పోలీస్ హెచ్చరిక vs ప్రజల ఆవేదన.. ఎవరి గొంతుక నిజం?

భారత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు రాజ్యాంగం పట్ల మరియు ప్రజల పట్ల జవాబుదారీగా ఉండాలి. పరిపాలనలో ప్రజలకు నిస్వార్థంగా సేవ అందించడమే వారి ప్రధాన కర్తవ్యం. అయినప్పటికీ, ఇటీవల తెలంగాణతో సహా అనేక రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వ అధికారులు, ముఖ్యంగా ఉపాధ్యాయులు, వైద్య సిబ్బంది, మరియు రెవెన్యూ అధికారులపై ప్రజల నుండి దాడులు జరుగుతున్న సంఘటనలు వ్యవస్థలో నెలకొన్న లోతైన సంక్షోభాన్ని మరియు సమన్వయ లోపాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఈ ఘర్షణలకు కారణం కేవలం ఒక్క అధికారి దురుసు ప్రవర్తన లేదా ఒక్క పౌరుడి ఆగ్రహం మాత్రమే కాదు; ఇది విశ్వాసం కొరవడటం, జవాబుదారీతనం లేకపోవడం మరియు చట్టాలపై సరైన అవగాహన లేకపోవడం అనే మూడు అంశాల సమ్మేళనం.

ఈ ఘర్షణల విషయంలో రెండు వర్గాలకూ చట్టపరమైన హక్కులు మరియు బాధ్యతలు ఉన్నాయి. పౌరులకు సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) ద్వారా ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే అధికారం ఉంది. అధికారులు లంచాలు తీసుకుంటే, వారిపై అవినీతి నిరోధక చట్టం (Prevention of Corruption Act) కింద ఫిర్యాదు చేసే అధికారం ఉంది. ఈ చట్టాలు అధికారులు ప్రజాధనాన్ని సక్రమంగా వినియోగించేలా, నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరించేలా చూసే జవాబుదారీతనాన్ని నిర్దేశిస్తాయి. మరోవైపు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు తమ విధులను నిర్వర్తించేటప్పుడు వారి రక్షణకు చట్టం హామీ ఇస్తుంది. ఒక అధికారిపై దాడి చేయడం లేదా వారి విధులకు ఉద్దేశపూర్వకంగా ఆటంకం కలిగించడం అనేది భారతీయ శిక్షాస్మృతి (IPC) లోని వివిధ సెక్షన్ల ప్రకారం తీవ్రమైన నేరం. అందువల్లే, అధికారులపై దాడులకు పాల్పడేవారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించడం జరిగింది. ఈ హెచ్చరికలు, చట్టాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకునే వారిని అరికట్టడానికి ఉద్దేశించినప్పటికీ, ప్రజల చట్టబద్ధమైన ప్రశ్నలను అణచివేసే ప్రయత్నంగా విమర్శలకు తావిచ్చాయి, ఇది మరింత అపనమ్మకానికి దారితీసింది.

ఈ ఘర్షణలకు దారితీసే సమన్వయ లోపాలను రెండు ప్రధాన కోణాల నుండి చూడవచ్చు. ప్రభుత్వ యంత్రాంగం వైపు లోపాలను పరిశీలిస్తే, కొందరు అధికారులు అవినీతి, ఆలస్యం మరియు దురుసు ప్రవర్తన ద్వారా ప్రజల్లో తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని పెంచుతున్నారు. తమ సమస్యల పరిష్కారం కోసం కార్యాలయాల చుట్టూ తిరిగినా పనులు కాకపోవడం, లంచం ఇవ్వకపోతే ఫైళ్లు కదపకపోవడం వంటి చర్యలు సామాన్య పౌరుడిని నిస్సహాయతలోకి నెట్టివేస్తాయి. ఈ నిరాశే ఒకానొక సందర్భంలో కోపంగా మారి హింసకు దారితీయవచ్చు. అంతేకాకుండా, కొందరు అధికారులు చట్టపరమైన నిబంధనలకు కట్టుబడి పనిచేయకుండా, రాజకీయ పలుకుబడికి లొంగి పనిచేస్తున్నారనే భావన కూడా ప్రజల్లో అపనమ్మకాన్ని పెంచుతోంది.

రెండవది, ప్రజల వైపు లోపాలను చూస్తే, చట్టపరమైన మార్గాలైన RTI లేదా అవినీతి నిరోధక శాఖ ద్వారా ఫిర్యాదులు చేసినా ఫలితం ఆలస్యం అవుతుందనే అపనమ్మకం కారణంగా కొంతమంది పౌరులు తక్షణ న్యాయం కోసం హింసాత్మక మార్గాన్ని ఆశ్రయిస్తున్నారు. భూ వివాదాలు, కుటుంబ సమస్యలు లేదా ఇతర తీవ్రమైన అంశాలలో భావోద్వేగ నియంత్రణ కోల్పోయి చట్టాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకోవడం అనేది తీవ్రమైన లోపం. ఒక అధికారి చేసిన తప్పును యావత్ వ్యవస్థకు ఆపాదించి, మొత్తం సిబ్బందిపై తమ ఆగ్రహాన్ని చూపడం కూడా సరైన పద్ధతి కాదు. కొన్ని సందర్భాలలో, అక్రమ కట్టడాలను కూల్చివేస్తున్న అధికారులపై లేదా చట్ట ఉల్లంఘనలను అడ్డుకుంటున్న సిబ్బందిపై కూడా ఉద్దేశపూర్వకంగా దాడులు జరుగుతుంటాయి, ఇవి కేవలం అవినీతి వల్ల కాకుండా, చట్ట ఉల్లంఘనను కొనసాగించే లక్ష్యంతో జరుగుతాయి.

ప్రభుత్వ ఉద్యోగులపై జరుగుతున్న దాడులు కేవలం చట్టవిరుద్ధమైన చర్యలు మాత్రమే కాదు, ప్రజలు మరియు పాలకుల మధ్య విశ్వాసం పూర్తిగా సన్నగిల్లడం వల్ల తలెత్తిన లోతైన సంక్షోభానికి నిదర్శనం. ఈ పరిస్థితిలో ప్రజల ఆగ్రహం సరైనదేనా లేదా దాడులు చేయడం సరైనదేనా అనే కన్ఫ్యూజన్ స్పష్టంగా ఉంది. ఒకవైపు, అధికారులు అవినీతికి పాల్పడి, పనులను ఆలస్యం చేయడం ద్వారా తమ జవాబుదారీతనాన్ని పూర్తిగా విస్మరిస్తున్నారు; ఇది ప్రజల ఆగ్రహాన్ని న్యాయబద్ధం చేస్తుంది. మరోవైపు, తమ ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేయడానికి చట్టాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకోవడం, హింసకు పాల్పడటం అనేది భారత రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి పూర్తిగా విరుద్ధం. ఈ రెండు లోపాలు ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడి, ఒక విషవలయాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి: అధికారి విశ్వాస ఘాతుకం చేయడం, దానికి ప్రతిగా పౌరుడు చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడం, ఫలితంగా వ్యవస్థ మరింత కఠినంగా మారడం. కాబట్టి, ఈ ఘర్షణలకు మూలకారణం సమన్వయ లోపమే అని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు.

ఈ మొత్తం వివాదం, ఘర్షణల విశ్లేషణలో, మీడియా పాత్ర కూడా విమర్శలకు గురవుతుంది. అనేక సందర్భాల్లో, జర్నలిస్టులు లేదా మీడియా సంస్థలు తమ వ్యక్తిగత ఆలోచనలు, లేదా తమకు అనుకూలమైన రాజకీయ, సామాజిక దృక్పథాలకు అనుగుణంగా వార్తలను విశ్లేషిస్తున్నారనే అభిప్రాయం ప్రజల్లో ఉంది. కొంతమంది జర్నలిస్టులు అధికారుల పక్షాన నిలబడి, దాడులకు పాల్పడిన ప్రజలను కేవలం ‘చట్ట ఉల్లంఘనపరులు’గా మాత్రమే చూపిస్తే, మరికొంతమంది ప్రజల బాధలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చి, అధికారుల తప్పిదాలను మాత్రమే హైలైట్ చేస్తున్నారు. ఇలా పక్షపాత ధోరణిలో వార్తలను విశ్లేషించడం వల్ల, సమస్య  మూలాలను పరిష్కరించే చర్చ జరగకుండా, కేవలం నిందారోపణలకే పరిమితం అవుతోంది. కాబట్టి, పౌరులు మీడియా విశ్లేషణలను కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే చూడాలి, కానీ ఏకపక్షంగా నమ్మకుండా, సమగ్రమైన సత్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి.