిద్యాలయాలు నేడు ఒక రకమైన ఏకాంత ద్వీపాల్లా మారిపోయాయి. అవి కేవలం బోధన, పరీక్షల నిర్వహణ, ధృవీకరణ పత్రాల జారీకే పరిమితమవుతున్నాయి. మరోవైపు, ప్రపంచం పారిశ్రామికంగా, సాంకేతికంగా వేగంగా దూసుకుపోతోంది. ఈ రెండింటి మధ్య ఎటువంటి సమన్వయం లేకపోవడమే ప్రస్తుత సంక్షోభానికి మూలకారణం. జాతీయ విద్యా విధానం ఈ సమస్యను గుర్తించి, బట్టీ పట్టే పద్ధతుల నుండి బయటకు రావాలని పిలుపునిచ్చినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో మార్పు నత్తనడకన సాగుతోంది. అనేక విద్యాసంస్థలు పాత మూస పద్ధతుల్లోనే కొనసాగుతూ, మార్పును ఆహ్వానించడానికి వెనకాడుతున్నాయి. విద్యార్థులకు క్షేత్రస్థాయి అనుభవం కల్పించే శిక్షణలు లేదా అప్రెంటిస్‌షిప్‌లు వంటివి కేవలం కాగితాల మీద సంతకాలకే పరిమితమవుతున్నాయి. ప్రయోగశాలలు కేవలం ప్రదర్శన వస్తువులుగా మారిపోయి, విద్యార్థి చేతులు మట్టి కాకుండానే ఇంజనీరింగ్ పట్టాలు అందుకోవడం విచారకరం.

పారిశ్రామికంగా ఎంతో అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాలను పరిశీలిస్తే ఒక విచిత్రమైన పరిస్థితి కనిపిస్తుంది. అక్కడ వందలాది అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఉన్నప్పటికీ, ఆయా కంపెనీలకు కావాల్సిన సాంకేతిక నిపుణుల కొరత తీవ్రంగా ఉంది. వేల సంఖ్యలో పట్టభద్రులు నిరుద్యోగులుగా తిరుగుతుంటే, కంపెనీలు మాత్రం సరైన వ్యక్తులు దొరకడం లేదని వాపోతున్నాయి. పట్టభద్రులు ఉన్నా, వారిని మళ్ళీ ఆ కంపెనీలే భారీ ఖర్చుతో మొదటి నుండి శిక్షణ ఇచ్చుకోవాల్సి వస్తోంది. ఇది ఒక రకమైన జాతీయ వనరుల వృధా. విద్యార్థి చదువుకునే కాలంలోనే పరిశ్రమల అవసరాలను గుర్తించి, అందుకు అనుగుణంగా పాఠ్యప్రణాళికను రూపొందించడంలో మనం ఘోరంగా విఫలమయ్యాము. కొన్ని విదేశీ సంస్థలు మన దేశంలోని ఉన్నత విద్యా సంస్థలతో కలిసి మార్పు కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, అవి కేవలం కొన్ని నగరాలకే పరిమితమవుతున్నాయి.

నిజానికి, ఉన్నత విద్య అనేది కేవలం ఒక ఉద్యోగం సంపాదించడానికి మార్గం మాత్రమే కాదు, అది ఆలోచనా దృక్పథాన్ని మార్చాలి. కానీ ప్రస్తుత విద్యా వ్యవస్థలో ప్రశ్నించే తత్వం కంటే, చెప్పింది రాసే తత్వం పెరిగిపోతోంది. ఆవిష్కరణలు అనేవి కేవలం వార్తల్లోనే కనిపిస్తున్నాయి తప్ప, తరగతి గదుల్లో కాదు. అధ్యాపకులు సైతం కేవలం సిలబస్ పూర్తి చేయడానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు తప్ప, విద్యార్థిలోని సృజనాత్మకతను వెలికితీయడానికి సమయం కేటాయించడం లేదు. దీనివల్ల విద్యార్థికి సబ్జెక్టుపై పట్టు రావడం లేదు, ఫలితంగా ఉద్యోగ వేటలో వెనుకబడిపోతున్నాడు. గ్రామీణ ప్రాంత విద్యార్థుల పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా ఉంది. సరైన వనరులు, నైపుణ్య శిక్షణా కేంద్రాలు లేక వారు కేవలం పట్టాలను అలంకార ప్రాయంగానే చూస్తున్నారు.

ఈ అగాధాన్ని పూడ్చడానికి కేవలం చిన్నపాటి మార్పులు సరిపోవు, వ్యవస్థాగతమైన ప్రక్షాళన జరగాలి. విశ్వవిద్యాలయాలకు పూర్తిస్థాయి స్వయంప్రతిపత్తి కల్పించాలి. అవి నేరుగా పరిశ్రమలతో ఒప్పందాలు చేసుకుని, మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా పాఠ్యాంశాలను మార్చుకునే వెసులుబాటు ఉండాలి. అలాగే, అధ్యాపకుల పనితీరును కేవలం తరగతులు చెప్పడం ద్వారా కాకుండా, వారు ఎన్ని పరిశోధనలు చేశారు, ఎంతమంది విద్యార్థులకు ఉపాధి కల్పించగలిగారు అన్న దానిపై అంచనా వేయాలి. కళాశాలలను కేవలం ప్రభుత్వ నిబంధనల కింద నడిచే కార్యాలయాలుగా కాకుండా, కొత్త ఆలోచనలు పుట్టే కేంద్రాలుగా మార్చాలి. పారిశ్రామిక ప్రాంతాలకు దగ్గరగా విద్యా సంస్థలు ఉండటం వల్ల విద్యార్థులకు నిరంతరం శిక్షణ పొందే అవకాశం లభిస్తుంది. పాఠ్యపుస్తకాల్లోని సిద్ధాంతాలకు, కర్మాగారాల్లోని యంత్రాలకు మధ్య ఉన్న అడ్డుగోడలను కూల్చివేయాలి.

ముగింపుగా చెప్పాలంటే, భారతదేశం కేవలం ఒక వినియోగదారు దేశంగా మిగిలిపోకూడదు. మనం సాంకేతికతను సృష్టించే స్థాయికి ఎదగాలి. ఇది జరగాలంటే మన విద్యా సంస్థలు ఆవిష్కరణల నిలయాలుగా మారాలి. డిగ్రీ పట్టా అనేది కేవలం ఉద్యోగ వేటలో చూపించే ఒక కాగితం ముక్కలా కాకుండా, ఆ వ్యక్తికి ఉన్న నైపుణ్యానికి ఒక తిరుగులేని ధృవీకరణగా ఉండాలి. విద్య మరియు ఉపాధి మధ్య ఉన్న ఈ గోడలను కూల్చివేయడం ఇప్పుడు మన ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు. ఈ మార్పు రాకపోతే, మన దేశ యువత శ్రమశక్తి వృధా కావడమే కాకుండా, దేశ భవిష్యత్తు కూడా అంధకారంలో పడే ప్రమాదం ఉంది. సంస్కరణలు కేవలం చట్టాల రూపంలో ఉంటే సరిపోదు, అవి ప్రతి విద్యార్థి జీవితంలో వెలుగు నింపేలా అమలు కావాలి. చదువుల బట్టీ విధానం పోయి, బతుకులకు భరోసా ఇచ్చే అసలైన అభ్యాస ప్రక్రియ మొదలవ్వాలి.