Take a fresh look at your lifestyle.

శరన్నవరాత్రులలో – విజయదశమి ప్రాశస్త్యం..

‘‘‌సకల శుభప్రదాయకమైన పర్వదినంగా హిందూధర్మం అనుష్టిస్తుంది. అనేకానేక శుభకార్యాలు.. కార్యరూపం దాల్చిన విజయవంతం అయిన శుభ ఘడియలు విజయదశమి పర్వదినం నాడే అని చారిత్రక పౌరాణిక ఉదంతాలు మనకు తెలియజెబుతాయి. వ్యక్తిత్వ గుణధాముడ్కెన రాముడు.. దుర్లక్షణాలకు దుర్గుణాలకు దశముఖ ప్రతీకగా ఉన్న రావణుని సంహరించిన సుముహూర్తం కూడా విజయదశమి నాడే’’

విజయదశమి కేవలం దుర్గామాతను కొలిచే ఉత్సవం మాత్రమే కాదు. సకల శుభప్రదాయకమైన పర్వదినంగా హిందూధర్మం అనుష్టిస్తుంది. అనేకానేక శుభకార్యాలు.. కార్యరూపం దాల్చిన విజయవంతం అయిన శుభ ఘడియలు విజయదశమి పర్వదినం నాడే అని చారిత్రక పౌరాణిక ఉదంతాలు మనకు తెలియజెబుతాయి. వ్యక్తిత్వ గుణధాముడ్కెన రాముడు.. దుర్లక్షణాలకు దుర్గుణాలకు దశముఖ ప్రతీకగా ఉన్న రావణుని సంహరించిన సుముహూర్తం కూడా విజయదశమి నాడే. అందుకు గుర్తుగానే.. విజయదశమి పర్వదినాన దేశవ్యాప్తంగా రావణ సంహారం వేడుకగా నిర్వహిస్తారు. అజ్ఞాత వాసంలో నిద్రాణంగా ఉన్న తమ లోని శక్తులను పునరుజ్జీవింపజేయడానికి ప్రతీకగా.. పాండవులు దాచిన ధనుర్బాణాలను తిరిగి చేపట్టి.. శత్రు భీకరమైన సమరసింహనాదాలతో ఉత్తర గోగ్రహణాన్ని నెగ్గిన రోజు కూడా ఇదే. అందుకే వారు ఆయుధాలను దాచి ఉంచిన శమీవృక్షపు పూజ కూడా ఇవాళ విశిష్టతల్లో ఒకటి.

వర్షఋతువు తర్వాత వచ్చే శరదృతువులో వచ్చే మహోత్సవం కనుక ‘శరన్నవరాత్రులు’ అని పేరు. అశ్వయుజ మాసపు శుక్లపక్షంలో పాడ్యమినాడు హస్తా నక్షత్రం ఉన్న శుభదినాన శరన్నవరాత్రుల పూజ ప్రారంభించడం అత్యుత్తమ ఫలాన్నిస్తుందని మార్కండేయ పురాణం చెప్తోంది. తొమ్మిది రోజులలో మొదటి మూడు రోజులు సరస్వతి రూపాన్ని అరిషఢ్వర్గాలను జయించడానికి, సిరిసంపదలు పొందడా నికి, విద్యాజ్ఞానం కోసం ఆరాధిస్తారు. ఆ జగన్మాత అశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి మొదలు నవమి వరకు ఒక్కొక్క రోజు ఒక్కొక్క రాక్షసుని, ఒక్కొక్క రూపంలో వధించిన కారణంగా ఆ పరాశక్తి తొమ్మిది రూపాల లో పూజింపబడుతుంది. ఈ నవాంశ దేవీ పూజలు కుమారీపూజలుగా మొదట అగస్త్య మహర్షి భార్య లోపముద్ర చేసిందని పురాణాలు చెప్తున్నాయి.

గాలి, నీరు. నిప్పు, నేల, నింగి- పంచ భూతాత్మకమైన ఈ ప్రకృతి మానవ సృష్టి కాదనీ, దీనికి హేతువు సర్వవ్యాపకమైన ఆ పరవూబహ్మ తత్వమేననే సత్యం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ సమస్త జగత్తును నడిపేది మానవాతీతమైన ఒక అద్భుత మహాశక్తి. ‘సర్వఖల్విద్వం బ్రహ్మ’ అని పేర్కొంటారు.. ఆ మహాశక్తిని ఆదిపరాశక్తిగాను, జగజ్జ ననిగాను ఆరాధించే సంప్రదాయం విశ్వజనీనం. భారతీయ సంస్కృతి ఆర్ష సంప్రదాయంలో అశ్వయుజ మాసంలో హస్తా నక్షవూతంతో కూడిన శుద్ధపాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రోజులు జగనా త్మను ఆదిపరాశక్తిని నవదుర్గులుగా లోకరక్షయిక శక్తులుగా ఒక్కొక్క రోజు ఒక్కొక్క రూపంలో ఆరాధిస్తాం. ఈ నవశక్తులు శివ స్వరూపాలే. అందుకే వీరిని శివశక్తులు అని కూడా అంటాం.

ఆశ్వయుజ మాసం శుక్ల పక్షం దశమినాటికి శ్రవణా నక్షత్రం కలవడమే విజయవంతమని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఇతరత్రా ఏ పట్టింపులు లేకుండా విజయదశమి పర్వదినాన ఏ కార్యాన్ని ప్రారంభించినా విజయం తథ్యం అని పెద్దలు చెబుతారు. బాహ్యశత్రువును జయించే ముందు.. ముందు అంత:శ్శత్రువులను జయించడం అవశ్యం. మనలో అంత: శ్శత్రువులపై నిత్యం విజయం సాధించే ధ్కెర్యస్థైర్యాలను ప్రసాదించమని విజయదశమిన వేడుకోవాలి. అజ్ఞాతంలోని పాండవులు దాచిఉంచిన ఆయుధాలంటే.. అవి మనలో నిద్రాణంగా ఉండే అంత:శక్తులకు ప్రతీకలు. కాలప్రభావం, పరిస్థితుల ప్రభావం… అలక్ష్యం, బద్ధకం, నిస్పృహ, వైరాగ్యం, వైమనస్యం వంటివి మనలను ఆవరించి కార్యవిముఖులను చేసే పరిస్థితులు తటస్థిస్తూనే ఉంటాయి. వీటినుంచి జాగృతం చేసి.. విజయోత్సాహాన్ని ఉద్దీపింపజేసి.. కార్యక్షేత్రంలోకి ఉపక్రమింపజేసేదే విజయదశమి.

అరిషట్వర్గాలనే ఆరు దుర్గుణాలే ఆ శత్రువులు. ప్రతి మనిషికీ అంత:శ్శత్రువులు. కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యాలు. అందుకే ఈ ఆరుగురు శత్రువులను గెలవడం మన కర్తవ్యం. నిత్య ప్రాత: స్మరణీయమైన ఆదిత్యహృదయాన్ని పఠించినా, సర్వశుభ సకల విజయ ప్రదాయనిగా శమీవృక్షాన్ని పూజించినా.. మనలో అంత:చేతన అరిషట్వర్గాలపై విజయాన్ని నిబద్ధతతో లక్ష్యించాలి. వీటిని జయిస్తే శత్రువులంటూ ఉండరు. శత్రువు లేనివానికి సకల విజయాలూ సర్వశుభాలూ సమకూరుతాయి.

నవరాత్రులను మూడు ప్రాధమిక లక్షణాలైన తామస, రజస, సత్వ గుణాలకు అనుగుణంగా వర్గీకరించారు. మొదటి మూడు రోజులు తామసికమైనవి, వాటికి ప్రతీకలు తీవ్రమైన దుర్గ, కాళి దేవతలు. తరువాతి మూడు రోజులు లక్ష్మికి సంబంధించినవి – కోమలమైనదే కానీ ధన, వస్తు, కనక, వాహనాలకు ఆధారమైన దేవి. ఆఖరి మూడు రోజులు సరస్వతి కోసం ఉద్దేశించబడినవి. అదే సత్వ గుణం. అది జ్ఞానం, జ్ఞానోదయానికి సంబంధించినది. మనలోని అంత:చేతనకు అరిషట్వర్గాలపై విజయోస్తు! సర్వులకు సకల శుభ కాముకులకు కల్యాణమస్తు!!

– నందిరాజు రాధాకృష్ణ, 98481 28215

Leave a Reply